Volledig scherm
Arne Steenkamp bij de te veilen collectie. Foto Fleurbaaij Fotografie

Bossche archivalia en boeken om van te smullen

LEIDEN - "Ook dit lijkt me voor Den Bosch iets om te smullen!" Arne Steenkamp van het Leidse boekenveilinghuis Burgersdijk & Niermans tovert weer "iets unieks" tevoorschijn uit de toverdoos: een telegram vanuit Paleis Het Loo verstuurd aan jhr. Snoeck te Hertogenbosch.

'Koning gelastte mij gisterenavond U te bedanken voor uitgebragte toast en zijn beste wenschen aan Zijne Zwanenbroeders te zenden...' Dat moet dus Koning Willem III zijn geweest, na een bezoek aan de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap aan de Hinthamerstraat, waarvan hij lid was. Het telegram is één van zo'n 150 documenten van de Zwanenbroeders in kavel 1322 van de veiling op 19 november van de bibliotheek van jhr. mr. M.A. Beelaerts van Blokland (1910-1990).

Voor liefhebbers van Bossche en Brabantse historie is met name van belang de verzameling die Beelaerts van zijn grootvader M.A. Snoeck (1838-1911) uit Hintham kreeg. Honderden boeken, 1500 foto's en ansichtkaarten van rond 1900, vele topografische kaarten van Brabant, vele adresboeken van Den Bosch eind negentiende en begin twintigste eeuw. Er zitten dingen bij die zelfs het Stadsarchief in Den Bosch nog niet kent. Steenkamp: "Deze Snoeck had oog voor dingen die anderen op een gegeven moment weggooien. Een feest om te zien." Neem nu de reiskaart uit 1852 van Den Bosch naar Schiedam per stoomboot. "Met een kaart waarop de kerktorens staan getekend zodat je onderweg ziet waar je bent." Niet te versmaden zijn almanaks van Den Bosch rond 1800, en de diverse boeken die kort na 1629 zijn uitgegeven over de inname van Den Bosch door Frederik Hendrik. En de kroniek van een kloosterzuster in Den Bosch van de beeldenstorm van 1566, of de geschied- en aardrijkskundige beschrijving in 1802 van Den Bosch en Meierij.

Steenkamp wijst ook op een heel curieus document, kennelijk een uiting van antisemitisme in de achttiende eeuw: een pamflet uit 1783 met namen van tien in Den Bosch 'gedetineerde Jooden'. Met daarbij hoe ze er uit zagen en wat ze op hun kerfstok hadden. En soms in potlood erbij geschreven dat ze waren opgehangen of gegeseld. Het veilinghuis in Leiden verwacht dat dit 150 euro opbrengt.

Van de bijzondere collectie wordt met enige moeite afstand gedaan. "De familie deed er twee jaar over om dit besluit te nemen. De collectie komt uit een huis in Den Haag. Maar ja, daar stond het maar in kasten. Zoiets heeft eigenlijk alleen waarde als je er iets mee doet. Anders moet je wel erg veel van je voorouders houden, om het te blijven bewaren", denkt Steenkamp.

Volledig scherm
De Zuid-Willemsvaart ter hoogte van de Kop van de Haven (1905). Links aanleg- en losplaats. Op de achtergrond in het midden de Boombrug en het brugwachtershuisje, met daarachter de douaneloods. Rechts op de achtergrond ijzergieterij George Dufay en Zn.
Volledig scherm
Een curieuze lijst met in Den Bosch gedetineerde joden uit 1783. Kennelijk een uiting van achttiende-eeuws antisemitisme.
BD gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Theater de Speeldoos Vught voert per direct structurele en 'wellicht pijnlijke veranderingen' door
    PREMIUM

    Theater de Speeldoos Vught voert per direct structure­le en 'wellicht pijnlijke veranderin­gen' door

    VUGHT - 'De Speeldoos ontkomt er niet aan om per direct structurele en wellicht pijnlijke veranderingen door te voeren'. Dat schrijft theaterdirecteur Harry Salfischberger in een brief aan docenten en andere relaties. Wat die veranderingen zijn, is (nog) niet bekend. Maandag 1 oktober vindt een informatie-avond plaats over de toekomst van het Vughtse theater. De avond begint om 20.30 uur.

In samenwerking met indebuurt Den Bosch

Den Bosch e.o.