Volledig scherm
Referentiebeeld voor een passende avondbeleving van het station Tilburg. ,,Het stationsdak wordt wel anders, maar het moet in ieder geval meer stralen dan nu." © Atelier Lek

Nachtelijk Tilburg wil pronken met licht: kroepoekdak als ‘stralende kroon’ en Stationsstraat als verlichte stadsentree

Do 21 feb: Op Tilburgs lichtgebied in de nachtelijke stad staat veel te gebeuren. Verlichting - ‘een stralende kroon’ - die het befaamde stationsdak recht doet. Panden in de Stationsstraat die worden uitgelicht, zodat bezoekers de straat herkennen als belangrijke stadsentree. En een busstation dat ‘s avonds oplicht als er mensen langs lopen.

Quote

Om juist het golvende gebaar van het dak te belichten. Het wordt echt schitte­rend

Lichtontwerper Iris Dijkstra

Het kroepoekdak van station Tilburg ligt er mooier bij dan ooit. Recent opgeknapt en door de aanleg van het Stekelenburgplein van alle kanten te bekijken. Maar de verlichting ‘s nachts is een doorn in het oog. Veel en fel licht stroomt uit het binnenste, terwijl het dak er schraal bij af steekt.

Daar is de verlichting ‘vlekkerig’. ,,Eigenlijk is het dak de kroon van het gebied, maar het wordt aangelicht met smalle bundels die er geen recht aan doen”, zegt lichtontwerper Iris Dijkstra, van ontwerpbureau Atelier Lek. De armaturen werden destijds bevestigd aan de palen die er al stonden voor de verlichting van de perrons. Er zit geen doordacht plan achter.

Lek heeft nu een plan ontworpen - samen met de gemeente en ProRail - waarin het dak centraal staat. ,,Om juist het golvende gebaar van het dak te belichten. Het wordt echt schitterend.”

Volledig scherm
Door subtieler met licht te spelen wordt het gebied rond het station mooier. Bij het busstation 'sluimert' het licht tot voorbijgangers er passeren. © Atelier Lek

Zichtbare vruchten

Atelier Lek werkte in opdracht van de gemeente zo’n 1,5 jaar aan een nieuw masterplan voor de stad bij nacht. De centrale vraag: hoe laten we mensen door licht anders naar de stad kijken? Het is een veelomvattende visie waar (onder meer) de historie van de stad in is verwerkt en het moet als handboek dienen voor de verlichting van diverse delen van de stad.

Het masterplan moet de eerste zichtbare vruchten de komende tijd afwerpen. In het najaar - luidt de planning van de gemeente - worden de Stationsstraat en de Vijfsprong plus parkje onder handen genomen. Dijkstra wijst op de verlichting die er nu is: er staan een boel lantaarnpalen en andere lichtbronnen, maar het maakt een rommelige indruk. Waardoor onder meer het parkje donker blijft.

Spaarbank in het licht

Volledig scherm
Spaarbank uitgelicht. Test voor nieuw lichtplan Stationsstraat. © Bas Vermeer

Dijkstra laat woensdagavond aan omwonenden zien hoe het anders kan. Met een proefopstelling wordt het prachtige pand van café De Spaarbank aan de vijfsprong in het licht gezet. Op andere punten in de Stationsstraat worden zijgevels uitgelicht. Zo springt de straat er uit, wordt die vanaf het station beter herkenbaar als entree van de binnenstad, aldus Dijkstra. Dat is al jaren een wens van het Tilburgse ondernemersfonds, die het project mede financiert.

Het is een subtiel (en nog lopend) proces, geen kwestie van een schijnwerper op gevels richten. ,,Het zijn hele mooie panden, maar ze staan niet aan een groot plein. Dan zou je hun gezicht aanstralen, maar daar leent de straat zich niet voor. Bij het hostel zit een torentje aan de zijkant, hartstikke mooi.”

Juist door de silhouetten op een rijtje te laten zien - door acht zijgevels uit te lichten - krijgt de Stationsstraat een nieuwe, mooiere uitstraling. Worden de diepte en bouwvolumes benadrukt. Ook krijgt de entree een lichtgevend (z)weefgetouw

Volledig scherm
Panorama van de Vijfsprong: door met licht en donker te spelen krijgt het gebied meer karakter. Spaarbank wordt dan mooi uitgelicht. Eventueel is er plaats voor een plekgedicht in het parkje. © Atelier Lek

Slapend busstation

Quote

Dan is er licht wanneer het nodig is. En tot die tijd slaapt of sluimert het gebouw

iris Dijkstra

Atelier Lek brengt licht, maar evengoed donker aan in haar lichtplan. Dijkstra gruwt bijvoorbeeld van hel verlichte parkeergarages. ,,Die de hele nacht door in het licht baden, terwijl het geen zaken zijn waar je als stad de blik op wil vestigen. Dat schreeuwen helpt eigenlijk nooit.”

Atelier Lek is betrokken bij de bouw van het nieuwe busstation, waar subtiliteit een belangrijke rol speelt. De nieuwe overkapping laat overdag zonlicht door, al sta je er dan wel beschermd. Hetzelfde dak is ‘s avonds een lichtgevend vlak. ,,Dat je onder een verlicht plafond staat. Een heel prettige plek. De verlichting is niet zichtbaar, geen palen met lampen erop, maar het is er helemaal in verwerkt.”

Grotere uitdaging was om het gebouw op de omgeving te laten reageren. Dieper in de nacht rijden er geen bussen meer en zijn er amper mensen. Op dat moment dimt de verlichting en als er mensen langslopen gaat het lichtvolume weer omhoog. ,,Zo beweegt het licht van het station met de voorbijganger mee. Dan is er licht wanneer het nodig is. En tot die tijd slaapt of sluimert het gebouw.”

  1. Willem II - Ajax is al uitverkocht; Willem II - Fortuna bijna

    Willem II - Ajax is al uitver­kocht; Willem II - Fortuna bijna

    Ook bij de eerstvolgende thuiswedstrijd verwacht Willem II een vol stadion; dat is op zaterdag 30 maart (18.30 uur) tegen Fortuna Sittard. Voor dat duel zijn nog enkele honderden kaartjes beschikbaar. De Tricolores zijn na een moeizame seizoensstart inmiddels behoorlijk op dreef. Ze bereikten de bekerfinale en zijn na de uitzege bij Feyenoord (2-3) in het linkerrijtje van de eredivisie beland. Daardoor strijdt de ploeg van Adrie Koster op twee fronten voor een ticket voor Europees voetbal.

In samenwerking met indebuurt Tilburg

Tilburg e.o.