Volledig scherm
Deze gerookte apen werden jaren geleden aangetroffen in een transport van Afrika naar Parijs. Het verboden vlees is daar nog steeds verkrijgbaar. © AP

Douane en voedselwaakhond: illegaal apenvlees in Nederland zeldzaamheid

updateDe douane en de Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in Nederland herkennen zich niet in een noodkreet uit Engeland waar in een maand tijd bij grenscontroles al duizend kilo bushmeat is onderschept. Volgens de autoriteiten daar neemt illegale handel in Europa van vlees van beschermde dieren zoals apen toe. Maar het is volgens de douane alhier de afgelopen jaren nauwelijks gevonden bij controles op bijvoorbeeld Schiphol. Het vermoeden bestaat dan ook dat de smokkelroutes via andere landen lopen. 

Volgens zegsman Roul Velleman van de Nederlandse Douanedienst zijn er in ons land geen cijfers beschikbaar over illegaal geïmporteerd vlees van bijvoorbeeld chimpansees. Het oerwoudvlees uit met name West-Afrika wordt, zo melden Britse media althans, steeds vaker gegeten door Congolezen, Kameroeners, Gabonezen en emigranten uit Afrika. Die bevolkingsgroepen beschouwen bushmeat als delicatesse bij trouwerijen, doopplechtigheden of ze zetten het thuis op tafel. ,,Ongetwijfeld zal het ook in Nederland worden verhandeld en gegeten, maar wij hebben daar geen concrete aanwijzingen voor”, verzekert Velleman. ,,Als douane weten we het pas als we het aantreffen, maar we zien het zo goed als nooit. Mogelijk gaat het op illegale wijze via België of Frankrijk naar Engeland. Niet via ons.”

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit stelt dat op incidentele basis bushmeat in Nederland wordt aangetroffen. ,,Het fenomeen is ons bekend”, aldus NVWA-woordvoerder Tjitte Mastenbroek. ,,De douane doet steekproeven en als daarbij bushmeat wordt gevonden, worden wij direct ingeseind. Dat gebeurt zelden, dus in Nederland is in tegenstelling tot Engeland zeker geen sprake van grootschalige en toenemende import van bushmeat.”

Het betreffende wilde dierenvlees is, zo stelt Mastenbroek ten overvloede, verboden omdat het van soorten is die volgens internationale afspraken het predicaat zeldzaam, bedreigd of beschermd hebben. ,,Al het vlees dat niet strookt met de regels is illegaal en het in bezit hebben of verhandelen strafbaar.” Mastenbroek benadrukt dat al het vlees dat vanuit Europa of elders in Nederland arriveert, zorgvuldig en scherp wordt geïnspecteerd door NVWA-experts. ,,Andere landen zoals het Verenigd Koninkrijk werken op dezelfde wijze. En er bestaat overigens een Europees alertsysteem. Dat houdt in dat een land waar illegale etenswaar zoals bushmeat wordt aangetroffen, dat direct meldt aan andere lidstaten zoals Nederland. Wij hebben echter nog geen signalen uit Engeland gekregen dat wij ook hier op moeten gaan letten.”

Gedroogd

Volgens professor Ben Garrod van de Universiteit van East Anglia in Norwich (Engeland) wordt het verboden vlees niet alleen om de haverklap en op grote schaal bij douanecontroles aangetroffen, maar ook in beslag genomen in winkels of op markten waar het op slinkse wijze onder de toonbank wordt verkocht. Het vlees is lastig te traceren, omdat het vrijwel nooit onbereid of herkenbaar wordt verhandeld. Meestal gaat het om vlees van illegale jachtpraktijken dat voor verzending is gedroogd, gekookt, gebakken of gerookt. Om die reden heeft de wereldberoemde biologe en chimpansee-deskundige Jane Goodall recent aangedrongen op dna-testen bij verdachte ladingen vlees uit het buitenland en dan met name uit West-Afrika. De Britse overheid overweegt douanepersoneel te trainen om bushmeat sneller te kunnen herkennen. Dat betekent meer kofferinspecties van mensen die inreizen vanuit Afrikaanse landen.

De verkoop en export van bushmeat is lucratieve handel, omdat er in Europa en ook de Verenigde Staten twintig keer meer voor wordt betaald dan in het land van herkomst. Dat bushmeat hoofdzakelijk uit het westen en midden van Afrika komt, is niet toevallig. Bewoners van het Congobekken, het tweede grootste regenwoudgebied op aarde na de Amazone, zijn voor hun eiwitbehoefte voor 60 tot 80 procent aangewezen op vlees van wilde dieren. Daarom jagen ze op knaagdieren zoals ratten, maar ook op slangen, apen en andere zoogdieren.

Volledig scherm
Chimpansees worden in Congo in Centraal-Afrika vaak gedood door stropers. Het vlees wordt op grote schaal in de republiek gegeten maar ook geëxporteerd naar bijvoorbeeld Europese landen. © UIG via Getty Images
  1. De niet te stuiten opmars van Farmers Defence Force: ‘Ze moeten naar ons luisteren’
    PREMIUM

    De niet te stuiten opmars van Farmers Defence Force: ‘Ze moeten naar ons luisteren’

    Voor veel boeren is de geest uit de fles. Geholpen door de acties in de provincies trekken woensdag duizenden agrariërs en medestanders richting RIVM en het Binnenhof in Den Haag om weer aandacht te vragen voor het stikstofbeleid dat in hun ogen niet deugt. Aan de wieg van het protest staat Farmers Defence Force, een jonge beweging die onstuimig groeit en weigert water bij de wijn te doen. Maar er klinkt ook (interne) kritiek op de werkwijze van het nieuwe ‘boerenleger’. ,,We moeten onze hand niet overspelen.’’
  2. Bekende boerenactivist (30) zat in trekker die levensgevaarlijke situatie veroorzaakte, politie rekent op arrestaties
    video

    Bekende boerenacti­vist (30) zat in trekker die levensge­vaar­lij­ke situatie veroorzaak­te, politie rekent op arresta­ties

    Bij het uit de hand gelopen boerenprotest in Groningen is Arjen Schuiling, een van de bekendste boerenactivisten van Nederland, betrokken geraakt bij een levensgevaarlijk incident. Schuiling zat als bijrijder in een tractor die diverse hekken omver ramde en bijna een fietser omver reed. De organisator van het Malieveldprotest betuigt spijt. ,,Ik had uit moeten stappen of eerder in moeten grijpen”, zegt hij tegen deze nieuwssite. De politie onderzoekt het incident en verwacht op korte termijn aanhoudingen te verrichten.
  1. Te hard rijden, smartphones en alcohol: meer verkeersongelukken door minder politiecontrole

    Te hard rijden, smartpho­nes en alcohol: meer verkeerson­ge­luk­ken door minder politiecon­tro­le

    Het aantal verkeersongelukken is de afgelopen vijf jaar toegenomen. Dat komt vooral doordat automobilisten te snel rijden, afgeleid zijn (door smartphones) of alcohol op hebben. Bij de ongelukken vielen ook meer doden, blijkt uit het vandaag uitgekomen rapport van de stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Een logische verklaring voor het gedrag van bestuurders is de afname van de handhaving van verkeersregels door de politie, aldus het onderzoeksinstituut.