Volledig scherm
Een pas aangelegd wateropvanggebied in het Ulvenhoutse bos is drooggevallen. © Palko Peeters

Het klimaat verandert en daardoor stijgt de waterschapsbelasting

Huizen verzakken, het water van rivieren staat op recordlaagtes en oogsten mislukken. De droogte blijft voor problemen zorgen. Dus kunnen waterschappen kijken naar landen als Spanje en Portugal voor hulp: ,,Zulke extreme droogte is bij ons nu nog zeldzaam.” Maar de waterschapsbelasting gaat wel wat stijgen. 

De droogte houdt Nederland in zijn greep, zelfs nu het soms weer flink regent. Na ‘alarmfase een’ in de zomer, toen huishoudens werd verzocht vooral zuinig met drinkwater om te gaan, en ziektes en bacteriën vissen en planten bedreigden, kampen boeren nu met mislukte of slechte oogsten, kan de binnenvaart al tijden veel minder vervoeren en verzakken er zelfs huizen door de lage grondwaterstand

En aan periodes met aanhoudende droogte kan Nederland maar beter wennen, blijkt uit nieuwe klimaatmodellen. Daarom kan het Gelderse waterschap Rijn en IJssel leren van landen als Spanje en Portugal, zegt dijkgraaf Hein Pieper: ,,Daar weten ze hoe water reageert, waar het sneller wegzakt, wat je kunt verwachten bij extreme droogte. Hoe werkt het hele systeem? Het ontbeert ons aan kennis op dat vlak.”

De koepelorganisatie Unie van Waterschappen ziet wel heil in zulke Zuid-Europese droogtelessen. ,,Droogte is in Nederland elke zomer aan de orde, maar zo extreem is nog zeldzaam”, zegt een woordvoerster. ,,Dan halen we graag kennis uit het buitenland, de problematiek stopt immers niet bij de landsgrenzen.” Tegen een teveel aan water moet Nederland zich al eeuwen wapenen, maar met het nieuwe klimaat wordt ook watertekort een serieus risico. ,,En dat vraagt om aanpassingen”, zegt de woordvoerster. 

(Artikel gaat verder na de foto)

Volledig scherm
Veel boeren moesten deze droge zomer veel meer sproeien. © Lex van Lieshout

In de Gelderse Achterhoek, het werkgebied van het waterschap Rijn en IJssel, staan veel beken en rivieren nu praktisch droog. Het verbod op het onttrekken van oppervlaktewater blijft daar ook in de winter van kracht, ‘een absoluut unicum’, zegt dijkgraaf Pieper. ,,We hebben laten berekenen dat er zeker 500 tot 700 millimeter regen moet vallen om alle waterstanden weer op peil te krijgen. Dat is een hoeveelheid die normaal in een heel jaar valt. We hebben iedere druppel nodig.” 

De potentiële gevolgen van een meer structureel watertekort zijn groot: ,,Vissen, planten en insecten hebben genoeg vers water nodig om te leven en gezond te blijven. Boeren moeten ook volgend jaar weer vrezen voor  slechte oogsten.”

(Artikel gaat verder na de foto)

Volledig scherm
Strandjutten langs de Waal bij Nijmegen. De rivier staat laag. © Paul Rapp

Waterschapsbelasting stijgt ‘licht’

Eind deze maand maken veel waterschappen de prognoses voor de belastingtarieven voor volgend jaar bekend. De Unie van Waterschappen verwacht in het algemeen een ‘kleine lastenstijging’,  niet veroorzaakt door de recorddroogte van deze zomer, maar wel nodig om maatregelen te nemen voor betere waterberging en -beheer bij  het ‘snel veranderende klimaat’. ,,De droogtecrisis van afgelopen zomer wordt opgevangen binnen de begroting en heeft geen directe invloed op de tarieven.”

Sinds de droogte zit Jan’s huis vol scheuren: