Volledig scherm
© AP

‘Beide partijen zullen betalen, beide kanten zullen lijden’

HandelsoorlogDe Amerikaanse economie draait als een zonnetje, maar de voortdurende ruzie met China kan daar zomaar een eind aan maken waarschuwt de centrale bank, de Fed.

De Tax Foundation, een denktank in Washington, schetste tot voor kort optimistische vergezichten: de belastingverlagingen die president Donald Trump in 2017 doorvoerde zouden voor mooie economische groeicijfers zorgen. Maar het optimisme is gesmoord. Nu meldt het instituut dat de voordelen van de belastingmaatregelen voor ongeveer de helft ongedaan gemaakt dreigen te worden. Door diezelfde president Trump.

Na mislukte handelsbesprekingen voert Trump nieuwe invoertarieven in voor Chinese producten. Import ter waarde van 200 miljard dollar wordt extra belast, met 25 in plaats van 10 procent. En meer heffingen liggen in het verschiet, dreigt de Amerikaanse president: hij startte de procedure om een belasting van 25 procent in te voeren op vrijwel alle Chinese goederen die de VS binnenkomen, inclusief iPhones, schoenen en speelgoed.

Amerikaanse economen krijgen er de rillingen van. De president blijft verkondigen dat China zo miljarden in de Amerikaanse schatkist stort, maar zo werken importbelastingen niet: uiteindelijk moeten de Amerikaanse consumenten hun portemonnee trekken. En dat heeft een flinke impact op de economie, erkent ook Trumps economisch adviseur Larry Kudlow. ,,Beide partijen zullen betalen, beide kanten zullen lijden’’, zei hij tegen Fox News. De centrale bank Fed in New York schat de kans op een recessie in het komende jaar op 27,5 procent. Zo hoog is die sinds de financiële crisis niet meer geweest.

Volledig scherm
© AP

Het gewicht van een eerdere ronde invoerheffingen tegen China kwam volgens onderzoekers al terecht op de schouders van binnenlandse consumenten. Wasmachines werden zelfs tot 225 procent duurder. De invoerheffingen waarmee Trump nu dreigt, zullen Amerikanen nog harder treffen, vrezen experts.

,,In de eerste ronde werd directe pijn voor consumenten nog vermeden. Maar die nieuwe maatregelen gelden ook voor consumentenproducten. Het zal vooral mensen met lagere inkomens raken’’, voorspelt professor Sherman Robinson, die aan het Peterson Instituut in Washington internationaal economisch beleid bestudeert.

,,De meeste import uit China is voor de onderkant van de markt. Voor Walmart, Target. Daar pakt dit uit als een soort extra btw. En een flinke, van 25 procent.’’ Een iPhone XS kost nu 1000 dollar in Amerikaanse winkels, maar als Apple heffingen gaat doorberekenen, kan de prijs stijgen tot 1142 dollar, voorspellen de bankiers van J.P. Morgan.

Hamsteren

Het bedrijfsleven neemt maatregelen om de effecten te verzachten. Cameraproducent GoPro verplaatst bijvoorbeeld productie van China naar Mexico. De Nationale Retail Federatie van de VS verwacht in de komende weken recordimport, vanwege hamsterende winkeliers die nog snel inkopen voordat eventuele nieuwe heffingen ingaan.

Een week geleden leken China en de VS nog op het punt te staan om - in de woorden van Trump - een ‘epische’ deal te sluiten,  na slepende onenigheid over de handel. De VS hamert er al jaren op dat China valsspeelt op de wereldmarkt, door bijvoorbeeld staatsbedrijven flink te subsidiëren en technologische informatie te stelen of op te eisen van Amerikaanse bedrijven die zaken willen doen in het land.

Eind vorige week brak Trump de gesprekken over eerlijker voorwaarden abrupt af. Amerikaanse onderhandelaars vonden dat China probeerde terug te komen op eerder gemaakte afspraken. China reageerde gepikeerd en kondigde prompt ook een nieuwe serie heffingen op Amerikaanse goederen aan.

Volledig scherm
De Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping © REUTERS

Een overeenkomst is niet helemaal van tafel, zegt Anabel González, ex-handelsminister van Costa Rica die eerder onderhandelde met de VS. ,,Een handelsdeal sluiten is als een vliegtuig landen. Je krijgt te maken met turbulentie, slecht zicht, een afgebroken landing. Ze moeten nu uitzoeken hoe ze de deal kunnen sluiten zonder neer te storten’’, zegt González, ook verbonden aan het Peterson Instituut in Washington.

Zowel Peking als Washington houden ruimte open om de gesprekken alsnog tot een goed einde te brengen, ziet González. De heffingen gaan pas over enkele weken in, en Trump lijkt van plan zijn collega Xi te ontmoeten op een G20-top in Japan volgende maand. ,,Maar dat betekent geenszins dat het succes heeft. Als het niet lukt, kunnen de tarieven lang blijven gelden. We bewegen heel rap in de richting van een complete handelsoorlog.’’

Huawei

Trump gooide nog wat olie op het vuur door een ban op de Chinese telecomgigant Huawei af te kondigen. Hij verbiedt Amerikaanse firma’s telecomapparatuur te installeren die de nationale veiligheid in gevaar kan brengen. In de praktijk kan dat het einde betekenen van Huawei in de VS. De Amerikanen stellen dat de producent van technologie voor 5G-netwerken aan de leiband van de Chinese autoriteiten loopt. De vrees is dat China controle krijgt over belangrijk online infrastructuur.

Trump vertelt zijn adviseurs dat hij niet van plan is eieren voor zijn geld te kiezen, berichten Amerikaanse media. Hij meent dat zijn confrontatie met Peking goed valt bij zijn achterban. Kiezers rekenen erop dat hij zijn beloftes nakomt om oneerlijke Chinese praktijken aan te pakken.

Quote

Ze moeten nu uitzoeken hoe ze de deal kunnen sluiten zonder neer te storten

Anabel González, ex-handelsminister van Costa Ric

De Amerikaanse president voelt zich bovendien gesterkt door economische cijfers. Die geven een rooskleurig beeld: de werkloosheid is in decennia niet zo laag geweest (3,6 procent) en de economie groeide gestaag met 3,2 procent. Het Witte Huis blijft erbij dat de aanpak uiteindelijk voordelig uitpakt voor de Amerikaanse economie, als bedrijven betere toegang krijgen tot China of meer producten in de VS zelf gaan maken.

,,Je moet doen wat je moet doen’’, zei adviseur Kudlow. ,,We hebben zo lang te maken gehad met oneerlijke handelspraktijken. Naar mijn mening zijn de gevolgen zo klein dat het de moeite waard is de handel, export en open markten voor de Verenigde Staten te verbeteren.’’

Europa is volgende 

Handelsexpert Sherman Robinson waarschuwt Europa: ,,Jullie zijn de volgende.’’ Trump dreigde al eerder met importheffingen om Europa te dwingen nieuwe handelsvoorwaarden af te spreken. ,,Het is moeilijk voor te stellen waarom hij niet zou doorzetten. Zelfs als er een soort overeenkomst komt met China, is het niet zeker of je de VS nog kunt vertrouwen. De regering laat zien bereid te zijn importtarieven in te voeren op welk product dan ook, wanneer het maar wil. Ik denk dat andere landen de VS zullen gaan vermijden. En dat kan, want de VS is niet meer oppermachtig in de wereldhandel.’’