Volledig scherm
Renée Meijer werd in Vietnam gebeten door een hond © Renée Meijer

Gebeten op vakantie: 'Zelfs van een lik kun je hondsdolheid krijgen'

Alarmcentrale Eurocross zag in de afgelopen jaren een toename in het aantal meldingen over dierenbeten in het buitenland. Veel reizigers lijken de gevaren daarvan niet goed te kennen. We spraken met drie personen die op hun vakantiebestemming na een beet vreesden voor de dodelijke infectieziekte rabiës.

Rabiës, oftewel hondsdolheid is een infectieziekte veroorzaakt door een virus. Je kunt het oplopen door een beet, krab of lik van een geïnfecteerd dier, zoals een hond, kat, aap of vleermuis. Verschijnselen ontstaan na drie tot acht weken en lijken op die van griep: rillingen, koorts, hoofdpijn en braken. In een later stadium kan het, indien niet behandeld, leiden tot spierkrampen en verlamming en uiteindelijk tot de dood. 

Renée, Amber en Omar werden tijdens hun vakantie gebeten en waarschuwen nu anderen. ,,Zelfs als een dier je likt, kun je daar rabiës van krijgen.''

Nietsvermoedend

Quote

Ik wist dat ik 48 uur had om die spuiten te halen, dus ik ben nog vrolijk meegegaan met een tour naar een grot

Renée Meijer (21) wandelde gisterochtend nietsvermoedend een hostel in het Vietnamese Phong Na uit, toen haar oog viel op acht schattige puppy's. ,,Ik zag nergens een moederhond, maar wilde de puppy's graag aaien. Toen bleek de moederhond achter me te staan en beet ze in mijn kuit."

De Utrechtse had voor vertrek drie vaccinaties gekregen tegen rabiës. Na een daadwerkelijke beet is het echter noodzakelijk om nog twee spuiten te zetten. Meijer: ,,Ik wist dat ik 48 uur had om dat te doen, dus ik ben nog vrolijk meegegaan met een tour naar een grot. Ook heb ik contact opgenomen met mijn verzekering, maar die reageerde niet zo snel. Pas toen ik er iets over schreef op Facebook en een vriend van me die geneeskunde studeert me vertelde dat ik snel naar het ziekenhuis moest, wist ik dat het menens was."

Renée nam de bus richting Hue, waar een ziekenhuis het vaccin zou hebben. ,,Daar vulde ik een hoop formulieren in, maar vervolgens bleek dat ze niets hadden. Ook een ander groot ziekenhuis in die plaats had het niet." Uiteindelijk kwam ze via haar verzekeraar uit bij een kliniek in Da Nang, waar het ook kantje boord was. ,,Die hadden nog drie doses liggen. Het was even stressen, maar hij zit erin. Donderdag krijg ik de laatste vaccinatie. Gelukkig had ik er thuis al wat gehad."

Volledig scherm
De hond beet in de kuit van Renée © Renée Meijer

Monkey Beach

De Vlaamse Amber van Malderen (20) liet zich vorig jaar voor vertrek niet inenten. Tijdens een bezoek aan Monkey Beach op het Thaise Koh Phi Phi in september werd ze gebeten door een aap. ,,Ik zat gewoon op het strand, toen er ineens een aap op me kroop. Hij zag mijn navelpiercing en wilde die er afbijten. Toen ben ik opgestaan, maar daardoor werd hij agressief en beet me."

De Kluisbergense moest vervolgens wachten op de boot terug naar het vasteland: ,,
Op de boot heeft iemand mijn wonden ontsmet en toen we terug waren hebben ze me naar het ziekenhuis gebracht. Daar moest ik heel lang wachten en kreeg ik uiteindelijk drie spuiten. Twee dagen later moest ik terug voor nog een spuit en toen ik thuis was nog een keer bij mijn eigen dokter."

Quote

Hij zag mijn navelpier­cing en wilde die er afbijten

Volledig scherm
Eén van de apen had het op de piercing van Amber gemunt © Amber van Malderen

Klein wondje

Quote

Ik dacht dat het geen kwaad kon en begon ze voor de grap te aaien

De Amsterdamse Omar Outalha (20) liet zich zes jaar geleden ook niet inenten en werd ook gebeten door een aap. ,,Ik was met m'n familie in het Monkey Forest in Ubud, Bali. Daar zag ik twee baby-aapjes met elkaar spelen. Ik dacht dat het geen kwaad kon en begon ze voor de grap te aaien. Ineens pakte het aapje m'n hand en begon erin te bijten. Ik had een klein wondje op m'n hand, het bloedde erg."

In tegenstelling tot Amber en Renée werd Omar niet behandeld op zijn vakantiebestemming.  ,,In het ziekenhuis zeiden ze tegen me: de apen in dat park hebben geen hondsdolheid. Wij maakten ons geen zorgen. Totdat we research gingen doen. De dag daarna gingen we naar het ziekenhuis vlakbij ons huisje. Zij konden helaas geen medicatie geven, dus moesten we wachten totdat we weer in Nederland waren."

Het leverde hem uiteindelijk een flinke reeks prikken op. ,,De huisarts verwees me gelijk door naar het ziekenhuis voor prikken tegen hondsdolheid. Daar kreeg ik twaalf prikken, een paar in m'n hand, been en arm. Gelukkig is alles goed gekomen en heb ik geen rare trekjes gekregen haha."

Volledig scherm
Omar werd in zijn hand gebeten door een aap © Omar Outalha

Consequenties

Terugkijkend hadden de drie best wat meer willen weten over de gevaren van een dierenbeet. Renée: ,,Ik ben op internet gaan kijken, omdat ik twee puntjes bloed op mijn been had. Toen bleek dat je zelfs van een lik al rabiës kunt krijgen." Omar: ,,Ik kende de consequenties niet en dacht er niet bij na wat de gevaren zouden kunnen zijn. Dat had ik best willen weten." Amber beaamt dat: ,,Dat zou wel beter geweest zijn, ja." 

Onderzoek

De meeste meldingen van bijtincidenten komen van reizigers in Indonesië, Thailand, India en Vietnam. Waren het er in 2016 nog 163, vorig jaar lag dat aantal op 264. Dit jaar zijn er tot nu toe 111 meldingen gedaan. Het daadwerkelijke aantal rabiësgevallen in Nederland valt overigens mee. In de afgelopen veertig jaar waren dat er vijf, die allemaal waren opgelopen in het buitenland.

Om een beter beeld te krijgen van de omstandigheden waarin reizigers mogelijk besmet zijn geraakt met rabiës, is Eurocross samen met de vaccinatiepoli van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) een onderzoek gestart. Floriana Luppino van Eurocross licht toe: ,,We willen uitzoeken of er vaker sprake is van bijtincidenten, maar willen ook in kaart brengen op welke plekken er medicatie voorhanden is. 
Verder willen we bekijken of het huidige advies van vaccineren vanaf een verblijf van drie maanden moet worden bijgesteld, bijvoorbeeld naar één maand."

Wie zich vooraf laat inenten krijgt drie vaccinaties, die zo'n 70 euro per stuk kosten. Deze worden alleen vergoed als ze verplicht zijn voor een bepaald gebied en wanneer iemand drie maanden of langer op reis gaat. Ga je ongevaccineerd op reis, dan heb je antistoffen nodig die een stuk duurder zijn en daarnaast schaars. Deze worden doorgaans wel vergoed door de reisverzekering. 

Luppino hoopt dat het onderzoek vooral meer bewustzijn oplevert bij reizigers. ,,Het beste is om tijdens je vakantie gewoon geen dieren aan te raken. Een dier is nu eenmaal een dier en dat kan uithalen op momenten waarop je dat niet had verwacht."

Quote

Het beste is om tijdens je vakantie gewoon geen dieren aan te raken

Volledig scherm
Een zwerfhond in Myanmar krijgt in injectie tegen rabiës. © ANP