Greetje Bos (VVD) pleit voor legalisering softdrugs: ‘Weet je hoeveel er in Brabant geteeld wordt?’

Het is echt geen peanuts als je cannabis legaliseert. Weet je hoeveel er in Brabant geteeld wordt?

Met de steun van de VVD-regio’s Brabant, Zeeland en Limburg dient ze een amendement waarmee de ondermijnende criminaliteit makkelijker de pas kan worden afgesneden. Die wijzigingsvoorstellen vloeien rechtstreeks voort uit een ‘masterplan’ waarmee Bos anderhalf jaar lang langs lokale VVD-afdelingen in zuid-Nederland ‘liep te sjouwen’.

Tien jaar lang bevocht ze als magistraat de zware misdaad, sinds juli 2018 is ze wethouder in Breda.

Lees verder onder de foto

De ‘optelsom van die strafrechtelijke en bestuurlijke ervaring’ kwam terecht in haar masterplan. ,,Daarin komt dertien jaar van mijn leven bij elkaar”. De kern van haar plan is deze: de bestrijding van de onderwereld moet over een andere boeg. Want als dat niet gebeurt, krijgen we de komende jaren alleen maar meer ellende: nog meer drugsmoorden, nog meer jongeren die het criminele pad inslaan en nog meer schatrijke boeven die ‘met hun geld de samenleving kapotmaken’.

Verdienmodel criminelen weghalen

,,Bij repressie voelen wij VVD’ers ons thuis”, schrijft Bos in haar masterplan. En dat moet ook gebeuren, vindt ze. Strengere straffen voor beroepscriminelen. Politie, Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht moeten ook versterkt worden. Preventieprogramma’s voor de jeugd, ook belangrijk.

Xtc is minder schadelijk dan alcohol en cannabis, maar ik wil deze discussie nu niet vervuilen. Als we dit voor elkaar krijgen, is dat al heel wat

Zoals het project ‘Grote Broer, Grote Zus’ in Breda, waarin positieve rolmodellen andere jongeren bij de hand proberen te nemen. ,,Zulke programma’s moet je echt tien, twintig jaar volhouden. Het is allemaal niet voor de korte termijn”, zegt Bos erbij.

Maar het meest in het oog springende punt van haar masterplan is haar ‘aanval op het verdienmodel van criminelen: het weghalen van softdrugs uit het strafrecht. ,,In combinatie met regulering, voorlichting en een ontmoedigingsbeleid voor het gebruik”, zegt ze erbij.

Dweilen met de kraan open

Maar als je het verdienmodel voor criminelen intact laat, blijft het ‘dweilen met de kraan open’, schrijft Bos. Maar haal softdrugs uit het strafrecht en ook het nu in gang gezette wietexperiment (onder meer in Breda en Tilburg) wordt overbodig.

In het voorlopige verkiezingsprogramma wil de VVD nog niet zover gaan, maar Bos denkt zaterdag met de steun uit de zuidelijke provincies (én die uit Groningen) toch een goede kans te maken.

,,Het is logisch dat er debat over is, er is ook binnen de VVD weerstand tegen een gereguleerde legalisering van softdrugs. Het verbod op drugs is honderd jaar oud. Het voelt contraproductief om nu te zeggen dat de softdrugs uit het strafrecht moeten. Die hobbel moet je nemen. Maar op termijn is het, als onderdeel van mijn totaalplan, de beste oplossing.”

Xtc legaliseren? Een brug te ver

Bos beperkt zich in haar amendement tot het legaliseren van softdrugs. GroenLinks en D66 pleitten al eerder om dat ook met xtc te doen. Net zoals de Bredase PvdA-burgemeester Paul Depla trouwens. ,,Laten we eerst deze stap maar eens zetten”, zegt Bos.

Geen peanuts

Wat het aannemen van haar amendement zou betekenen voor de strijd tegen de georganiseerde misdaad, durft Bos niet te voorspellen. Is het genoeg om ook cocaïnebaronnen uit de categorie-Taghi dwars te zitten? ,,Ik weet het niet, ik heb geen glazen bol. Dit zijn processen van lange adem, ik snap heel goed dat er veel ongeduld is.”

Schoonheid

Het voelt contraproductief om nu te zeggen dat de softdrugs uit het strafrecht moeten. Die hobbel moet je nemen. Maar op termijn is het de beste oplossing

Greetje Bos

Ze maakt er geen geheim van dat ze zelf ook ook de discussie over xtc aan wil gaan, maar binnen de VVD is het vooralsnog een brug te ver. ,,Xtc is minder schadelijk dan alcohol en cannabis, maar ik wil deze discussie nu niet vervuilen. Als we dit voor elkaar krijgen, is dat al heel wat. Internationaal is er ook veel te doen over cannabis, in Amerika is net de eerste stap gezet naar een federale legalisering van cannabis. Dat is een enorme doorbraak.”

,,In veel Europese landen komt de discussie ook op stoom. Het is echt geen peanuts als je cannabis legaliseert. Weet je hoeveel er in Brabant geteeld wordt? Dat is echt aanzienlijk. Die illegale markt zul je weg moeten drukken, dat gaat niet zo maar. In Canada zie je ook dat de georganiseerde misdaad zich niet snel gewonnen geeft. Maar cannabis is daar pas twee jaar gelegaliseerd: geef het de tijd, roep niet te snel dat het niet kan.”

Het voelt contraproductief om nu te zeggen dat de softdrugs uit het strafrecht moeten. Die hobbel moet je nemen.

Greetje Bos,VVD-wethouder Breda

In de 2,5 jaar dat ze nu wethouder is, heeft ze haar aanvankelijke frustraties over de stroperige politieke besluitvorming overboord gezet, zegt ze. ,,Het moet allemaal stapje voor stapje, maar ik ben daar ook wel de schoonheid van gaan inzien. Dit is democratie. Nóg een ‘logistieke nachtmerrie’? Nee, dit is het beste wat we hebben. Ik heb de wijsheid niet in pacht, democratie maak je met elkaar. Door debat, door heen en weer te pingpongen. Daar sta ik met hart en ziel achter.”