Brabantse boeren zwijgen over drugscriminelen, ze hebben meer last van de overheid

Video + podcastTILBURG - De boeren in Brabant liggen niet wakker van drugscriminaliteit. Ze hebben meer last van de overheid. Sinds de politie op het platteland goeddeels is wegbezuinigd, vraagt diezelfde overheid aan boeren om verdachte situaties in hun omgeving te melden. Dat leidt dus tot niets.

Brabantse boeren die benaderd worden door drugscriminelen melden dat niet bij de politie. Dit blijkt uit een representatieve, provinciebrede steekproef van de onderzoeksredactie van deze krant. Bijna een op de vijf agrarische ondernemers in Brabant is wel eens door dubieuze figuren benaderd voor de huur van een leegstaande ruimte, maar een simpel ‘nee’ volstaat doorgaans om ze af te wimpelen. Van bedreigingen door criminelen is vrijwel nooit sprake. 

Opmerkelijk

De uitkomst van de enquête is opmerkelijk omdat de overheid boeren al jaren nadrukkelijk vraagt om de oren en ogen van de politie te zijn en verdachte praktijken direct te melden. Bovendien komen de resultaten van de enquête niet overeen met het alarmerende beeld dat bestuurders en overheidsinstanties nogal eens schetsen over de ondermijnende criminaliteit in het Brabantse buitengebied.

Vorig jaar zeiden politie en justitie met de mogelijkheid rekening te houden dat meer dan de helft van de Brabantse boeren door criminelen is benaderd voor de huur van een lege stal of loods. De burgemeesters van Hilvarenbeek en Gilze Rijen spraken eerder zelfs over acht van de tien boeren in hun gemeenten. Ook zouden ondernemers regelmatig zijn bedreigd. Zo zei burgemeester Depla van Breda onlangs in een tv-programma dat boeren het risico lopen een pistool op het hoofd te krijgen als ze criminelen weigeren een loods te verhuren.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Volledig scherm
Horen, zien en zwijgen. © Illustratie John Back

1 op de 5 benaderd

Maar uit de enquête van deze krant - opgezet samen met journalistiek onderzoeksplatform Investico en uitgevoerd door AgriDirect, een gespecialiseerd onderzoeksbureau - wordt duidelijk dat minder dan een op de vijf Brabantse boeren ooit door verdachte figuren is benaderd voor de huur van een ruimte. Hoeveel van die personen echt criminele bedoelingen hadden is niet duidelijk, maar in bijna een derde van de contacten sprak de potentiële huurder openlijk over hennepteelt. Welgeteld één respondent zegt een keer bedreigd te zijn, nadat hij een dubieuze kandidaat-huurder afwimpelde.

Kijk voor een volledig overzicht van alle resultaten onderaan dit artikel.

Uit een onderzoek van dagblad Trouw, begin vorig jaar, werd duidelijk dat in heel Nederland 15 procent van de boeren ooit door criminelen was benaderd. Algemeen werd altijd aangenomen dat dat in Brabant veel meer zou zijn, maar het onderzoek van deze krant laat zien dat daar geen sprake van is.

Podcast

Beluister het verhaal van een boer uit West-Brabant. Tot twee keer toe kreeg hij te maken met drugscriminelen. Maar op hulp van de overheid hoefde hij niet te rekenen. Deze podcast is ook te luisteren via AppleGoogle of Spotify. Volg ons daar, of geef een beoordeling, zodat meer mensen de podcast kunnen luisteren. 

Diepgeworteld wantrouwen

Dat 90% van de Brabantse boeren zwijgt over verdachte situaties is niet uit angst voor represailles, maar omdat de politie ‘toch niets doet’. Of omdat er nog niets strafbaars is gebeurd. ‘Waarom zou ik zoiets melden?’, zegt een van de geënquêteerden, ‘Je hebt alleen het vermoeden dat er iets niet klopt, maar meer niet.’

Uit gesprekken die de Brabantse Onderzoeksredactie voerde met tientallen boeren, blijkt dat zij een diepgeworteld wantrouwen tegen de overheid hebben. ‘Ik vrees het provinciale milieubeleid meer dan de drugscriminaliteit’, liet een van de boeren zich ontvallen. ‘Een boer die één stikstofkorrel te veel strooit krijgt gelijk een boete, terwijl jonge gastjes in dure auto’s maar rondrijden met hennep en pillen’, zei een ander.

Quote

Wij moeten aan zo enorm veel regels voldoen, dat ze in het bedrijf altijd wel iets tegenkomen dat even niet klopt

Een boer in de enquête

De zichtbaarheid van de politie in het buitengebied wordt in de enquête als onvoldoende bestempeld, maar een agent op eigen erf; daar staan de boeren over het algemeen niet om te springen. ‘Wij moeten tegenwoordig aan zo enorm veel regels voldoen, dat ze in het bedrijf altijd wel iets tegenkomen dat even niet klopt. Dat levert meteen zware boetes op’, is de veelgehoorde klacht.

Diefstal en inbraak vs drugs

Dat merken ook de drugscriminelen. Ondanks de kwetsbare positie van veel boeren, is het steeds lastiger geworden om op het platteland een ruimte te huren voor wietteelt of voor de productie van synthetische drugs. Diverse bronnen uit het criminele milieu bevestigen dat.

Wie nu denkt dat het onderzoek van deze krant laat zien dat het wel meevalt met de criminaliteit in het buitengebied, heeft het mis. Uit de enquête blijkt dat bijna 15 procent van de plattelanders drugscriminaliteit vermoedt in hun directe omgeving. En hoewel de pakkans er klein is, werden in het Brabantse buitengebied vanaf 2016 toch 21 drugslabs opgerold, bijna een kwart van het totaal in de provincie.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Volledig scherm

Sterk toegenomen

Een compleet overzicht van de criminaliteitscijfers in het buitengebied bestaat niet. Niemand kan zeggen hoe die zich ontwikkelen. Desondanks meent negentig procent van de boeren dat de drugscriminaliteit er de laatste tien jaar (sterk) is toegenomen. Dat hoge percentage wordt waarschijnlijk voor een belangrijk deel verklaard doordat overheden het thema ‘ondermijnende criminaliteit’ zo nadrukkelijk op de kaart hebben gezet.

Overigens wijzen de boeren er in de enquête op, dat de enorme hoeveelheid diefstallen en inbraken op het platteland een veel groter probleem is dan de drugscriminaliteit. Ruim veertig procent van de Brabantse boeren heeft daar mee te maken gehad.

De cijfers

In opdracht van de Brabantse Onderzoeksredactie - die voor Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad en BN DeStem onderzoek doet naar ondermijnende criminaliteit in de provincie - hield het gespecialiseerde onderzoeksbureau AgriDirect een representatieve enquête onder de Brabantse boeren over hun ervaringen met criminaliteit. In totaal zijn 426 boeren uitgebreid telefonisch bevraagd - 74 procent van het totaal aantal benaderde ondernemers. Ze zijn naar rato verdeeld op basis van hun toekomstplannen; stoppen, doorgaan op dezelfde weg of groeien. Ook is rekening gehouden met de geografische spreiding binnen de provincie en een goede verdeling over de verschillende agrarische sectoren.

Volledig scherm
© ED
  1. Met loeiende sirenes op pad met de Brabantse brandweer: echte beelden geven inkijkje in heftig werk
    video

    Met loeiende sirenes op pad met de Brabantse brandweer: echte beelden geven inkijkje in heftig werk

    Een vrachtwagen die vastzit onder het beruchte viaduct in Waalwijk. Een auto die spontaan in brand vliegt op een drukke rotonde in Breda. Een persoon die uit het koude water wordt gered in Geertruidenberg. Deze beelden staan gebrand op het netvlies van de brandweerlieden die dagelijks met spoed uitrukken. Voor wie altijd al een keer heeft willen meegaan met ze, kan dat doen in deze eerste aflevering van de vlog van Brandweer Midden- en West-Brabant.
  2. Ondernemers VNO-NCW blij met uitspraak over maximumsnelheid: ‘We kunnen weer vooruit met de bouw’

    Onderne­mers VNO-NCW blij met uitspraak over maximum­snel­heid: ‘We kunnen weer vooruit met de bouw’

    De kogel is door de kerk: de coalitiepartijen zijn het eens over de maatregelen die genomen moeten worden omtrent de stikstofproblematiek. De regel die ze nu willen invoeren is dat de maximumsnelheid overdag in een groot deel van Nederland wordt verlaagd naar 100 kilometer per uur. Vanaf 19.00 uur mag er ‘gewoon’ 130 kilometer per uur worden gereden. De Brabantse en Zeeuwse ondernemers, verenigd in het VNO-NCW, zijn blij met die uitspraak.