Volledig scherm
rechtbank Den bosch © Meike Van Der Flier - Bauer

Rechtbank vernietigt vergunning voor mestfabriek Oss

DEN BOSCH/OSS - De rechtbank in Den Bosch liet dinsdag geen spaan heel van de vergunning die de provincie al verleende voor de komst van een mestfabriek op bedrijventerrein Elzenburg in Oss. In haar oordeel meldde de rechtbank dat de vergunning wordt vernietigd. De officiële uitspraak volgt op 29 augustus. Ook moet de provincie van de rechters terug naar de tekentafel voor de manier waarop ze omgaat met een milieueffectrapportage.

De rechtbank vond zowel de vergunning als het onderzoek naar de milieueffecten aan alle kanten rammelen. Het oordeel kwam als een mokerslag aan voor de 200 leden van boerencoöperatie MACE, initiatiefnemer van de fabriek die jaarijks zo'n 500.000 ton drijfmest moet verwerken. ,,We vinden het jammer dat we op 5 voor 12 weer geblokkeerd worden. We moeten dit laten bezinken en met de leden bespreken", somberde Frans Meulenmeesters. 

De coöperatie moet ergens heen met de mest en liet dankzij de provincie haar oog vallen op industrieterrein Elzenburg in Oss. Daar kwam ze in contact met havenbedrijf OOC Terminals, dat de vergunning voor de mestfabriek aanvroeg. OOC wil de fabriek verhuren aan MACE en die laatste vreest nu grote vertraging. 

Snoeihard

De Bossche rechtbank oordeelde snoeihard dat de provincie Noord-Brabant als vergunningverlener onvoldoende zekerheden inbouwde om het risico op stank uit te bannen. Daarmee deelt ze de mening van stichting 'Geen Mestverwerking in Oss', het Osse college van B en W en 45 bezorgde omwonenden die de rechtszaak samen aanspanden. Ook onafhankelijke deskundigen van StAB betwijfelden of de vergunning geuroverlast kon uitsluiten.  

Rechter Verhoeven liet in zijn vraagstelling doorschemeren dat hij kritisch is op de voorwaarden in de door de provincie verleende vergunning. De rechter vroeg de advocaten van de provincie of het gezien de ongekende omvang van de fabriek en de uitzonderlijke situatie van mestverwerking op een industrieterrein niet beter was om hardere en meer concrete voorwaarden op te nemen in de vergunning. 

De rechter: ,,Het gaat om een enorme mestverwerker op een industrieterrein, wat nieuw beleid is voor de provincie. Is het dan geen zaak om dat vooraf heel strak te regelen?" Over aanvullend milieuonderzoek wilde hij weten: ,,U zit hier met een inrichting die op het randje zit. Waarom niet meer onderzoek om risico op geur te beperken?" 

Harde eisen

De advocaten van de provincie legden uit waarom zij denken dat de installatie geen geurnormen overschrijdt. Zij vonden het niet raar dat ze geen harde eisen stellen aan de manier waarop het voorkomen van geur gebeurt, maar alleen aan het resultaat. Deskundigen in de zaal zetten vraagtekens bij de berekening van de provincie, die denkt dat het mogelijk is om binnen de geurnormen te blijven. Ook de rechtbank betwijfelt of het uberhaupt mogelijk is om binnen de normen te blijven.

Ook boerencoöperatie MACE, initiatiefnemer van de mestfabriek, denkt dat het mogelijk is. ,,Maar als het niet kan, zit wel heel Oss onder de stank en moet u er weer tegenaan gaan investeren", stelde de rechter. Een raadsman van MACE reageerde daar als volgt op: ,,Leg ons maar op wat we moeten halen, geef ons een proefvergunning. Je kan het altijd nog stopzetten." 

De rechtszaak werd rond 11.45 uur geschorst en ging rond 12.05 uur weer verder. Dan wordt onder meer doorgepraat over aanvullend milieuonderzoek en over het vervolg van de procedures. Rechter Verhoeven had bij de start van de zitting een kwartier nodig om alle partijen voor te stellen en uit te leggen wat er speelt. ,,Dit is geen alledaagse zaak. Het is complex om meerdere redenen. Ontzettend veel mensen hebben zich gekeerd tegen het besluit van de provincie om de omgevingsvergunning eerste fase te verlenen." 

De rechter wees ook op de voorstanders, de boeren in de coöperatie die ergens heen moeten met hun mest. Verhoeven: ,,Het is een controversieel onderwerp. Het is voor deze rechtbankt de eerste mestfabriek op een industrieterrein in de stad en niet op een agrarisch gebied. Dat pas in het nieuwe mestbeleid van de provincie."

Beter nadenken

De rechtbank vernietigt de al verleende vergunning eerste fase en wil dat de initiatiefnemers terug naar de tekentafel gaan voor een aanvraag die wél deugt. Ook moet de provincie beter nadenken over een milieueffectrapportage. Nu zat een mer-beoordelingsonderzoek tussen de eerste en tweede vergunningaanvraag en dat leverde onduidelijkheden op. ,,Dan kunnen ook de mensen in Oss zien dat er goed over is nagedacht", sprak rechter Verhoeven.

Omwonenden en leden van stichting Geen Mestverwerking in Oss reageerden verheugd op het oordeel. ,,We zijn hier heel blij mee", zei Joris van Hest, voorzitter van de stichting. ,,Wat er nu gaat gebeuren: óf Mace ziet het in Oss niet meer zitten en haakt af. Of ze gaan het zo doen, dat alles in één keer goed gebeurt. Dan staat er geen 4- maar een 9+, en wij kunnen best leven met een mestfabriek die je niet ziet, hoort of ruikt."

Oss, Uden e.o.