Volledig scherm
Emmanuel Macron vanochtend in Straatsburg. © AFP

Macron: Europa is een schat die we moeten verdedigen

Politici en burgers moeten Europa koesteren en verdedigen, het is een uniek samenlevingsmodel, zei de Franse president Emmanuel Macron vandaag in debat met het Europees Parlement in Straatsburg. Tegenover de autoritaire heersers die rondom ons opstaan, moet Europa zijn ‘autoriteit van de democratie’ plaatsen, vindt hij.

 Met zijn langverwachte toespraak wilde Macron de Europese samenwerking vlot trekken en zijn Europese leiderschap, gedeeld met Merkel, herbevestigen. Macron sprak van ‘een nieuwe Europese soevereiniteit, die duidelijk maakt hoe we onze burgers willen beschermen’. Vanmiddag gaat hij in de Elzas ook nog in debat met burgers.

,,Het respect voor de rechten van ieder individu en de gelijkheid van man en vrouw binnen ons democratische samenlevingsmodel zijn uniek in de wereld. Het is een model waarvoor hard gevochten is en dat ik wil verdedigen”, aldus Macron, die in Europese kringen nog steeds op handen wordt gedragen omdat hij vorig jaar extreemrechts uit het Élysée hield.

'Verscheurende gevolgen'

Macrons eigen aversie tegen extreemrechts is onverminderd groot. Politieke groeperingen die haat en woede zaaien en de uitbouw van de Europese democratie in de weg staan, zei hij, ‘moeten we wijzen op de verscheurende gevolgen van het nationalisme uit het verleden’.

Macron kreeg voor zijn relatief korte rede een daverend applaus, commissievoorzitter Juncker sprak meteen na hem en concludeerde tevreden: ,,Het echte Frankrijk is terug.”

Beslissend jaar

Volgens Macron staat Europa voor een beslissend jaar, en is de tijd voor belangrijke besluiten beperkt. Over iets minder dan twaalf maanden zijn er nieuwe verkiezingen, alleen dit jaar rest nog om te ‘oogsten’. In die tijd moet het brexit-overleg worden afgerond, moet er een nieuw Europees asielbeleid komen (dat nu compleet vastzit op de verplichte spreiding van vluchtelingen tussen Oost en West), moet er een belasting komen op grote internetbedrijven (ook goed voor eigen inkomsten voor de Unie) en moet de eurozone worden hervormd.

Aan die vier hoofdpunten voegde Macron nog een ‘bodemprijs’ voor CO2 toe om de klimaatakkoorden van Parijs overeind te houden. Die moeten garanderen dat de opwarming van de aarde beperkt blijft tot beduidend minder dan 2 graden.

Verantwoordelijkheid 

Tegelijkertijd, aldus Macron, moet Europa zich bewust zijn van zijn steeds grotere verantwoordelijkheid in een wereld met steeds meer internationale conflicten en grootmachten ‘die de neiging hebben ons multilateralisme af te wijzen’ (zoals de VS).

Behalve Juncker reageerde ook de rechterhand van kanselier Merkel in Europa, EVP-fractieleider Manfred Weber, tevreden op Macrons rede: ,,Ons parlement heeft lang gewacht op een pro-Europese Franse president als u.” Tegelijkertijd benadrukte Weber: Europa moet wel meer zijn en blijven dan alleen de Frans-Duitse as.    

Ingrijpen 

Oud-premier van België en liberaal fractieleider Guy Verhofstadt prees Macron voor zijn ingrijpen, mét Groot-Brittannië en Amerika, in Syrië, maar betreurt dat er geen sprake was van Europees ingrijpen. Het vetorecht in de Europese ministerraden blijft Europa verlammen, aldus Verhofstadt, volgens wie de burger zich vooral afkeert van Europa door de manier waarop het wordt bestuurd.

Zijn conservatieve collega Syed Kamall denkt dat Europa veel aversie oproept door het Frans-Duitse leiderschap en een te ver gaande integratie. Macron zei te vinden dat ook andere landen hun rol moeten spelen. ,,Maar ik heb altijd begrepen dat er in Europa weinig gebeurt als Duitsland en Frankrijk het niet al eens zijn.''

Net als Verhofstadt wil ook Macron af van het juk van de unanimiteit. ,,Ik ben voor de regel dat wie niet verder wil, de rest niet moet kunnen blokkeren.” Werken met voorhoedes dus.

Principes van de vrijheid

Redelijk gebeten reageerde de Franse president op de inbreng van de Belgische Groene fractieleider Philippe Lamberts en Florian Philippot van het Franse Front National. Lamberts verweet Macron een loopje te nemen met de principes van vrijheid, gelijkheid en broederschap, onder meer door gewapende politie-invallen bij jongeren louter op basis van verdenking. ,,Ik ben de president van een land dat rekening moet houden met terreuraanvallen”, zei Macron.

Op Philippot, die sneerde dat hij met zijn Europese catechismus in dit nepparlement natuurlijk punten scoorde: ,,Alles mag worden gezegd, hoe dom het ook is. Maar wij hebben na een campagne waarin ik ook tegen mevrouw Le Pen altijd respectvol ben geweest, de verkiezingen gewonnen.”

Van de Groenen en radicaal links incasseerde Macron felle verwijten op zijn wapenverkopen aan het Midden-Oosten en zijn keiharde neoliberale economische beleid.

Asielprocedures

Een nieuwigheidje dat Macron bijna terloops nog lanceerde, is een Europees fonds waarop lokale gemeenschappen een beroep kunnen doen voor de opvang van vluchtelingen. Vrij hard was Macron voor het Franse asielbeleid. De opvang deugt van geen kanten en de asielprocedures van 14 maanden zijn veel te lang vergeleken met de Duitse (zes maanden).