Volledig scherm
Op basis van nieuwe informatie heeft de Amerikaanse luchtvaartautoriteit besloten de Boeing 737 Max 8 aan de grond te houden. © AFP

Boeing 737 MAX waarschijnlijk maanden aan de grond

De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA heeft aanwijzingen dat de vliegramp afgelopen weekeinde in Ethiopië dezelfde oorzaak heeft als die vorig jaar in Indonesië. Waarschijnlijk blijven de toestellen van het type Boeing 737 MAX maanden aan de grond, aldus de FAA. Dat is een nieuwe tegenslag voor de Amerikaanse vliegtuigbouwer.

De afgelopen dagen was de Amerikaanse FAA nog stellig: er was nog geen bewijs dat de ongelukken verband houden met elkaar. Nu blijkt uit ‘verfijnde satellietgegevens’, aldus diezelfde FAA, dat de Ethiopische ramp-Boeing minutenlang een vergelijkbare achtbaanvlucht heeft gemaakt als het Indonesische toestel afgelopen oktober. De nieuwe informatie is afkomstig van het bedrijf Aireon dat met satellieten vliegtuigbewegingen registreert en gegevens over onder andere vlieghoogte, snelheid en positie verzamelt. 

Volgens de Amerikaanse luchtvaartautoriteit laat de nieuwe informatie duidelijker dan tot dusver zien dat er overeenkomsten zijn tussen de twee vliegrampen. Bij de crash afgelopen weekeinde kwamen 157 inzittenden om. De Boeing 737 MAX 8 van Ethiopian Airlines stortte kort na het opstijgen in Addis Abeba neer. Volgens een woordvoerder van de luchtvaartmaatschappij had de piloot net voor de crash aan de luchtverkeerscentrale gemeld dat er problemen waren, met het verzoek om terug te keren naar de luchthaven. 

Meldingen

Gisteren werd ook bekend dat er de afgelopen tijd in de VS zeker vijf piloten hebben geklaagd over problemen met de besturing van een Boeing 737 MAX 8. Enkele van die problemen zouden vergelijkbaar zijn met de vermoedelijke oorzaak van de crash met een MAX in Indonesië afgelopen oktober. De piloten hadden moeite om de neus van het toestel in de juiste richting te houden door problemen met het zogenoemde anti-stallsysteem. Onduidelijk is of en wat er met die klachten is gebeurd. De piloten deden hun beklag op anonieme basis op een platform. 

Als blijkt dat er een overeenkomst is tussen de twee rampen, dan betekent dit een nieuwe klap voor de Amerikaanse vliegtuigbouwer. Op Wall Street raakte de vliegtuigfabrikant de afgelopen twee dagen al bijna 27 miljard dollar aan beurswaarde kwijt. Een groot aantal landen heeft besloten om de MAX aan de grond te houden. Amerika weigerde tot nu toe in te grijpen maar ging gisteravond - mede op basis van die nieuwe aanwijzingen - toch overstag. 

Ook de druk van de vakbond van Amerikaans cabinepersoneel was groot. ,,We zijn bezorgd over onze eigen veiligheid en de veiligheid van onze klanten voor wie we elke dag zorgdragen’’, benadrukte de vakbondsvoorzitter Lori Bassani. In Europa en landen als Canada, Egypte, Servië, Libanon, Kosovo, Australië en Groot-Brittannië is het luchtruim gesloten voor de toestellen. 

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
© EPA

Onderbuik 

De Nederlandse pilotenvakbond vindt de ban te ver gaan en gebaseerd op ‘onderbuikgevoel’. Joost van Doesburg: ,,Er ligt nog geen feit op tafel.’’ Hij heeft dan ook maar één verklaring voor de sneeuwbal aan maatregelen: emotie heeft de overhand gekregen.

Ook luchtvaartdeskundige Benno Baksteen ziet geen reden voor een ban. Voor het inmiddels veelbesproken softwareprobleem van het Lion Air-toestel was, benadrukt hij, na de crash al een oplossing gevonden. ,,Alle maatschappijen zijn daarover geïnstrueerd en de piloten hebben uitleg gekregen.’’

Uit de satellietgegevens van het Ethiopian-toestel valt volgens hem geen conclusie te trekken. ,,Er zijn overeenkomsten én verschillen met de crash van Lion Air. Zo hadden beide toestellen wisselingen in de klim- en daalsnelheid, maar per saldo daalde Lion Air soms een stuk en bleef Ethiopian klimmen, zij het te weinig.’’ Het laatste toestel vloog uiteindelijk tegen een heuvel aan.

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert van de TU Delft noemt het sluiten van het luchtruim voor het vliegtuigtype een paardenmiddel’. ,,Dat doet de Inspectie niet zomaar, want reken maar dat luchtvaartmaatschappijen die hier schade door oplopen met claims gaan komen’’, verklaarde hij. Het zou kunnen dat de inspectie meer weet dan wij op dit moment weten. 

Wrevel vakantiegangers

Een groep van 172 Nederlandse vakantiegangers die vanwege de Europese vliegban gisteren twee dagen in Bulgarije vastzat, is vanmiddag teruggekeerd in Nederland. Ze zouden gisteren al terugvliegen naar Nederland, maar op het laatste moment werd hun vlucht gecanceld. Dat zou tot boze reacties hebben geleid, zei één van de passagiers, een 34-jarige man uit Hoogeveen. De passagiers waren dinsdag vertrokken uit Hurghada in Egypte. 

Hun vliegtuig moest uitwijken naar Bulgarije, omdat Europa het luchtruim sloot voor het type vliegtuig waar ze in zaten. ,,Enkele tientallen mensen waren bij de gate al in een bus naar het vliegtuig gestapt, toen de mededeling kwam. Toen was het wel even mis. Ze werden boos op het Bulgaarse personeel, dat ook niets wist’’, zegt de Drent, die met zijn vrouw en hun jonge zoontje op vakantie was. ,,Iedereen is nu flink gaar’’, voegt hij er aan toe.

Ook een andere Boeing 737 Max van TUI moest uitwijken. Dat toestel was onderweg van het West-Afrikaanse land Gambia naar Schiphol, maar landde op Gran Canaria, een van de Canarische eilanden. Die 160 passagiers kwamen woensdagavond aan in Nederland. Hun toestel landde gisteravond even na 21.00 uur op Schiphol. 

Kijk hier naar de beelden van beide rampplekken:

Volledig scherm
© ROBIN UTRECHT