Volledig scherm
© ad

Waarom de hyena geen Facebook nodig heeft

DierenlessenMensen en dieren moeten elke dag weer handige keuzes maken om succes te hebben: wie is de baas, hoe combineer je werk en privé. Weten wij mensen het altijd beter? Nee, denkt bioloog Constanze Mager. Voor hetzelfde probleem bestaan talloze invullingen in het dierenrijk. Hoe doen dieren dat, en wat kunnen we van ze leren? Vandaag: zo zorgen dieren dat hun boodschap verspreid wordt.  

Een voor mensen unieke eigenschap is dat we wereldwijd en dwars door de tijd met medemensen kunnen communiceren. Door de uitvinding van het schrift kunnen we nog steeds de gedachtegangen van bijvoorbeeld filosofen uit de tijd van de verlichting volgen. Hun teksten en ideeën blijven bestaan, ook al zijn ze zelf allang overleden. Onze communicatie kan de wereld over, vandaag de dag gemakkelijker en sneller dan ooit tevoren.

Klein bereik

Zonder al die hulp van techniek communiceren dieren vooral in het hier en nu. Zodra de brulapenfamilie zwijgt, is hun harde roep alleen nog een herinnering. Zodra de dansende paradijsvogel door een bebladerde tak in het regenwoud van Papoea-Nieuw-Guinea wordt afgeschermd, is al zijn inspanning tevergeefs: zijn dansje wordt niet waargenomen. Kortom: de visuele en akoestische signalen die dieren zo vaak inzetten, kunnen efficiënt en genuanceerd zijn, maar hebben een vrij klein bereik.

Geursignalen zijn wél een goede manier om te communiceren door tijd en ruimte. Diverse dieren laten geurmarkeringen achter. Een efficiënte manier om een geurtje af te zetten, is om de geurboodschap bijvoorbeeld in urine te stoppen. Plassen moet het dier immers sowieso. Als een hond zijn poot optilt om urine te lozen, laat hij meteen een heel nieuwsbericht achter voor soortgenoten die later langskomen. Ze kunnen de hond dan weliswaar niet meer zien of horen, maar weten desondanks of het om een mannetje of vrouwtje gaat en of het een dominant typje is.

Quote

De kampioenen in het afzetten van langdurige geurbood­schap­pen zijn gevlekte hyena’s

Neushoornmannetjes stoppen een geurboodschap in hun poep, en die zetten ze in enorme hopen af aan de rand van hun territorium. Een neushoorn zoekt zijn wc-plekken telkens weer op om zijn boodschap te vernieuwen. Geurtjes en hun boodschappen blijven dus een tijdje hangen. Maar de kampioenen in het afzetten van langdurige geurboodschappen zijn gevlekte hyena’s. Uit hun anaalklier scheiden ze een goedje af dat zelfs voor ons mensen meer dan een maand lang te ruiken is. Wrijven ze met hun achterwerk over een graspol, dan weet een hyena die weken later langskomt nog steeds wie hier is geweest. 

Het is maar goed dat hyena’s hun geurtjes weloverwogen aanbrengen - anders dan sommige Facebook-gebruikers of twitteraars die achteraf de haren uit hun hoofd zouden willen trekken om een geplaatst bericht. Een eenmaal afgezet geurtje wegkrijgen, is namelijk minstens even lastig als je Facebook-account verwijderen!

Volledig scherm
Boekcover Stoor nooit een vlooiende aap © AW Bruna

Constanze Mager laat in haar boek ‘Stoor nooit een vlooiende aap’ zien hoe dieren bepalen wie de baas is, of hoe je werk en privé combineert. Zij en wij moeten elke dag weer handige keuzes maken om succes te hebben. Lees het interview met haar hier.

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief

  1. Tien tips voor vrouwelijke ondernemers van girlboss Britt Van Namen

    Tien tips voor vrouwelij­ke onderne­mers van girlboss Britt Van Namen

    Ze is amper 30 jaar oud maar runt al sinds 2014 haar eigen ontwerpbureau. Interieurarchitecte Britt Van Namen is een zogenaamde girlboss die ook graag andere vrouwen wil overtuigen om eigen baas te worden. ,,Ik ben er zeker van dat als de verhalen van vrouwelijke ondernemers vaker in de kijker worden gezet veel meer vrouwen geïnspireerd raken om te ondernemen.” Ze geeft daarom tien tips aan de Vlaamse krant Het Laatste Nieuws.