Volledig scherm
Het effect van uitlaatgassen van een Volkswagen Beetle TDI werd niet alleen op dieren, maar ook op mensen getest. © EPA/Thinkstock/Fotomontage AD

Proefpersonen moesten uitlaatgas van Volkswagen Beetle TDI inademen

Er lijkt geen einde aan Dieselgate te komen. Volkswagen heeft het effect van uitlaatgassen ook op mensen getest, zo blijkt uit een rapport waarover de Duitse krant Süddeutsche Zeitung vandaag bericht. Eerder bood de autofabrikant excuses aan voor proeven, waarbij apen de uitlaatgassen van een Volkswagen Beetle moesten inademen. 

Volgens het rapport onderzocht de autofabrikant hoe gezonde mensen reageerden op de inademing van stikstofdioxide (NO₂). Stikstofdioxide is het vervuilende element in uitlaatgassen. Volkswagen manipuleerde eerder in onderzoeken het stikstofdioxidegehalte om onder de wettelijke limieten voor dieselvoertuigen te blijven. In werkelijkheid werden die limieten vaak overschreden. 

Zaterdag werd duidelijk dat apen voor het onderzoek urenlang uitlaatgassen moesten inademen. De dierproeven uit 2014 waren onderdeel van een grotere studie, die moest aantonen dat moderne dieselmotoren aanzienlijk minder vervuilend waren dan hun voorgangers. ,,We zijn ervan overtuigd dat de methode fout was en verontschuldigen ons voor het wangedrag'', verklaarde een VW-woordvoerder.

Gezonde mensen

Quote

Wij zijn geschokt door de omvang van de studies en de uitvoering ervan en nemen expliciet afstand van de EUGT

Autofabrikant Daimler

De krant schrijft, op basis van het rapport, dat de onderzoekers het 'advies' kregen een kortdurend inhalatieonderzoek te doen om de effecten van stikstofdioxide op gezonde mensen te meten. Volgens het rapport waren bij de test 25 proefpersonen betrokken. Bij hen kon 'geen reactie op de geïnhaleerde NO₂ worden waargenomen', schrijven de onderzoekers. Ook hadden de uitlaatgassen geen 'irriterend effect' op de luchtwegen.  In de studie wordt echter wel gesteld dat als proefpersonen de verontreinigende stof langer hadden ingeademd, dit mogelijk schadelijke gevolgen voor de gezondheid had kunnen hebben.

Het emissieonderzoek, door de Europese Onderzoeksvereniging voor Milieu en Gezondheid in de Transportsector (EUGT) uitgevoerd in een laboratorium van het universitair ziekenhuis in Aken, werd medegefinancierd door autobouwers BMW en Daimler. De Duitse tv-zender NDR meldt dat de proef met uitlaatgassen bij mensen werd goedgekeurd door het ethisch comité van de medische faculteit van de universiteit in Aken. Daimler zegt, nu duidelijk wordt wat er in opdracht van de Duitse auto-industrie gebeurde, ontzet te zijn en de experimenten te veroordelen. ,,Wij nemen expliciet afstand van de EUGT en de studie'', zegt het in Stuttgart gevestigde bedrijf. ,,Wij zijn geschokt door de omvang van de studies en de uitvoering ervan.'' 

Normen en waarden

Daimler, dat zegt geen invloed op het onderzoek te hebben gehad, vindt verder dat de aanpak van de EUGT indruist tegen de normen en waarden van het bedrijf. Volkswagen, BMW én Daimler waren ten tijde van de onderzoeken echter wel vertegenwoordigd in het bestuur van de onderzoeksvereniging. Nadat Dieselgate, zoals het emissieschandaal wordt genoemd, aan het licht kwam, realiseerden de automerken dat ze zichzelf met de EUGT geen plezier hadden gedaan. De vereniging werd in 2017 ontbonden.

Quote

Het moedwillig laten inademen van uitlaatgas­sen om aan te tonen dat de schadelij­ke uitstoot is afgenomen, is belache­lijk

Stephan Weil, minister-president Nedersaksen

De New York Times onthulde eerder dat bij de emissieproeven tien apen werden gedwongen de uitlaatgassen van een Volkswagen Beetle TDI in te ademen. Bij de test zouden dampen van de dieselmotor zijn opgevangen, verdund en naar de ruimtes zijn gevoerd waarin de apen verbleven. Om de dieren rustig te houden werden tekenfilms vertoond. ,,Het moedwillig laten inademen van uitlaatgassen om aan te tonen dat de schadelijke uitstoot is afgenomen, is belachelijk'', zei Stephan Weil, minister-president van de deelstaat Nedersaksen.

Niets gemerkt

De betrokken automerken zouden de twijfelachtige aanpak van de EUGT niet hebben opgemerkt, maar boden wel snel hun verontschuldigingen aan voor het dierenleed. ,,Wij zijn ervan overtuigd dat de destijds gekozen wetenschappelijke methodiek de verkeerde was'', reageerde Volkswagen in een verklaring. ,,Dierproeven zijn op geen enkele manier te rijmen met de standaarden binnen ons bedrijf. Onze excuses voor het wangedrag en de inschattingsfouten van de betrokken onderzoekers.''

Het is de vraag hoe de op mens en dier uitgevoerde proeven binnen de deelnemende bedrijven verborgen konden blijven. In het EUGT-rapport worden zowel de experimenten op dieren als die op mensen omschreven, schrijft de Süddeutsche Zeitung. Ook worden de managers van Volkswagen, BMW en Daimler genoemd die zitting hadden in het bestuur gedurende het onderzoek. Daarnaast toont het rapport alle namen en foto's van de bij het onderzoek betrokken professoren en artsen, onder wie teamleider Helmut Greim van de Technische Universiteit van München.