Volledig scherm
© Shutterstock

Waarom de gouden regel ‘stoor nooit een vlooiende aap’ ook op je werk geldt

DierenlessenWeten mensen het altijd beter dan dieren? Nee, denkt bioloog Constanze Mager. Voor hetzelfde probleem bestaan talloze invullingen in het dierenrijk. Hoe doen dieren dat, en wat kunnen we van ze leren? Vandaag: belangrijke onderonsjes.  

Twee bavianen zitten bij elkaar, de ene vlooit de vacht van de andere. Een ontspannen tafereel, waarvan een aapje dat lager in de rangorde staat graag deel wil uitmaken. Hij nadert het tweetal, maar wordt onbarmhartig weggejaagd en krijgt al wegrennend een knauwtje in zijn achterwerk. Deze onfortuinlijke aap heeft een gouden regel genegeerd, die werknemers ook maar beter in acht kunnen nemen: stoor nooit een vlooiende aap.

Puistjes

Collega’s vlooien elkaar toch nooit? Op de werkplek roos uit elkaars haar pikken of de puistjes van iemand onder handen nemen staat inderdaad niet op het gedragsrepertoire van de moderne mens. Bij apen gaat vlooien echter maar voor een deel om het hygiënische aspect, het is vooral gedrag dat de vriendschapsbanden tussen de betrokkenen versterkt. Vlooien is quality time, het is een persoonlijk onderonsje. Mensen vlooien op die manier ook: ze flikflooien, nemen met elkaar de nieuwste kantoorroddels door, of bewijzen elkaar kleine gunsten.

Als nieuwkomer – zowel in een apengroep als in een nieuw bedrijf – moet je inderdaad nooit een vlooisessie van anderen onderbreken. Je verstoort een gezellig en haast intiem een-tweetje, en dat wordt je niet in dank afgenomen. Je collega’s zullen hun ongenoegen over de verstoring meestal niet zo duidelijk laten blijken als apen dat doen, maar ze zullen op hun mentale aantekenlijstje toch een minpunt achter je naam zetten. Je kunt beter ‘vlooien’ en aansluiting proberen te vinden bij iemand die op dat moment geen sociale interactie heeft.

Quote

Het duidt erop dat zijn positie binnen het clubje wankel is

Volledig scherm
Stoor nooit een vlooiende aap © AW Bruna

Het is een heel ander verhaal als een aap die hoog in rang is waarneemt dat zijn bondgenoten elkaar wel erg vaak vlooien zonder hem erbij. Dat duidt erop dat zijn positie binnen het clubje wankel is. Het is een nóg slechter teken als zijn coalitiegenoot en zijn tegenstander elkaar ontspannen vlooien. Dan kan hij maar beter niet de andere kant op kijken als hij zijn status en rang wil behouden. Ingrijpen is nodig! 

Chimpansees, bij wie couppogingen continu op de loer liggen, doen dat ook meteen en meestal openlijk, als ze tenminste hoog genoeg in rang zijn om dat te durven. Door de vlooisessie tussen bondgenoot en tegenstander te verstoren, voorkomt hij dat die twee te veel met elkaar aanpappen en smoort hij de opbloeiende goede verstandhouding in de kiem. Mensen schromen vaak om in zo’n situatie actie te ondernemen. Rationeel beschouwd mag immers iedereen met iedereen een gezellig onderonsje hebben. Toch blijft er een knagend onderbuikgevoel achter: daar pikt iemand mijn vriend in. Storen of niet storen – dat is dus de vraag. 

Constanze Mager laat in haar boek ‘Stoor nooit een vlooiende aap’ zien hoe dieren bepalen wie de baas is, of hoe je werk en privé combineert. Lees het interview met haar hier.

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief