Volledig scherm
De ‘moeders van Srebrenica’ hebben duidelijkheid: De Nederlandse Staat is deels aansprakelijk voor de dood van hun geliefden. © REUTERS

Hoge Raad: Nederland deels aansprakelijk voor Srebrenica

De Nederlandse Staat is deels aansprakelijk voor de dood van zo'n 350 Bosnische moslimmannen tijdens de val van Srebrenica. Volgens de Hoge Raad heeft Nederland de mannen niet de keuze geboden om op de Nederlandse legerbasis te blijven. 

De Staat is volgens de Hoge Raad voor 10 procent aansprakelijk. De mannen zouden waarschijnlijk toch worden gevonden door de troepen van Mladic. Zij hadden Nederland waarschijnlijk gedwongen om de mannen uit te leveren, waarna ze alsnog zouden zijn vermoord. De kans dat dit niet zou zijn gebeurd, schat de Hoge Raad in op 10 procent. Om die reden is Nederland aansprakelijk voor 10 procent van de schade die de ‘moeders van Srebrenica’ hebben geleden. 

Dutchbat wordt niet verantwoordelijk gehouden voor de val van Srebrenica. Dutchbat opereerde toen onder de verantwoordelijkheid van de Verenigde Naties. Bij de evacuaties die op 12 juli begonnen, heeft Nederland wel zelf controle en invloed gehad over wat er zich afspeelde. Nederland wist die avond ook dat de moslimmannen een reëel risico liepen op mishandeling en executie. 

Dat Nederland de evacuatie buiten de compound bleef begeleiden, is de Staat niet aan te rekenen. Voor het lot van deze groep Bosnische moslimmannen zou het niets hebben uitgemaakt als Dutchbat de samenwerking zou hebben beëindigd. De Bosnische Serven zouden hoe dan ook zijn doorgegaan met het afvoeren van de mannen. Dat ligt anders bij de vluchtelingen die hun toevlucht op de compound zochten. Nederland had de ongeveer 350 mannen de keuze moeten bieden om er te blijven, ook al was de kans heel klein dat ze het dan wel zouden hebben overleefd, stelt de Hoge Raad.

Volledig scherm
Kada Hotic, een van de 'moeders van Srebrenica', is zwaar teleurgesteld in de uitspraak van de Hoge Raad. © Raymond Boere

De moeders van Srebrenica zijn zwaar teleurgesteld in de uitspraak. ,,Ik begrijp niet dat Dutchbat voor 10 procent verantwoordelijk wordt gehouden. Wat is de rest van een mensenleven dan waard? Ik verwachtte veel meer, dit is een schande en dat zou Nederland zich aan moeten trekken’’, zegt Kada Hotic die haar zoon en echtgenote verloor bij de val. De vrouw is niet alleen teleurgesteld in de uitspraak, maar ook in de Hoge Raad zelf die volgens haar geen tolk beschikbaar stelde, waardoor ze de uitspraak niet kon volgen. ,,Ik voel mij zeer vernederd. Of de Hoge Raad was niet geïnteresseerd in ons of ze denken dat we uit de jungle komen.’’

Ook twee Dutchbatter-veteranen woonden de uitspraak bij. Zij snappen dat dit heel onbevredigend is voor de nabestaanden. ,,Als je een fout maakt, moet je dat gewoon ruiterlijk toegeven”, zegt Remko de Bruijne. ,,Nu de Nederlandse Staat voor 10 procent aansprakelijk wordt gehouden zou mijn oproep aan de Verenigde Naties zijn; ga die 90 procent nu regelen met de nabestaanden.’’

Met deze uitspraak is er in Nederland geen beroep meer mogelijk. Wel kunnen de nabestaanden nog naar het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.

Vorige week werd de val van Srebrenica herdacht. Bekijk hier de beelden: