Volledig scherm
Net als in veel Europese steden kwam op Trafalgar Square in Londen mensen bijeen om stil te staan bij de bloedige aanslag in Parijs. © HH

De aanslag; waar zijn de schuilkelders?

Er zijn alleen maar verliezers bij de aanslag in Parijs. De terreurdaad vormt de opmaat tot erger.

Bij het horen van het nieuws van de aanslag in Parijs op het kantoor van Charlie Hebdo, was de eerste gedachte die in mij opkwam: ‘Nu is het oorlog’. Ik bleek in de loop van de dag niet de enige die dat dacht. Ex-GeenStijl- en nu Jaltacolumniste Annabel Nanninga spreekt over een oorlogsverklaring aan het vrije woord en ook PVV-leider Geert Wilders neemt het woord oorlog in de mond.

Zo bevond ik mij opeens in vreemd gezelschap. Maar de overeenkomst tussen Annabel, Geert en ik houdt op bij de vervolggedachte. Voor Annabel is het de eerste keer dat ze het heeft over oorlog met de islam en Wilders stelt dat het eigenlijk allang oorlog is tussen ‘ons’ en de islam. Ik van mijn kant kijk echter vanaf de zijlijn toe en zie hoe twee partijen zich opmaken voor een strijd waarin geen enkele vorm van geweld meer zal worden geschuwd. Voor mij zijn er alleen maar verliezers. En ik zal uitleggen waarom.

De doelen van de daders van de aanslag waren volgens mij tweeledig. Het ligt in de eerste plaats voor de hand te veronderstellen dat ze wraak wilden nemen op Charlie Hebdo, omdat het blad regelmatig satirische prenten van de profeet Mohammed publiceerde en zij de islam op de hak nam. Dat deed ze overigens zeer verdienstelijk. Ik heb er vaak smakelijk om moeten lachen.

Maar de daders lachten niet. Op professionele wijze namen ze wraak: tien dragers van het vrije woord, onder wie Charlie Hebdo’s hoofdredacteur, kwamen door het geweervuur om. Daarnaast twee agenten die niets anders deden dan hun plicht. Deze doden zijn de eerste verliezers van dit drama.

Het tweede doel van de daders was een signaal af te geven aan moslims in Europa die zich - nog - senang voelen als Europese burgers. De daders weten dat de reacties vanuit de bevolking meedogenloos zullen zijn en dat veel Europeanen ‘de moslims’ aan zullen spreken op hun laffe daad. Daarmee drijven de daders hun medemoslims in de hoek en zeggen ze feitelijk tegen hen dat het veel beter is om zich te bekennen tot de zuivere islam die niets heeft met westerse waarden en democratie. Daarmee zijn de Europese moslims een volgende verliezer van dit drama.

Maar de niet populistische politici dan? Kunnen zij met hun reacties en verklaringen op de aanslag de publieke opinie niet beïnvloeden? Zullen zij niet in staat zijn de mensen ervan te overtuigen dat dit het werk is van een klein groepje extremisten dat niet representatief is voor de overgrote meerderheid van de moslims in Europa? Ik vrees dat dat nauwelijks het geval zal zijn. Hoe lang kun je als politicus met droge ogen blijven volhouden dat elke aanslag, de onthoofding in Londen, de aanslag op het joods museum in Brussel, de moordpartij in Ottawa, de gijzeling in Australië, slechts het werk van een kleine groep is, ook al is dat waar? Het zal veel overtuigingskracht vergen en het positieve effect is ongewis. Ook de reguliere politici zijn zo verliezers.

Je zou kunnen zeggen dat populistische politici als Wilders en Le Pen garen zullen spinnen bij dit drama. Een en ander zal zeker op winst uitdraaien bij volgende verkiezingen in Nederland en Frankrijk. Ze zien hun woorden en voorspellingen immers bewaarheid worden. Maar ze zijn nooit eerlijk en altijd hypocriet geweest. Immers, ze stelden dat elke moslim in potentie een terrorist is en zo loopt elke moslim in Europa nu meer dan ooit het gevaar het kind van de populistische rekening te worden. Juist omdat ze altijd vals speelden, kunnen ze nooit winnaars zijn. Het zijn geen verliezers, het zijn losers.

Het grootste slachtoffer is echter de bevolking van Europa die nooit gevraagd heeft om moslimimmigratie, die hen is opgelegd door hun eigen regeringen en grote bedrijven. Zij zien tot hun afschuw zich een strijd ontwikkelen in hun straten en op hun pleinen waar ze nooit om gevraagd hebben.

Tot voor kort verzuchtte ik regelmatig dat het ‘dweilen met de kraan open is’ om het middengeluid te laten horen, dat het overgrote deel van de moslims net zo’n leven wil leiden als u en ik. Nu heb ik de neiging te kijken waar de schuilkelders zijn. Ik houd mijn hart vast.

Jan Jaap de Ruiter is arabist aan Tilburg University.

BD gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement