Dit is de reden dat we niet van chocola kunnen afblijven

VideoPer jaar eten Nederlanders gemiddeld vijf tot zes kilo chocolade. In dit college van de Universiteit van Nederland legt dr. Remco Havermans uit waarom we van sommige lekkernijen maar niet kunnen afblijven.

Het is heel normaal dat jonge kinderen van zoetigheid houden en de bittere smaak van spruitjes niet lekker vinden. Dat wordt vaak op latere leeftijd pas gewaardeerd. Er bestaan dus smaken die direct lekker gevonden worden terwijl andere smaken pas na enige tijd ‘in de smaak vallen’. Hoe dat komt weet psycholoog dr. Remco Havermans (Maastricht University): hij onderzoekt de menselijke smaakzin en smaakbeleving vanuit een gedragswetenschappelijk perspectief.

Allereerst is het belangrijk een mythe over smaak uit de wereld te helpen: mensen proeven voornamelijk met de neus en veel minder met de tong. Het is zelfs zo dat mensen zonder tong nog heel goed smaak kunnen waarnemen terwijl mensen bij wie het reukorgaan niet meer functioneert juist amper smaak ervaren.

Volledig scherm
© Shody Careman

Smaakervaring

Hoe het komt dat de ene smaak lekkerder wordt gevonden dan de andere heeft in hoge mate te maken met associaties die gemaakt worden in de hersenen. Door combinaties te maken met de smaak van voedsel aan de ene kant (zout, bitter, zuur en zoet) en de energiewaarde van voedingsstoffen aan de andere kant, bepaalt het brein grotendeels jouw smaakervaring.

Om te overleven is het evolutionair gezien namelijk belangrijk om voeding binnen te krijgen waar energierijke voedingsstoffen in zitten zoals koolhydraten, calorieën, maar ook cafeïne, theïne, suikers en theobromine. Als het lichaam deze stoffen binnenkrijgt, volgt er direct een signaal naar de genotscentra van het brein en wordt deze smaak als ‘lekker’ bestempeld. Deze associatie wordt vervolgens in de hersenen opgeslagen: vanaf nu vind je deze smaak lekker. Het is dan ook logisch dat een zoete smaak vaak lekker wordt bevonden: deze is direct verbonden met suiker, wat een bron van energie is. Vandaar dat we vaker een zoetekauw zien dan een ‘zuurkauw’.

Koffie, thee en cola zijn dan ook niet voor niets mateloos populair: de smaken van deze producten worden door het brein geassocieerd met energie-inname. Het water loopt ons vaak letterlijk in de mond. We vinden energierijk voedsel met een zoete smaak, zoals chocolade, nu eenmaal waanzinnig lekker. Biologisch en fysiologisch gezien is chocolade dus een onweerstaanbaar product voor de mens, omdat het precies die dingen biedt waar alle belletjes in het genotcentrum van de hersenen van afgaan.

Dit is een wekelijkse bijdrage van de Universiteit van Nederland.

De Universiteit van Nederland heeft vanaf nu ook een podcast. Vind ze terug op Spotify (http://bit.do/UvNL-Spotify) en iTunes (http://bit.do/UvNL-iTunes).