Volledig scherm
Marco Kroon © ANP

Vraagtekens bij verklaring Kroon: Hoezo gevangenschap niet gemeld?

De verklaring van majoor Marco Kroon, vanmorgen op deze site, over het geweldsincident in Afghanistan in 2007 waar hij bij betrokken was, roept nog steeds veel vragen op bij militair deskundigen. ,,Hij is gevangengenomen door een vijandelijke strijder, hoezo meldt niemand dat? En dat 10 jaar lang?”

Marco Kroon, drager van de Willems-orde, diende in 2007 in Afghanistan en voerde daar als commando een geheime missie voor de MIVD (Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst) uit. Vorige maand werd bekend dat hij, ruim tien jaar later, bij Defensie een melding heeft gedaan van een tot dan toe onbekend geweldsincident. Defensie vroeg daarop het Openbaar Ministerie onderzoek te doen naar dat incident.

Kroon verklaarde vanochtend op deze site voor het eerst nader over dat incident. Hij beschrijft dat hij gevangen werd genomen door een vijandelijke strijder, hij werd gemarteld, maar werd ook weer vrijgelaten. Enige tijd later kwam Kroon die strijder weer tegen en schoot hem dood. De majoor gaat niet in op de inhoud van de missie en geeft niet meer details: dat zou het schenden van staatsgeheim zijn. ,,Mijn keuze dit geweldsincident tien jaar lang bij me te dragen, heeft ervoor gezorgd dat de operatie ongestoord door kon blijven gaan. Geen storende onderbrekingen en onderzoeken”, schrijft Kroon.

De verklaring roept veel vragen op, stelt militair deskundige Peter Wijninga van The Hague Centre for Strategic Studies en zelf ook Afghanistan-veteraan. ,,Kroon is gevangen genomen door de vijand, dat was in Afghanistan waarschijnlijk de Taliban. Dat is iets wat absoluut gemeld moet worden! Zo niet door hem, dan wel door zijn companen. Die moeten hem gemist hebben en dan is het duidelijk dat er iets goed mis is.”

'Hoofdprijs'

Want het gevangen nemen van een Nederlandse commandant is ‘de hoofdprijs’. ,,Toch laten ze hem weer gaan. De vraag is: waarom? Het kan zijn dat hij in burger was, maar dan was hij toch zeker herkenbaar als buitenlander.”Zelf schrijft Kroon daarover: ‘Ik snap het ook niet’.” Wijninga: ,,Het is niet aan Kroon om te beslissen of hij zo’n incident wel of niet meldt.”

Dat Kroon, als hij zijn vijand later op een onverwachte plek weer tegenkomt, doodschiet, roept bij Wijninga minder vragen op. Die vijand was op dat moment ook bewapend. ,,Ik kan het me voorstellen. Wel is er nog de vraag: was hij alleen of waren er andere getuigen? Het lijkt me voor iedereen van belang dat het OM de waarheid snel boven tafel krijgt.”

Dat OM wilde vanochtend niet inhoudelijk op de verklaring van Kroon reageren. ,,Wij wachten op de uitkomst van ons onderzoek”, meldt een woordvoerster van het OM in Arnhem, waar de militaire kamer van de rechtbank is gehuisvest. De vraag of het OM ervan op de hoogte was dat Kroon een verklaring zou geven, noemt zij ‘niet relevant’.

Het ministerie van Defensie wil ook niet reageren op de verklaring, maar verwijst naar het Openbaar Ministerie. ,,We bieden Kroon ondersteuning waar hij dat nodig heeft”, aldus een woordvoerder.

'Onwaarschijnlijk'

Voormalig politicus Eimert van Middelkoop, die in 2007 minister van Defensie was, noemde vanmorgen in het televisieprogramma Goedemorgen Nederland de verklaring van Kroon ‘onhelder’. ,, Alleen al het feit dat hij destijds kennelijk meende dat wat hij heeft gedaan niet aan de commandant kon worden gemeld omdat het de missie in gevaar zou brengen, vind ik zo onhelder, zo onwaarschijnlijk, dat hij zijn verhaal nog maar een keer echt goed moet vertellen tegenover mensen die dat goed kunnen beoordelen. Ik zou bijna zeggen: misschien heeft hij hulp nodig.”

Volledig scherm
Foto uit het programmaboekje bij de uitreiking van de Militaire Willems-Orde aan kapitein Marco Kroon, Den Haag 29 mei 2009. © Defence Audiovisual Service/Vipe