Volledig scherm
De kerk van Oirschot nog in de wijde omgeving te zien. © FotoMeulenhof

‘Meer aandacht voor erfgoed op platteland nodig’

DEN BOSCH - Natuur, boeren, bedrijven, infrastructuur, windmolens: allemaal vragen ze om ruimte en aandacht op het Brabantse platteland. Het belang van het cultureel erfgoed dreigt daardoor onder te sneeuwen, stelt een aantal erfgoed- en landgoedorganisaties in een gezamenlijk manifest.

Zij willen daarom dat provincie én gemeenten veel structureler dan nu naar de historische waarde van een gebied kijken. Nu komt waardevol erfgoed nogal eens in het gedrang door alle grote belangen die in het buitengebied om voorrang schreeuwen. ,,Het zijn vaak kleine dingen in een dorp of landschap die onder druk komen te staan”, motiveert Ineke Schouten van Brabants Heem. ,,En die je pas mist als ze er niet meer zijn. Denk aan de populieren langs de A2 tussen Best en Liempde.” Maar er zijn veel meer en heel uiteenlopende voorbeelden, benadrukt ze. Zoals de molen in Asten, die vreest veel minder wind te vangen door de komst van een nieuwe bedrijfshal. En op een boerderij in Schijndel, die na jaren van verwaarlozing wordt herbouwd in plaats van gerestaureerd. Ook in haar eigen dorp Oirschot merkt ze de kwetsbaarheid. ,,De kerktoren van Oirschot is in de wijde omgeving te zien. Maar er hoeft maar een boer een nieuwe schuur te bouwen of het uitzicht is weg.”

Zonneparken

Het pleidooi aan de informateur en het toekomstige provinciebestuur is dan ook helder: meer aandacht voor cultuurelementen op het platteland is broodnodig. ‘Te gemakkelijk worden nu besluiten genomen die ten koste gaan van landelijk erfgoed’, zo staat in het manifest. Opvallend is het rijtje voorbeelden dat de indieners daarbij noemen. Zowel de ontwikkeling van natuur als schaalvergroting in de landbouw gaat nu te vaak ten koste van cultuur erfgoed, stellen zij. En ook windturbines en zonneparken brengen waardevolle historie nog wel eens in de verdrukking. Scherp gesteld: in de moeizame zoektocht naar een balans tussen landbouw, natuur en duurzame energieopwekking dreigt het erfgoed het kind van de rekening te worden.

Om dat te voorkomen, is volgens de erfgoedclubs meer nodig dan alleen betere bescherming. Ook zou de provincie de verhalen achter de inrichting van het platteland meer moeten uitdragen, zoals dat bijvoorbeeld al gebeurt bij religieus erfgoed en oorlogsgeschiedenis. Ook de eeuwenoude Brabantse identiteit zou meer moeten worden uitgedragen, stellen zij. Daarbij verwijzen de indieners naar het aloude Hertogdom Brabant, dat reikte van de Maas tot Waals Brabant ten zuiden van Brussel. ‘De belangrijke rol in de geschiedenis van De Nederlanden en Europa blijft de laatste jaren onderbelicht. Wij willen dat de provincie ernaar streeft dat iedere inwoner van de provincie zich van deze historie bewust is.’

In samenwerking met indebuurt Den Bosch