Volledig scherm
Nog altijd is de politie op zoek naar de dader die een 34-jarige man in Breda aanreed op het zebrapad aan de Nieuwe Prinsenkade. © Perry Roovers/MaRicMedia

Minder zebrapaden, minder ongelukken? 'Dit is een knieval aan de hufterigheid'

BREDA - Het zebrapad aan de Terheijdenseweg in Breda was het allereerste in Nederland. 1949, bedoeld om de veiligheid van de voetganger bij het oversteken zo goed mogelijk te garanderen. Een baanbrekende vinding. Letterlijk.

Zeventig jaar later lijkt het met die veiligheid vies tegen te vallen. Na het veelbesproken ongeluk op het zebrapad aan de Nieuwe Prinsenkade in Breda, vond dit weekend een dodelijke aanrijding plaats bij een oversteek in Geertruidenberg. Hoe veilig ben je eigenlijk op een zebrapad?

Niet veilig, zeggen de gemeenten

,,Uit onderzoek is naar voren gekomen dat een verkeerssituatie zonder zebrapad veiliger is. Een overstekende voetganger let dan beter op.’’ Breda had de primeur, maar is tegenwoordig minder gretig met het trekken van de witte strepen, laat een gemeentewoordvoerder weten. ,,In het algemeen plaatsen we bij de herinrichting van een weg waar 50 km per uur is toegestaan geen zebrapaden meer. We verwijderen niet proactief. En uit de 30-km zone verdwijnen ze niet.''

Volledig scherm
Stadsbus rijdt voetganger aan op zebrapad aan Vlaszak in Breda. © Perry Roovers/Maric Media

In Bergen op Zoom plaatsen ze ook het liefst zo weinig mogelijk zebrapaden. Volgens een woordvoerder zorgt een zebrapad ervoor dat de zwakste verkeersdeelnemer, een voetganger, voorrang krijgt. ,,En dat is niet zo logisch. Je kunt beter zorgen voor een veilige oversteekplaats waar de voetganger zelf checkt of er voorrang wordt verleend.’’

,,Etten-Leur heeft geen specifiek beleid voor de aanleg van zebrapaden’’, vertelt Wendy Vervaart van de gemeente. ,,Voordat we een nieuw zebrapad gaan aanleggen, bekijken we of er een noodzaak is.’’

Veilig, zeggen de deskundigen

Een 'zorgelijke ontwikkeling', noemt verkeersdeskundige Ruud Hornman van NHTV het gemeentelijk beleid. ,,Een knieval aan de hufterigheid van de automobilist. Strikt genomen mag een voetganger gewoon kijkend op zijn smartphone oversteken. De automobilist wordt geacht te stoppen. Als ik in het buitenland kijk, België bijvoorbeeld, daar is 'de zebra' nog redelijk heilig. Daar gaan ze vol in de ankers voor zo'n pad.''

Volledig scherm
Het zebrapad aan de Nieuwe Prinsenkade in Breda. © Else Loof/Pix4Profs

Hij pleit voor het behoud van het zebrapad, zeker op plaatsen waar kwetsbare groepen oversteken. ,,Bij basisscholen, bij ouderencentra. Het is de enige manier, samen met verkeerslichten, om voetgangers veilig te laten oversteken.''

Het onderzoek waar de gemeente Breda mee schemert, dat moet zeggen dat een verkeerssituatie zonder zebrapad veiliger is, dat kennen ze niet bij het SWOV, het instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid. ,,Uit onderzoek is niet vast komen te staan wat veiliger is: een voetgangersoversteekplaats met verkeerslichten of een zebrapad. Wel is het de aanbeveling om zebrapaden aan te leggen op een verhoogd plateau en goed zichtbaar met een verlicht blauw bord erboven.''

Dus wat te doen?

Het aantal ongelukken dat plaatsvindt op zebrapaden, daar zijn geen cijfers van bekend. Elke is er een te veel, vindt ook Rob Stomphorst van Veilig Verkeer Nederland. Moet het zebrapad dan maar weg, zodat mensen vanzelf gaan opletten? ,,Dat is het paard achter de wagen spannen. Dat is niet goed. Net als het plaatsen van leds in de grond, zodat 'smombies' (smartphone zombies, gekluisterd aan de telefoon) veilig over kunnen steken. Je komt ze tegemoet. Dat moet niet, je moet de sociale norm wijzigen. Gedragsverandering is de enige manier om een zebrapad veiliger te maken. Weghalen of het plaatsen van toeters en bellen is dan niet nodig.''

Maar, zegt Hornman tot slot: ,,Wees er zuinig mee. Leg alleen een zebrapad aan waar nodig.''