Volledig scherm
Johan van Boxtel, Dennis Struijk en Toon Sweegers (v.l.n.r.). © Politie Oost-Brabant

Hoe het heel stil werd in de drie Eindhovense liquidaties op Johan van Boxtel, Dennis Struijk en Toon Sweegers

EINDHOVEN - De laatste drie moorden op Eindhovenaren – Johan van Boxtel, Dennis Struijk en Toon Sweegers – waren liquidaties. In de zoektocht naar de daders is het stil. Is de politie vastgelopen? En hoe gaan de nabestaanden ermee om?

De klok in de woonkamer van het huisje aan de Sint Petrus Canisiuslaan in Eindhoven staat al maanden op vijf over half elf. Het tijdstip waarop de voormalige bewoner Dennis Struijk op straat werd doodgeschoten. Zijn moeder Elly en zijn ex Miranda zitten op de bank en kijken door het raam over het bestrate voortuintje uit op de weg waar de vader van twee dochtertjes twee jaar geleden nog ternauwernood een zoveelste liquidatiepoging overleefde.

Quote

Zij wilden toen alles weten, maar wij mogen nu niks
weten.

Elly Struijk

Maar op donderdag 31 augustus 2017 bleek een nieuwe poging fataal. Na een kort bezoek aan een vriend in Best maakte een onbekende schutter daar voor de deur een einde aan het leven van de 35-jarige Struijk. Beide vrouwen weten niet hoe het politie-onderzoek ervoor staat. Ze horen al tijden niets meer van de recherche. ,,Zij wilden toen alles weten, maar wij mogen nu niks weten”, zegt moeder Elly. Na Struijks dood begon het grote speculeren: wie zit er achter? ,,Rust heb je niet.”

Meer families verkeren in onzekerheid. De dood van Struijk is één van de drie meest recente liquidaties op Eindhovenaren die nog niet zijn opgelost. De politie zegt niks over de zaken. Johan van Boxtel (32), Dennis Struijk (35) en Toon Sweegers (51) zijn respectievelijk vijftien, elf en vier maanden dood. Sindsdien is het angstvallig stil, in geen van de politie-onderzoeken zijn verdachten opgepakt.

Maar de stilte is lang niet alleszeggend. Na een afrekening in de onderwereld kijkt de recherche tegen een wirwar van aanknopingspunten aan. Van Boxtel en Struijk waren bekenden in die wereld: die eerste ogenschijnlijk meer in de marge. Hij is ooit veroordeeld voor brandstichting. Struijk zou nog nooit tegen een flinke straf zijn aangelopen, maar van hem wordt desondanks gezegd dat hij contacten en bemoeienissen had in meerdere criminele netwerken in de regio. Hoe dan ook: bij beiden heeft de recherche heel wat contacten uit te pluizen. Dat kost tijd.

Onderzoeksrichtingen

Een criminele achtergrond biedt dus veel onderzoeksrichtingen. Maar hij maakt de kans dat een moordzaak wordt opgelost kleiner, zegt onderzoekster Barbra van Gestel van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Zij deed onderzoek naar liquidaties. Een moord vanwege relatieproblemen of een uit de hand gelopen ruzie gebeurt vaak in een opwelling. Veel groter kan het verschil met een criminele afrekening niet zijn. ,,Liquidaties zijn berekend, goed voorbereid en komen voort uit de georganiseerde misdaad”, zegt Van Gestel. ,,Ze zijn overigens wel een uiterst middel. Vaak zie je dat er eerder al sprake was van brandstichting, bedreiging of mishandeling richting het doelwit.” 

Toeval of niet: het was hard werken voor de rechercheurs, maar de laatste dodelijke afrekeningen in de regio die ze oplosten – Ernesto Pistone (2014) en Tommie van der Burg (2015) – hadden een liefdesmotief. Dat rechercheurs zich op liquidatiedossiers stukbijten, heeft alles te maken met de goede voorbereiding van de moordenaars. Want die is essentieel. 

Behalve de schutter zijn er handlangers die een voertuig stelen en valse kentekenplaten, wapens en geprepareerde telefoons regelen, spionage-apparatuur aanschaffen en het doelwit in de gaten houden. ,,Na de dodelijke schoten wordt vaak verderop het gebruikte voertuig in brand gestoken. Forensische sporen, zoals vingerafdrukken, vind je daardoor zelden.” Daarnaast loopt de politie ook aan tegen het gesloten wereldje waarin de liquidaties plaatsvinden. Daar praat men niet met de politie, zelfs de nabestaanden van de slachtoffers niet. ,,Bovendien is het achterhalen van de schutter slechts een deel van het verhaal”, zegt Van Gestel. ,,Je wilt juist weten wie de opdrachtgever is. En dat is vaak nog moeilijker.”

De inzet van kroongetuigen is volgens onderzoekster Barbra van Gestel één van de weinige opties om de ongelooflijk ingewikkelde liquidatie-onderzoeken tot een goed einde te brengen: ,,Het gaat dan om mensen die deel uitmaken van een criminele groep en strafvermindering krijgen in ruil voor hun getuigenis. En ze worden beschermd. Al zag je laatst hoe vervolgens een onschuldig familielid van een kroongetuige in Amsterdam werd geliquideerd.”

Frans van Boxtel wacht niet op dergelijke ingewikkelde trajecten. Hij krijgt tips van alle kanten, ook vanuit de woonwagenwereld, waar men zo mogelijk nóg minder praatgraag is. Toch komt de informatie zelfs vijftien maanden na de gewelddadige dood van zijn zoon Johan nog binnen. ,,We hebben een grote kring om ons heen die ogen en oren goed openhoudt. Die mensen komen eerst naar ons. Dan gaan ze naar de politie.” Hij overhandigde de recherche stapels informatie. Verzameld met zijn twee andere zoons en veel vrienden.

Camerabeelden

De dag na de moord achterhalen ze alle camerabeelden in de buurt. Op een stuk of tien adressen. Met twintig man bekijken ze in groepen uren beeldmateriaal op een grote tv. ,,Met veertig ogen zie je meer. Je hoeft maar te knipperen en je mist iets”, zegt Noud, de broer van Johan. Ze schrijven kladblokken vol met opvallende zaken. Keer op keer spelen ze de film af van twee mannen die zich in de nacht van zaterdag 6 op zondag 7 mei 2017 verschansen in de tuin van de overburen van de vriendin van Van Boxtel in Tongelre. Het duo rent een paar minuten later naar zijn auto en opent het vuur als Van Boxtel uit zijn auto stapt. Pas in de ochtend wordt zijn lijk opgemerkt.

Lees verder onder de afbeelding.

Volledig scherm
Camerabeelden van de liquidatie van Johan van Boxtel. © Politie

De amateurspeurders reconstrueren in twee weken de laatste dag van hun zoon en broer en de route die hij die nacht aflegde. Ze geven de politie een stuk of vijf namen van personen die er meer van moeten weten: zoals de jongen die de avond voor de dood van Johan roept dat hij hem te grazen gaat nemen. En van een man die aan zijn celgenoot de liquidatie zou hebben bekend. Eén naam duikt de afgelopen maanden vaker op. De familie wil er niets over kwijt. 

Het is alsof de Van Boxtels een eigen rechercheteam hebben opgetuigd, klinkt het in politiekringen. Gevolgd door de opmerking dat de familie niet bepaald op haar achterhoofd is gevallen. De recherche heeft nog aanknopingspunten in het onderzoek naar de moord op Johan. Dat weet vader Van Boxtel zeker. Hij wijst naar het woonwagenkamp aan het Orgelplein in Tongelre. Daar moet zijn zoon die fatale nacht tien minuten zijn geweest, blijkt uit camerabeelden.

Lees verder onder de video.

Opnames tonen volgens broer Noud hoe een donkere Volkswagen Passat met gedoofde lichten hem die avond volgt. Uit diezelfde auto stappen later de twee mannen die zich in de tuin van de overburen in de Memlincstraat verstoppen. Het remlicht van de auto blijft branden. ,,Dus er zat een derde man achter het stuur”, zegt de jonge Van Boxtel. De moordenaars moeten hebben geweten dat zijn broer snel naar huis zou komen, meent hij. Je gaat geen uren met wapens in een voortuin in een woonwijk zitten. Ondanks al dat soort aanwijzingen laten resultaten van de recherche lang op zich wachten.

Onderzoek

Rond de moordzaak van Toon Sweegers is het ook stil, al is het onderzoek hier pas vier maanden bezig. De periode waarin rechercheurs alle beschikbare informatie verzamelen op de plaats delict en uit de omgeving van het slachtoffer zal inmiddels zijn afgerond. Na de eerste weken zet het onderzoeksteam alle mogelijke motieven voor zijn moord op een rij. Waarom Sweegers dood moest, is voor de buitenstaander nog een raadsel. Hij past op papier niet in hetzelfde rijtje als Van Boxtel en Struijk. Bij Sweegers lijken op het eerste oog duidelijke aanwijzingen van criminele activiteiten te ontbreken. De Eindhovenaar staat bij de politie niet bekend als zware jongen. Meer als iemand die veel mensen uit de onderwereld kende. Daar gaan na zijn dood wel verhalen rond dat Sweegers  betrokken zou zijn geweest bij duistere zaakjes. 

Toon Sweegers (51) groeide op in Eindhoven, in een rijtjeshuis aan de Boschdijk waar zijn vader een  stukadoorsbedrijf had. Zijn vrouw leert hij in zijn eigen straat kennen. Sweegers was handig met de handen en vlot van de tongriem gesneden, vertellen mensen die hem zagen opgroeien: ,,Toontje was een echte sjacheraar, hij zag overal handel in. Toen hij het Perzisch tapijtje bij mij zag liggen, rolde hij het voor mijn ogen op. Hij kon het wel ergens verkopen”, vertelt een oude buurvrouw. ,,Zo was hij.” 

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
De klassieke Mercedes van Toon Sweegers stond geparkeerd op Den Bult in Strijp toen hij daar omgebracht werd in april 2018. © Bert Jansen

Wat voor werk hij precies deed, is onduidelijk. Sweegers werkte een tijdje voor het loodgietersbedrijf van zijn schoonvader. De laatste jaren was hij betrokken bij het autobedrijf van zijn schoonzoon. Dat vertelde hij ook tegen mensen die hij leerde kennen: hij handelde in auto’s. Volgens zijn schoonzoon klopt dat niet. Op de vraag wat voor werk Sweegers dan wel deed, wil hij niet ingaan. Verder was de Eindhovenaar een bekend gezicht in de motorcrosswereld. In het weekend was hij geregeld op de circuits te vinden. 

De plek waar de Eindhovenaar werd doodgeschoten, verraadt een andere kant van hem. Zijn klassieke Mercedes stond geparkeerd aan Den Bult, voor het huis van een vrouw die hij vaak bezocht. Hij zou al een paar jaar een relatie hebben naast zijn huwelijk, bevestigen meerdere mensen. Het adres was in ieder geval ook bekend bij degene die een rekening met hem wilde vereffenen. Voor de deur van de vriendin werd Sweegers in april dit jaar in z’n auto vermoord toen hij na een bezoek naar huis wilde rijden. Een gevolg van zijn bemoeienissen met criminele zaken? 

Moordonderzoeken

Hoewel de drie moordonderzoeken voor de buitenwacht niet lijken te vlotten, werd alleen in de zaak van Van Boxtel een beloning voor de gouden tip in het leven geroepen: 20.000 euro, door de familie eigenhandig verhoogd met 50.000 euro. Ook toonde justitie het publiek beelden van de liquidatie met daarop de twee schutters. In de zaak van Struijk gebeurt dat allemaal niet. Tot onvrede van zijn familie. Want zijn dood is volgens zijn ex Miranda wel degelijk gefilmd. Aan de gevel van de woning in Best waar Struijk op de fatale avond op bezoek was, hingen camera’s. Op de beelden zou te zien zijn hoe Struijk in zijn witte Volkswagen wat met z’n telefoon rommelt wanneer een man hem onder vuur neemt.

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
Onderzoek in Best na de liquidatie van Dennis Struijk. © Bert Jansen

Hij probeert aan de kogels te ontkomen door achter het dashboard te duiken, maar de schutter zou half in de auto zijn gaan hangen om het karwei af te maken. De Eindhovenaar sterft direct. ,,Ik baal ervan dat daarvan op tv niks te zien is”, zegt Miranda. ,,En een beloning zou bij Dennis toch ook een optie zijn?” Volgens de politie is dit in een later stadium alsnog mogelijk.

Reconstrueren

Miranda deed ook een eigen poging tot onderzoek, maar ze heeft minder mogelijkheden dan de familie Van Boxtel. ,,Die zijn met zoveel man.” Van Dennis’ vriendenkring bleef niet veel meer over na zijn dood. Ze reed de vluchtroute van de daders in Best na en sprak zoveel mogelijk vrienden om de laatste dag van Dennis te reconstrueren. Hij ging naar de Praxis, de supermarkt en zijn oma en hij belde nog met moeder Elly. Die vertelt: ,,Hij was altijd kortaf. ‘Ik kom morgen’, zei hij en dan kwam-ie een paar dagen later.” Ze appten elke dag. Elke avond stuurde ze haar zoon een hartje. Dat doet ze nog steeds. ,,Nu worden de vinkjes niet meer blauw.”

’s Avonds belt hij nog met zijn dochtertjes van nu drie en negen jaar. Drie uur later stormen Elly en Miranda samen onder het politielint door. ‘Het is erg’, roept een agente nog die de vrouwen wil tegenhouden. Maar Miranda vond Struijk al een keer na een eerdere aanslag toen hij haar via Facetime belde terwijl hij levensgevaarlijk gewond in een plantsoen lag. ,,Ik heb alles al gezien. Bloed. Kogels. Alles.” Ook Elly wil de fatale avond in september naar haar zoon. ,,Ik moest ’m zien, maar dat had ik niet moeten doen.” Het tafereel blijkt ditmaal veel erger. Tijdens zijn afscheid is de kist gesloten.

Quote

Ik heb alles al gezien. Bloed. Kogels. Alles.

Miranda

Kinderkamers

Miranda woont nu in het huis van haar ex met hun dochters, de kinderkamers zijn beveiligd met een alarmsysteem. De kinderen hebben een zwaar jaar achter de rug. Na de eerdere aanslagen op zijn leven mocht Struijk hen uit veiligheidsoverwegingen alleen zien op het politiebureau aan de Aalsterweg. Hoe leg je dat aan je kinderen uit? Miranda vertelde dat ‘een boef papa wil pakken’. 

Quote

Dit wordt opgelost. Ik ga door tot mijn laatste adem. En ik ben nog jong.

Noud van Boxtel

Dat papa zelf een boef was, ontkent zij. Soortgelijke geluiden klinken bij de Van Boxtels. Voor beide families is het verleden van hun geliefden een lastig onderwerp. Ze weten veel, maar zeggen geen idee te hebben waarom Johan en Dennis dood moesten. Geruchten van een vete tussen beide mannen doen hun nabestaanden niet af als onzin. Maar Miranda denkt dat de daders van de moord op Johan handig gebruikmaakten van de ruzie tussen de twee, maar ziet verder geen directe relatie. De mannen zouden al een tijd eerder een soort kille vrede hebben gesloten. De families houden hoop op het vinden van de daders en hun opdrachtgevers. Miranda heeft nog wat ijzers in het vuur. Ze kent mensen ‘die bepaalde mensen kennen’. ,,En als die dronken zijn, kletsen ze misschien.” Ook Noud van Boxtel is nog strijdlustig. ,,Dit wordt opgelost. Ik ga door tot mijn laatste adem. En ik ben nog jong.”