Volledig scherm
© AP

'En de winnaar is... Kim Jong-un', zegt de Koreakenner

Alleen al de handdruk en alle commotie eromheen maakten de ontmoeting tussen Donald Trump en Kim Jong-un zeer bijzonder. Maar wat heeft de 'machodans' in Singapore opgeleverd?

Alle decorum en symboliek ten spijt, als twee aartsvijanden elkaar voor het eerst complimenten geven, gaat het uiteindelijk om de harde knikkers. Ook in Singapore, na het gesprek van Donald Trump met Kim Jong-un maken de slotverklaring en de toelichting daarop duidelijk of het alle moeite waard is. Remco Breuker, professor Korean Studies in Leiden (45), maakt de eerste balans op.

1.DE SLOTVERKLARING
,,Een anticlimax. Een soufflé die wel erg snel is ingezakt.'' Breuker heeft er geen andere woorden voor. ,,Het is goed dat er gepraat is, dat er geen oorlog meer in de lucht hangt. Daarover ben ik positief. Maar de slottekst is slechts de bevestiging van de handdruk. Als je hem leest, zie je het knip- en plakwerk. Nergens wordt het concreet, het blijft bij algemeenheden over ontwapening en de noodzaak van vrede. De tekst zou op een missverkiezing kunnen zijn uitgesproken.'' Breuker is teleurgesteld in Trump. ,,Hij presenteert zich graag als dealmaker, maar ik zie geen deal'', aldus de Korea-kenner. ,,Dit is geen begin van onderhandelen. Kim heeft nog niets concreets toegezegd.''

2. 'EN DE WINNAAR IS...?'
,,Dat is Kim Jong-un. Overduidelijk. Mooier dan dit had hij niet kunnen dromen. Hij is onthaald als de gelijke van de Amerikaanse president'', aldus Breuker. ,,Zonder er iets voor te doen, heeft hij ook al de eerste concessies binnen. Na afloop maakt Trump - zonder overleg met bondgenoot Zuid-Korea - meteen een einde aan de militaire oefeningen op en rond het schiereiland. Hij nodigt Kim bovendien uit voor een bezoek aan het Witte Huis. Tel uit je winst.''

Kim is nu volgens Breuker het levende bewijs van een verkeerde boodschap: een kleine, gemarginaliseerde staat heeft eigen kernwapens nodig om voor vol te worden aangezien en de VS aan tafel te krijgen. ,,Kim Jong-un bepaalde het tempo en blijft dat doen. Pas als hij die wapens bezat, wilde hij onderhandelen.'' Met elke Amerikaanse president die er dan zou zitten. De naam was niet belangrijk. Het had ook president Clinton, Clooney of Pipo kunnen zijn. ,,Tegenover Trump geeft hij ook niets zomaar weg. Kim houdt de kaarten aan de borst.''

3. WAT BETEKENT DIT VOOR DE (NOORD-)KOREANEN?
,,Het gevaar van een oorlog is verdwenen. Dat geeft mensen hoop'', zegt Breuker. Hoop op vrede, op een begin van hereniging van het begin jaren 50 verscheurde Koreaanse schiereiland. ,,Maar vooral de Noord-Koreanen zullen er nog weinig van merken. Integendeel. Het regime van Kim zit met Trumps schouderklop nu nog vaster in het zadel. De repressie zal toenemen'', aldus Breuker. Daarom ook vindt hij het een absoluut gemiste kans dat de mensenrechten niet in de slottekst staan.

Volledig scherm
Remco Breuker, professor Korean Studies © Rink Hof

4. HOE NU VERDER?
,,Als je echt zaken wilt doen met Kim Jong-un, moet het concreter worden. Blijf ervan uitgaan dat dit regime kernwapens wil behouden. Eis duidelijkheid. Eis toezicht. Doe pas concessies als hij dat doet en als je weet of die de moeite waard zijn'', aldus Breuker. Hij lacht om Kims 'toezegging' dat de raketbasis voor langeafstandsraketten zal worden ontmanteld. ,,Weet Trump dan niet dat die raketten worden gelanceerd vanaf mobiele bases?'' Het doet vermoeden dat hij tekortkomt op inhoud en wordt ondersteund door een zwak onderhandelingsteam.

Bovendien is dit, aldus de Korea-kenner, geen dans van twee. Er is een derde partner waar niemand, ook Trump niet, omheen kan: China. Kim ging niet voor niets voor 'vooroverleg' naar Peking. De afhankelijkheid blijkt ook uit Kims transport naar Singapore, met een Chinees vliegtuig. De vraag is hoe Trump China gaat 'inpassen' in de komende gesprekken.

5. DE GROOTSTE VALKUIL?
,,Het geloof in de kracht van sancties. Donald Trump benadrukt dat de sancties tegen Noord-Korea nog altijd bestaan'', zegt Breuker. De strafmaatregelen zijn Trumps grote wisselgeld om Kim te bewegen tot het opgeven van zijn kernwapens. ,,Maar die sancties, hoe hard ook, hebben Noord-Korea nimmer op andere gedachten gebracht. De sancties verliezen nu ook snel aan betekenis. China en Zuid-Korea trekken zich er steeds minder van aan nu Kim Jong-un de indruk wekt dat hij vrede wil. Ook op dat terrein boekt hij al winst.''

  1. Wikileaks-oprichter Assange begint zaak tegen ‘gastheer’ Ecuador om nieuwe huisregels

    Wiki­leaks-oprichter Assange begint zaak tegen ‘gastheer’ Ecuador om nieuwe huisregels

    WikiLeaks-oprichter Julian Assange verblijft al ruim zes jaar in de Ecuadoraanse ambassade in Londen. Assange, ooit de strijder van het vrije woord, slijt zijn dagen in een kleine kamer. Grotendeels verstoken van de buitenwereld. Deze week maakte zijn Zuid-Amerikaanse ‘huisbaas’ zijn verblijf een stuk onprettiger, door de huisregels aan te scherpen. Assange pikt de inperking niet en stapt naar de rechter.