Volledig scherm
Tweederde van de leraren ziet arme kinderen in de klas. Ze merken dat veelal aan de kleding. © ANP XTRA

Tilburgse school laat kind met beschimmelde boterham niet zitten, maar arme kinderen presteren wel slechter

Bijna tweederde van de basisschoolleraren heeft leerlingen in de klas die in armoede leven. Ze zien dat deze kinderen slechter presteren. Ook is 1 op de 5 leraren gestopt met kringgesprekken, omdat het ‘te pijnlijk’ is dat deze leerlingen tijdens hun weekenden of vakanties niets doen. 

Leraren zien dat leerlingen vaak dezelfde kleren aanhebben, horen in de kringgesprekken dat de kinderen niets met hun ouders doen of zien dat ze met lege broodtrommels op school komen. Dat blijkt uit een enquête onder zevenhonderd basisschoolleraren door DUO Onderwijsonderzoek & Advies. Gemiddeld leven twee kinderen in een klas in armoede. Hun ouders hebben een inkomen dat net boven de bijstandsnorm ligt. Om te voorkomen dat deze leerlingen op achterstand raken vanwege hun afkomst proberen scholen deze kinderen te helpen. 

Meer dan de helft van de leraren ziet dat de armoede van invloed is op de leerprestaties. ,,We hebben echt gezinnen die met zijn negenen in een éénkamerappartement wonen. Deze gezinnen zijn niet bezig met het oefenen van tafels of lezen. Ze zijn bezig met overleven”, legt Marieke Hamburg, directeur van De Vijf Hoeven in Tilburg uit. 

Quote

Wat wij willen bereiken met kinderen mag nooit afhanke­lijk zijn van hun financiële situatie thuis.

Marieke Hamburg, De Vijf Hoeven

Op deze basisschool zitten in elke klas 1 à 2 kinderen die in armoede leven. De school staat in een achterstandswijk. Hier krijgen de leerlingen elke dag vers fruit, hebben ze dagelijks gymles en zijn er gratis naschoolse activiteiten zoals muziek of dans. Hamburg: ,,Wat wij willen bereiken met kinderen mag nooit afhankelijk zijn van hun financiële situatie thuis. Een typles geven wij gratis onder schooltijd.” Er ligt standaard brood in de vriezer, omdat er kinderen zijn die zonder ontbijt op school verschijnen of met een lege broodtrommel bij de overblijf zitten. ,,Of het brood is beschimmeld. Die kinderen laat je niet zitten. Wij kunnen juist het verschil maken voor deze leerlingen door goed voor ze te zorgen en op ze te letten”, verklaart Hamburg. 

Veilig

Volgens Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer is het heel belangrijk dat kinderen zich op school veilig voelen en merken dat de leraar hen ziet. ,,Armoede heeft veel meer invloed dan alleen op de vraag welke spullen er in huis zijn en of er wel te eten is. Kinderen zeggen zich moeilijk te kunnen concentreren op school, omdat ze thuis heel veel stress hebben.” Ook in de klas zitten hun hoofden nog vol met zorgen. ,,Door de schaarste en de druk thuis verdwijnen de normale dingen in het leven van een kind naar de achtergrond. Ze voelen zich snel schuldig, hebben medelijden met hun ouders”, verklaart Kalverboer. 

Uit het onderzoek blijkt dat 1 op de 5 leerkrachten een streep heeft gezet door kringgesprekken, omdat die ‘te pijnlijk zijn’ voor kinderen die niets hebben gedaan. Juf Marieke Marcelis van de Mikado in Blerick mijdt dergelijke gesprekken juist niet. ,,De leerlingen vertellen op maandagochtend in tweetallen over hun weekend. Buitenspelen is ook leuk, maar bij ons zijn de verschillen tussen leerlingen ook niet zo groot.”  

Quote

De kinderen die hulp krijgen, zijn in onze klassen echt leuker en komen beter tot leren

Marieke Marcelis, Juf

Op deze school leeft zeventig procent van de leerlingen onder het sociaal minimum. Arme gezinnen krijgen veel begeleiding om zaken te regelen. Juf Marieke helpt zelf om fondsen aan te schrijven voor leerlingen die het écht nodig hebben, waardoor ze in aanmerking komen voor bijvoorbeeld sportlessen, laptops en fietsen. ,,Nee, het is niet per se onze taak als school, maar we gunnen onze leerlingen een jeugd zoals we die zelf hebben gehad. We hebben er trouwens ook baat bij. De kinderen die hulp krijgen, zijn in onze klassen echt leuker en komen beter tot leren.”