Volledig scherm
,,Vijf jaar geleden had ik dit niet aangedurfd, maar de stad is veranderd.” Jaap van Ham op het toekomstige terras van de rooftopbar. © Beeld Werkt

Stadsportret Jaap van Ham: ‘Op feestjes vertellen mensen nu trots dat ze uit Tilburg komen’

Di 2 apr: Van schoorvoetend op feestjes vertellen dat je in Tilburg woont naar oppassen dat we niet te arrogant worden. In een paar jaar tijd is de stad ontzettend veranderd. Horecaondernemer Jaap van Ham groeide mee: naast café Polly bestiert ‘ie nu ook café Bakker en het Ketelhuis. En het meest in het oog springende - de rooftopbar van Doloris - zit in de pijplijn. ,,Een krankzinnige plek.”

Quote

Geld is niet mijn drijfveer en ik heb helemaal niet de ambitie om enorm veel horeca te hebben

Jaap van Ham

Zo’n dertig kunstenaars en bouwvakkers zijn in de weer, de geur van zaagsel hangt in de lucht. Bijna overal waar je kijkt wordt keihard gewerkt in de bovenste twee verdiepingen van het voormalige postkantoor aan de Spoorlaan. Medio mei gaan de rooftopbar en het gigantische doolhof Doloris open. De twee zijn straks los van elkaar te bezoeken.

Van Ham leidt rond in zijn deel: de rooftopbar-in-wording. Het is alsof je een jongetje in zijn favoriete snoepwinkel volgt. Hij laat de bar zien (‘De tegels zijn er net binnen, mooi eh?’), de oude goederenliften die in ere worden hersteld (‘Zo kom je straks binnen’) en het gigantische dakterras. ,,Hier pik je straks de laatste zon mee.”

Krankzinnige plek

De ontmoeting is niet zozeer om over de nieuwe bar te praten, als wel over Van Ham zelf. De laatste jaren lijkt het hem voor de wind te gaan: in 2008 nam hij het bekende stapcafé Polly Maggoo over. In 2015 maakte hij van de vroegere Irish Pub het café Bakker. Pannenkoekfabrique Het Ketelhuis werd vorig jaar uit de grond gestampt op het AaBe-terrein en de rooftopbar bij het labyrint Doloris volgt dus in de komende maanden.

Als de interviewer Van Ham ‘een nieuwe horecabaron’ noemt, kijkt Van Ham alsof ‘ie iets smerigs door zijn keel krijgt geduwd. ,,Dat ga je toch niet gebruiken? Geld is niet mijn drijfveer en ik heb helemaal niet de ambitie om enorm veel horeca te hebben. Weet je wat het is: ik merk dat ik bouwen, iets nieuws maken, heel tof vind. Dat Ketelhuis hebben we in zes maanden uit de grond gestampt. En hier is het de combinatie van het kunstproject en de krankzinnige plek.” Daarmee doelt hij onder meer op het immense terras op het dak.

Ja, het zijn vrij veel nieuwe dingen na elkaar, vertelt hij, maar Van Ham noemt het toeval. ,,Dit zijn gewoon mooie kansen. Het Ketelhuis is een relatief veilig concept. Het ziet er hippig uit, maar in principe is de basis gewoon kinderen, veel ruimte en pannenkoeken. Dat zijn sterke pijlers. Doloris vind ik spannender, maar ook de fabrikanten ondersteunen ons. Die hebben er vertrouwen in. Het is niet zo dat ik overal onbesuisd induik. Het zijn redelijk ingecalculeerde risico’s.” Hij lacht: ,,Mocht het misgaan, gaan we kleiner wonen. Dat maakt voor de kinderen (die zijn nog heel jong - red.) niet zoveel uit.”

En dan opeens...

Volledig scherm
Het ontwerp voor de nieuwe rooftop-bar van Tilburg. © Beers I Brickworks

Van Ham had vroeger helemaal geen ambities in de horeca. Als 16-jarige werkt ‘ie al als afwasser in de keuken van Polly Maggoo en later achter de bar, maar het leven lijkt dan een heel andere kant in te gaan. Hij gaat bij de ‘horeca sales’ van Red Bull werken, geen wonder: hij lult zoals water kabbelt. Tot hij een telefoontje krijgt van Stef Hoes, toenmalig Polly-eigenaar. Of hij bedrijfsleider wil worden? Van Ham: ,,Dat wilde ik niet, Red Bull was zo populair. Met mijn grote mond zei ik: alleen als ik Polly dan over kan nemen.”

Dat kan, klinkt aan de andere kant van de lijn. ,,Dat was 2005, eerst was ik drie jaar bedrijfsleider, toen vijf jaar pachten en daarna kon ik het helemaal overnemen.” Hij glimlacht. ,,Opeens was ik horecaondernemer.”

Niet dat het leven hem alleen maar toelacht. Op zijn zeventiende verliest hij zijn vader. Een hartaanval op 46-jarige leeftijd. ,,We wisten van niks, zagen dat niet aankomen. Het maakte me tot wie ik nu ben. Elke dag moet je doen wat je wil. Alleen dat telt. Mijn broertje denkt net zo: die houdt van zon en is daarom in Granada gaan wonen. Tuurlijk moet je ook naar de lange termijn kijken, maar ik heb twee maanden bij Interpolis op kantoor gewerkt en wist: dit nooit meer. Ik heb geen kantoor, geen computer (hij doet alles op zijn telefoon).”

Quote

We wisten van niks, zagen dat niet aankomen. Het maakte me tot wie ik nu ben

Jaap van Ham

En daarom trekt ‘ie nu op één van de lelijkste gebouwen van de stad een rooftopbar op, met het grootste terras van de Benelux. ,,Het grappige is dat veel Tilburgers tegenwoordig zoiets hebben van ‘een rooftopbar, maar natuurlijk. Dat misten we nog’. Terwijl we vijf jaar geleden zo niet dachten. Toen had ik dit niet aangedurfd. Maar de mentaliteit is veranderd.”

‘Bizar man’

Quote

Waar wil die man toch naartoe met de stad? En achteraf begrijpen we het met zijn allen

Jaap van Ham

Hoe hij dat bedoelt? ,,Je ziet wat er de afgelopen vijf jaar in Tilburg is gebeurd. Dat we met zijn allen toen Noordanus burgemeester was dachten: wat moeten we met die knaap? Waar wil die man toch naartoe met de stad? En achteraf begrijpen we het met zijn allen. Niet alleen door hem, maar ook die twee ambitieuze wethouders (Erik de Ridder en Berend de Vries - red). Als je nu kijkt naar al die ontwikkelingen, neem alleen de LocHal...” Hij valt even stil en lacht. ,,Het is echt bizar man. Je ziet het ook in andere steden. De lelijkste wijken van Berlijn zijn nu de hipste. Of neem Antwerpen waar de achterstandswijken vol kunstenaars zitten. Daar groeien dan zulke mooie dingen.”

Al moeten we oppassen dat we niet arrogant worden, denkt Van Ham. ,,Vijf jaar geleden vertelde je op feestjes nog schoorvoetend ‘Ik kom uit Tilburg’. En ik merk aan mijzelf, maar ook de stadsgenoten, dat het tegenwoordig het tegenovergestelde is. En dat er anders op gereageerd wordt. Dat mensen die na hun studie naar de Randstad zijn getrokken weer terugkomen. Het is alsof Tilburg de zesde versnelling heeft gevonden.”

In samenwerking met indebuurt Tilburg

Tilburg e.o.