Volledig scherm
Het postkantoor van Oss (1904) waar iedereen die geen telefoon had, ging bellen. In 1916 ruime 82.000 keer. © JohnvanZuijlen

Niemand in Oss wilde bellen via de centrale van Jurgens

OSS - Het papieren telefoonboek verdwijnt. Het eerste telefoonboek dateert van 1881. Daarin stonden 49 nummers. Oss kwam er niet in voor want niemand in Oss had nog telefoon; in de regio evenmin. 

Aanvankelijk waren er alleen lokale netwerkjes en die waren een particuliere aangelegenheid. En zo ontstond er in Oss een eerste lokaal telefoonnetwerk. Een telefoonboek daarvoor was niet nodig want er waren maar zes aansluitingen: allemaal leden van de familie Jurgens. 

Omdat drie van hen Oss verlieten waren er in 1905 nog drie over: Anton, Jan en Frans Jurgens. Voor de zakelijke activiteiten van de margarinefamilie was vrijwel meteen een koppeling met het interlokale rijksnet tot stand gebracht. Andere ondernemers mochten van dit netwerk geen gebruik maken. Daarom kregen bedrijven als Hartog en Zwanenberg een eigen interlokale aansluiting op het rijks telefoonnet. 

In Lith was het telefoonnet in handen van Janssen Boten, een bedrijf met zes vestigingen elders. De gemeente maakte er ook gebruik van. In Oss ging het vanwege de concurrentie allemaal minder soepel. Het aantal telefoonnummers in Oss kwam tot begin jaren twintig niet boven de honderd, in de jaren dertig groeide dat aantal naar ruim duizend en na de oorlog waren het er iets meer dan tweeduizend. Een telefoongids moest je kopen voor één gulden

Historicus John van Zuijlen schrijft over de lokale telefonie in de rubriek Stille Getuigen in het Brabants Dagblad, editie Oss en omgeving.

Oss, Uden e.o.