Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

Prachtige luchtfoto's van 79 jaar geleden: het mooiste station van Den Bosch, het 'grote gele monster' en de Leonarduskerk

Vr 31 aug. Zaterdag exact 79 jaar geleden stapte meneer Bosch in een vliegmachine. Om 10.40 uur vloog hij over Den Bosch. Op duizend meter hoogte, en in een hoek van 45 graden, zette hij in 1939 het Bossche station op de foto. Nederland was nog vrij, en zo staat het mooiste station dat de stad gekend heeft - en de oorlog niet overleefde - toch op een luchtfoto.

Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

Door Bart Gotink

Op de brede weg van station naar het centrum staat de draak fier overeind. Aan de andere kant van het station? Niets. Waar nu het complete Paleiskwartier ligt, is niets meer dan akkers (en de wielerbaan). De spoorlijn is blijkt een keiharde grens tussen bebouwing en beplanting.

Tekst gaat verder onder foto

Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

Hoe bijzonder het was dat meneer Bosch er vloog, blijkt misschien wel uit het feit dat er minder dan tien auto's op de foto staan. En dat op een foto die zich toch uitstrekt van de inmiddels gesloopte Leonarduskerk tot voorbij het Julianaplein, dat zijn vorm al heeft. De foto is onderdeel van een prachtig reeksje foto's van de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. Vrijgegeven door het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) en geschoten tussen 1920 en 1930.

Tekst gaat verder onder foto

Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

De luchtfoto's van de stad - ongeveer twintig in totaal - zijn prachtige zoekplaatjes waar Wally bij verbleekt. Voordeel van Den Bosch is dat het stratenpatroon al vastligt sinds mensenheugenis. En dat de stad in die tijd nog écht een dorpje was. Met pijn in het hart zie je dan dat die Leonarduskerk gesneuveld is voor die lelijk Brabants Dagblad-bunker en dat de Sint Pieterskerk is gesloopt voor dat wanstaltige Loeffplein.

Tekst gaat verder onder foto

Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

Was alles beter? Natuurlijk niet. De smerige industrie langs de Zuid-Willemsvaart is godzijdank de stad uit. De Gruyterfabriek, 'het gele monster' genoemd, is wel heel prominent aanwezig aan de Orthenstraat. Een gebouw van geel baksteen, een veertig meter hoge toren en in totaal 24.000 vierkante meter. De meningen zullen altijd verdeeld blijven of dit in zijn geheel had moeten verdwijnen.

Tekst gaat verder onder foto

Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

Maar de mooiste foto's zijn misschien toch gewoon weer van de Parade. Terwijl op één van de foto's opnieuw een theater wordt gebouwd aan het plein, trekt vooral die onvermijdelijke Sint-Jan de aandacht naar zich toe. Het zijn van die fijne zekerheidjes. Wat er ook gebeurt, over 79 jaar staat die kathedraal er nog steeds.  

Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)
Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)
Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)
Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)
Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)
Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)
Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)
Volledig scherm
Historische foto's van de binnenstad van Den Bosch, gemaakt door de Luchtvaartafdeeling, de voorganger van de Koninklijke Luchtmacht. © Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

Meer foto zijn hier te vinden