Volledig scherm
Waterzuivering in Aarle-Rixtel © Ronald Otter

Waterschap Aa en Maas: GenX kan niet uit het rioolwater worden gehaald

AARLE-RIXTEL - De bacteriën lusten het niet. Daardoor is de omstreden stof GenX (in zeer geringe hoeveelheden) in het oppervlaktewater van de waterschappen Dommel en Aa en Maas terechtgekomen. De rioolwaterzuiveringen krijgen het er simpelweg niet uit. 

,,En dus moeten we op zoek naar de bronnen", zegt Joost van de Pol, adviseur waterkwaliteit bij Waterschap Aa en Maas. Aangezien het water van de twee waterschappen niet met elkaar in verbinding staat, kan het niet anders dan dat op meerdere plaatsen GenX geloosd is. ,,Het is best ingewikkeld. We moeten met emmertjes en schepjes het riool in om monsters te nemen. Ook de analyses zijn ingewikkeld. Het duurt minimaal twee weken voordat er een uitslag is."  

In het gebied van De Dommel is 130 nanogram per liter aangetroffen, in dat van Aa en Maas 22. Eén nanogram is een miljoenste van een gram. Bij gebrek aan een norm voor oppervlaktewater wordt die voor drinkwater aangehouden: 150 nanogram. ,,En we maken op de rioolwaterzuivering geen drinkwater. Hier in Aarle-Rixtel gaat het gezuiverde water de Aa in, waar het ook nog flink wordt verdund. Zeker als er verderop meer rivieren bij komen", stelt Van de Pol. 

Anti-aanbakpannen

Hoe schadelijk de stof precies is, wordt nog onderzocht, maar volgens het RIVM staat vast dat het niet goed voor de gezondheid is. GenX wordt gebruikt om coatings te maken, zoals in anti-aanbakpannen. ,,We hadden geen aanleiding om deze stof te meten, totdat we melding kregen dat het in de monding van de Dieze gevonden was." Door chemiebedrijf Chemours in Dordrecht is de stof op diverse plekken daar in de regio in het oppervlaktewater terechtgekomen. Van de Pol: ,,Daarna zijn ze verder gaan zoeken, en zo kwamen ze bij de Dieze en bij ons uit."  

Elke rioolwaterzuivering heeft zijn 'eigen' afvalwater, afhankelijk van het soort bedrijven in het gebied. Van de Pol: ,,Een melkfabriek heeft ander afvalwater dan een bierfabriek. En ze hebben 'eigen' bacteriën. ,,Die van de zuivering uit Asten bijvoorbeeld zouden niet meteen hier aan het werk kunnen. Die moeten het eerst leren eten." 

Zand en vet

Het rioolwater wordt eerst grof gefilterd, daarna wordt het zand en het vet eruitgehaald en vervolgens gaat het in enorme ronde bakken waarin de bacteriën hun werk doen. Iedere volgende bak staat lager, en uiteindelijk stroomt na 24 uur het schone water de Aa in. Vlak daarvoor staat een monsterkast, waar dag en nacht op geregelde tijden een hap water van 50 milliliter wordt genomen voor onderzoek.       

Er zijn zeker vijfhonderd stoffen waar de rioolwaterzuivering op controleert. ,,Uiteraard moet alles er zoveel mogelijk uit, want het hoort niet in het water thuis. Maar niet alles kan even goed worden afgebroken, zoals sommige medicijnen." Naast het op zoek gaan naar de bron van de vervuiling, is betere waterzuivering de enige andere mogelijkheid. ,,Dat vergt een grote investering, en is tot nu toe niet nodig gebleken."  

BD gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement