Volledig scherm
Heink Hundertmark 'in' de muurtoren. Op de voorgrond het middeleeuwse straatje. Daarachter de fundamenten. De muren op de achtergrond zijn de buitenmuren van de toren, die als muren van een tuinhuisje bewaard bleven. Aan de bovenzijde zat nog minimaal één woonverdieping. foto Cor de Kock

Tuinhuis blijkt muurtoren van allure

ZALTBOMMEL - Bij de restauratie van de Zaltbommelse stadsmuur is opnieuw een belangrijke bouwhistorische ontdekking gedaan.

Ditmaal is de fundering van een muurtoren aangetroffen. In juni vorig jaar werd Hein Hundertmark, freelance bouwhistoricus namens de gemeente, ook al aangenaam verrast door de ontdekking van een groot aantal aanzetten van weergangen (een richel aan de binnenzijde van de stadsmuur).

Dat er een uitstulping aan de buitenzijde van de muur zat, kon zelfs een leek zien. Maar dat het ook echt een muurtoren was, wordt met de vondst van de fundering aan de stadszijde pas bewezen. Het mooiste van het verhaal is dat het niet zomaar een muurtoren is. "Het was een van de hoogste, compleet met hoektorentjes", aldus Hundertmark. "Het was een blikvanger." Hij baseert zich onder meer op een kaart van een befaamde middeleeuwse kaartenmaker, Jacob van Deventer, waarop de toren aangegeven staat.

Staand op de fundamenten wijst Hundertmark op diverse andere details. " De toren werd bewoond. Dat weten we doordat de toren een houten vloer had. En er waren een haard en een gemak, zeg maar een wc." Deze gegevens wijzen er ook op dat de toren, die dateert uit de periode 1316-1319, een belangrijke schakel in de Zaltbommelse verdediging was. Hij moest permanent bemand zijn. "Hier hebben mensen geleefd. En Zaltbommel is zo vaak belegerd dat het er dik in zit dat hier ook mensen gesneuveld zijn."

Saillant detail is dat de eerder genoemde uitstulping tot voor kort dienst deed als tuinhuisje. "Dat is voor een deel de redding geweest", oordeelt Hundertmark. Veel andere muurtorens zijn in later eeuwen gesloopt, omdat ze te duur in onderhoud waren.

Het is de bedoeling om de muurtoren, zo'n 6 bij 7 meter groot, voor het nageslacht te behouden. Het blootgelegde fundament wordt met speciaal te bakken kloostermoppen opgehoogd zodat de contouren zichtbaar blijven. Op of aan de muurtoren komt een constructie van staal en glas. Een middeleeuws straatje, vóór de toren zal weer onder de grond verdwijnen. "Dat vriest zo kapot. Weer begraven is de beste conserveringsmethode." De toren helemaal herbouwen is volgens Hundertmark geen optie. "Te weinig gegevens, dat zou geschiedvervalsing zijn."

BD gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement