Volledig scherm
Bisschop Gerard de Korte. © Marc Bolsius

Bisschop De Korte: 'Sluiten van Joanneskerk in Oisterwijk is atypisch maar begrijpelijk'

OISTERWIJK - 'Katholiek Oisterwijk is helaas te klein voor twee grote kerken.' Dat stelt de Bossche bisschop Gerard de Korte in zijn reactie op het nieuws dat 'Rome' niet akkoord gaat met zijn besluit om de Joanneskerk te sluiten. Parochianen die daar bezwaar tegen maakten, vonden de Congregatie voor de Clerus aan hun zijde.  

'Atypisch maar begrijpelijk' noemt De Korte het voornemen om de Joanneskerk aan de eredienst te onttrekken. Atypisch omdat de Joanneskerk iedere zondag tussen de 80 en 100 gelovigen trekt en een sluitende begroting heeft. Maar ook begrijpelijk omdat het in de Petruskerk niet minder druk is. 'Tegen die achtergrond is het goed voorstelbaar dat pastoor en bestuur streven naar een concentratie van de liturgie in één kerk.' 

Hieronder de reactie van bisschop Gerard de Korte in volle omvang.

'Helaas worden al decennia lang in alle bisdommen van ons land kerken gesloten. De snelle teruggang van het kerkbezoek maakt dat steeds minder kerkgebouwen nodig zijn voor de liturgie. De voornaamste redenen voor een kerksluiting zijn bijna altijd een bijna lege kerk op zondagochtend in combinatie met een structureel tekort in de jaarstukken van de parochie. Als mensen niet meer komen en hun parochie niet gezond houden, sluiten zij zelf op den duur hun kerkgebouw.

Atypisch

Binnen het bisdom van ’s-Hertogenbosch heeft de voorgenomen sluiting van de
Joanneskerk in Oisterwijk de nodige beroering gewekt. Opmerkelijk genoeg zijn de gebruikelijke redenen voor een kerksluiting hier niet aan de orde. Er zijn immers iedere zondag tussen de 80 en 100 gelovigen in de Eucharistie; de parochie heeft een sluitende begroting en een flinke buffer. En voor de vier kerken van de parochie (twee in Oisterwijk, een in Haaren en een in Moergestel)  zijn twee relatief jonge en vitale priester  beschikbaar.

Onbegrijpelijk?

Is het plan om de Joanneskerk te sluiten dan onbegrijpelijk?  Is het kerkbestuur die de sluiting heeft voorgesteld dan kwaadaardig?  Heb ik als bisschop, die het plan tot sluiting van de Joanneskerk heb overgenomen, mijn controleplicht verzaakt? Het antwoord op die vragen luidt ontkennend. Binnen Oisterwijk liggen op een afstand van ruim een kilometer twee grote kerkgebouwen, de Joanneskerk en de Petruskerk, erfenis van het Rijke Roomse Leven.

Beide kerken hebben helaas een vergrijzend ledenbestand. In deze beide kerken
komen ieder weekend ongeveer honderd gelovigen. Tegen die achtergrond is het
goed voorstelbaar dat pastoor en bestuur streven naar een concentratie van de
liturgie in één kerk. Om meerdere redenen werd ingezet op de Petruskerk. Een
Eucharistie met twee honderd gelovigen viert feestelijker dan met een schamele
honderd. En zelfs als vernieuwend en missionair pastoraat in Oisterwijk
succesvol zou zijn en er nog tweehonderd nieuwe kerkgangers bij zouden komen is één kerkgebouw meer dan voldoende.

Protest

Vanzelfsprekend was niet iedereen in de Joanneskerk gelukkig met de plannen. Iedere kerksluiting vormt een kleine ramp. Gelovigen vieren immers hoogtepunten en dieptepunten van het bestaan in hun kerk. Daarom is iedere kerksluiting een emotionele zaak. Meerdere parochianen tekenden bij mij protest aan en claimden te spreken namens het gros van de Joannesgemeenschap. 

Het gaat echter om een relatief kleine groep verontrusten. De meeste mensen van de Joannes houden van hun kerk maar begrijpen het plan van het parochiebestuur. Katholiek Oisterwijk is helaas te klein voor twee grote kerken. Na mijn beslissing tot sluiting van de Joannes zocht de verontruste groep gelovigen hun heil in Rome. 

Het is een groot goed dat binnen onze Kerk een bisschoppelijk besluit tot kerksluiting kan worden getoetst. Die toetsing is verricht door kardinaal Stella, het hoofd van de Congregatie voor de Clerus, die ook verantwoordelijk is voor het onderwerp kerksluiting. En de Romeinse kardinaal heeft de bezwaarmakers in het gelijk gesteld. De Joanneskerk moet open blijven. Natuurlijk een flinke tegenvaller voor het kerkbestuur en voor mij als bisschop. Het atypische karakter van deze kerksluiting heeft ons parten gespeeld. Rome kon niet worden overtuigd. 

Op dit moment kan ik nog niet overzien of het zinvol is om in hoger beroep te gaan. Onze kerkjurist zal mij daarin adviseren.

Hoe nu verder?

Als plaatselijke bisschop ben ik geroepen het besluit van kardinaal Stella zo goed mogelijk te realiseren. De Joanneskerk blijft voorlopig open. Het bisdom zal helpen om de kloof tussen kerkbestuur en de groep verontrusten te overbruggen. Voorwaar geen eenvoudige klus want aan beide kanten zijn de laatste tijd de emoties hoog opgelopen. Zoals de Engelsen zo mooi zeggen never a dull moment. Je hoeft je in ons mooie bisdom nooit te vervelen.

Mgr. Dr. Gerard De Korte