Volledig scherm
© EPA

Hoe de grootste beursgang ooit een enorme flop werd

De beursgang van de Saoedische oliemaatschappij Saudi Aramco (SA) leverde 25,8 miljard op. Dat bedrag bleef ver verwijderd van de 100 miljard dollar die SA in eerste instantie dacht op te halen.

Het geld van de beursgang wilde kroonprins en feitelijk machthebber Mohammed bin Salman (MbS) gebruiken voor modernisering en verbreding van de economie van Saoedi-Arabië. Het land is nu vrijwel volledig afhankelijk van de inkomsten uit oliewinning en Aramco is het kroonjuweel.

De totale waarde van het meest winstgevende bedrijf ter wereld werd aanvankelijk geschat op 2000 miljard dollar. 5 procent van de aandelen wilde het bedrijf naar de beurs brengen, wat in theorie een slordige 100 miljard dollar zou moeten opleveren. De beurzen in Londen en New York vochten elkaar de tent uit om dit 'lekkere hapje' binnen te halen.

Weggehoond

Nu het stof is gaan liggen, gaat niet 5, maar 'slechts' 1,5 procent van de aandelen naar de beurs en staat het aandeel alleen op de Saoedische beurs genoteerd. En dan ook nog tegen een lagere koers dan waarop eerder werd gerekend.

De Britse zakenkrant Financial Times maakte een reconstructie van de geflopte beursplannen. Twee weken geleden barstte de bom in de Saoedische hoofdstad Riyad. De Amerikaanse zakenbankiers zaten uren in een hotellobby te wachten voor ze hun plannen voor de beursgang konden toelichten. Aan die plannen hadden ze jaren gewerkt. Het ging per slot om de grootste beursgang ooit, dus de beloning voor degene die de deal zou binnenslepen, was immens.

Na tien minuten stond iedereen weer buiten, weggehoond door woedende Saoedies. De boodschap van de zakenbankiers dat Aramco bij lange na geen 2000 miljard waard is, viel overduidelijk niet goed.

En niet alleen de waarde viel tegen. De belangstelling van buitenlandse investeerders was gering, zeker bij een hoge prijs. Daarop besloot MbS de aandelen alleen aan geïnteresseerden in Saoedi-Arabië en andere Golfstaten te verkopen. De voorgenomen presentaties aan beleggers in Europa, de VS en Azië werden in allerijl afgeblazen.

De valse start lag deels aan de onervarenheid van de machthebbers in het land. De 2000 miljard waarde die de zakenbanken in eerste instantie aan Aramco hingen, was opportunistisch. Daarnaast was er veel wantrouwen bij beleggers. De Saoedische overheid houdt de macht bij het bedrijf. Tot nu toe wordt de winst afgeroomd door heffing van hoge belastingen. Straks moet meer geld worden uitgekeerd aan dividend, want de aandeelhouder moet ook profiteren. Maar er is geen garantie dat de overheid, als de inkomsten tegenvallen, de belasting niet weer verhoogt?

Droneaanval

Bovendien is beleggen in olie en gas niet populair bij grote institutionele beleggers. En er heerste angst na de droneaanval op de Saoedische olie-installaties. De olieproductie is kwetsbaar, dus dat geeft een verhoogd risico.

De beursgang werd daarom een Saoedisch onderonsje. Welvarende families werden onder druk gezet flink veel aandelen te kopen. Voor kleine particulieren wordt gratis krediet beschikbaar gesteld om aandelen te kopen. Zelfs de geestelijken werden ingezet om de bevolking ervan te overtuigen dat deelnemen aan de beursgang een goede zaak is. Daarmee werd de beursgang toch nog (deels) gered.

Bekijk hieronder beelden van de bekendmaking van de beursgang.