Volledig scherm
Raymond D. (l) met medeverdachten Voldemars G. (21) uit Letland en Richard M. (49) uit Estland. © National Crime Agency

Hoe een Fries verzeild raakte in Britse megadrugszaak

Raymond D. (27) uit het Friese Grouw heeft vandaag een celstraf van achttien jaar gekregen voor zijn rol bij het binnensmokkelen van ruim een ton cocaïne in Groot-Brittannië, in augustus vorig jaar. De drugs met een geschatte straatwaarde van zo'n 130 miljoen euro zat verstopt in een zeiljacht. De Nederlander was bemanningslid. ,,Raymond is heel beïnvloedbaar’’, zeggen mensen die hem goed kennen tegen deze site.

Een volksjury in Bristol bevond Raymond D. (27) vrijdag schuldig aan het binnensmokkelen van de 1,4 ton cocaïne. De rechter heeft D. vanmiddag een celstraf opgelegd van achttien jaar. 

,,Ik verwacht minstens twintig jaar, Raymond zelf gaat uit van 25 jaar’’, zegt een jachtbouwer die D. door en door kent vanmorgen en die de rechtszaak tegen de twintiger op de voet heeft gevolgd. De mede-Fries zat twee weken geleden nog in de rechtszaal met D.'s vader. 

,,De kapitein van het zeiljacht deed tijdens de rechtszaak een goed woordje voor Raymond. Die was volgens hem pas aan boord gekomen toen de drugs al verstopt waren. Hij zou het jacht overzeilen naar Portugal. Raymond ontkende ook elke betrokkenheid bij de zaak. Later bleek hij er toch meer bemoeienis mee te hebben gehad dan gedacht. De politie vond bij hem thuis een mobieltje waarmee ze kon aantonen dat hij voor die tijd al contact had gehad met iemand op het zeiljacht. Die had een satelliettelefoon gebruikt waardoor de locatie van het jacht te achterhalen was.’’

Syndroom van Asperger

Hoe D. verzeild raakte in de drugssmokkelzaak, is de jachtbouwer nog steeds een raadsel. Vermoedens heeft hij wel. ,,Raymond heeft het syndroom van Asperger. Daardoor is hij makkelijk te beïnvloeden. Hij laat zich door iedereen meeslepen. Dat deed hij als tiener al. Hij begon op zijn dertiende bij mij op de werf als manusje-van-alles. Raymond was heel ondernemend en deed een hoop. Als hij iets interessants zag, dan focuste hij er volledig op. In die mate dat hij alles eromheen liet liggen. Dan dacht je: hij doet dit of dat maar zodra je je omdraaide, deed-ie iets anders. Zelfs als hij wist dat een boot dezelfde dag klaar moest zijn, hielp hij doodleuk iemand anders.’’

De afgelopen jaren werkte D. zelfstandig als lasser op werven gespecialiseerd in aluminium jachtbouw. ,,Hij bouwde bootjes en drijvende steigers’’, weet de jachtbouwer. Een van de werfeigenaars had volgens hem ook een werf in het Verenigd Koninkrijk. ,,Zo kwam Raymond in Engeland terecht. Geen idee hoe hij daar in contact kwam met de medeverdachten. Een van hen (de Est Richard M.) is volgens de Britse politie al tweemaal eerder betrapt op drugssmokkel. Raymond was als tiener weliswaar een klein boefje en kwam soms een tijd niet opdagen omdat hij in de cel zat - voor openstaande bekeuringen zei hij dan - maar hij is geen crimineel. Ik vermoed dat hij geld nodig had. Zoals wel vaker. In het vinden daarvan was hij heel vindingrijk. Ik denk dat het zoiets is geweest.’’

Duister kantje

Volledig scherm
Het zeiljacht aan de kade in Newlyn. © National Crime Agency

Zijn beïnvloedbaarheid kostte D. ook zijn plek als bemanningslid op het skûtsje van Grouw. Dat won de afgelopen jaren vele wedstrijden tijdens het SKS-Kampioenschap en werd vorig jaar zelfs kampioen. ,,Raymond was een goed en hartstikke handig bemanningslid maar ik heb hem een jaar of drie, vier geleden uit de ploeg gezet omdat er een duister kantje aan hem zat’’, zegt schipper Douwe Visser. 

Wat hij met dat laatste bedoelt? ,,Raymond kon afspraken te vaak niet nakomen omdat hij in de cel zat. Dan had hij opeens twee maanden verlof en kon hij naar eigen zeggen absoluut niet weg. In het begin zei ik tegen hem: het kan gebeuren dat je moet zitten maar dan wil ik weten waarvoor, wat je ten laste is gelegd. Dat vertelde hij nooit.’’

Jammer, vindt Visser. Hij omschrijft D. als een leuke jongen met flair die altijd voor iedereen klaar stond. ,,Wat je hem ook vroeg, hij was nooit te beroerd om te helpen. Iemand met een goed hart maar met een mentale leeftijd van iemand van een jaar of zestien.’’

Visser’s besluit om D. uit de ploeg van het Grouster skûtsje te zetten, kwam hard aan bij Raymond. ,,Raymond leefde voor het skûtsjesilen’’, weet de jachtbouwer bij wie de twintiger zijn hart de voorbije maanden herhaaldelijk uitstortte. ,,Raymond schreef me veel brieven. Vooral ook omdat hij een tijd geen contact had met zijn vader. Dat contact is sinds twee weken hersteld. Pieter meent het goed met zijn zoon maar kreeg hem niet in het gareel.’’

Medeverdachten

Raymond D. stond terecht met vier andere verdachten. Het gaat om twee Britten van 59 en 64 jaar, een Est (49) en een Let (21). Met die laatste twee zat D. op het zeiljacht. Dat voer vanuit Suriname naar de Engelse zuidwestkust. Daar wachtten de twee Britten in snelle rubberen motorboten, waarin de lading cocaïne vermoedelijk zou worden overgeladen en aan land zou worden gebracht. Het zeiljacht - een catamaran - werd in augustus vorig jaar onderschept voor de Engelse kust. 

De volksjury in Bristol verklaarde de Nederlander en de twee Britten vrijdag schuldig aan samenzwering met het oog op de illegale invoer van cocaïne en het verstoppen ervan in een schip. De twee Britten kregen een celstraf van 28 jaar opgelegd, de Est kreeg dertig jaar cel en de Let verdwijnt zestien jaar achter de tralies. 

De Est en de Let werden al eerder schuldig bevonden tijdens de vijf weken durende rechtszaak. Eerstgenoemde werd in Spanje veroordeeld voor de smokkel van 800 kilo cocaïne, in 2017. De drugs zat verstopt in een RIB (snelle rubberboot), zo vernamen de juryleden nadat ze de verdachten schuldig hadden verklaard. 

Bekendheid

De zaak is groot nieuws in Grouw, een dorp van iets meer dan 5.000 zielen, maar ook ver daarbuiten. Veel mensen kennen Raymond D. en zijn ouders. Die laatsten runden tot 2013 Het Theehuis, een populaire horecagelegenheid aan het Pikmeer en een begrip in Friesland.  

Volledig scherm
De Britse medeverdachten Nigel C. (64) en Dean W. (60) © National Crime Agency

Kijk hier naar beelden van het zeiljacht vlak nadat het in augustus voor de Engelse kust werd onderschept: