Volledig scherm
Restanten zitten op groente en fruit in de Nederlandse winkels. © Shutterstock

Groente en fruit besmet met stoffen die hormoonbalans verstoren

Op fruit en groente in de winkels zijn restanten van bestrijdingsmiddelen te vinden die kunnen leiden tot medische problemen. Ze kunnen de hormoonhuishouding aantasten en worden in verband gebracht met diverse aandoeningen.

Dat blijkt uit onderzoek van Trouw. Het gaat vooral om producten van buiten de Europese Unie. Daarop zitten relatief veel restanten van bestrijdingsmiddelen. Ook fruit en groenten uit Spanje scoren slecht. Trouw analyseerde meetresultaten van de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA). 

Het gaat om een analyse van ruim drieduizend monsters die de NVWA in 2017 nam van producten die in Nederland worden verkocht. Op 21 procent van de groenten en 19 procent van het fruit werden resten van hormoonverstoorders gevonden, net als in 28 procent van de monsters van kruiden. Soms ging het zelfs om meerdere soorten bestrijdingsmiddelen op één product. 

Onvruchtbaarheid

De chemische stoffen zijn gevaarlijk, aldus Trouw. Ze kunnen de hormoonbalans in het lichaam aantasten en worden in verband gebracht met onvruchtbaarheid, aangeboren afwijkingen, overgewicht, diabetes, ADHD en autisme. Het kwetsbaarst zijn zwangere vrouwen en baby’s. Sinds 2009 mogen consumenten niet blootgesteld aan hormoonverstorende stoffen. Die regel wordt niet nageleefd, stelt een Europese milieukoepel vandaag.

De ‘schaamlijst’ wordt aangevoerd door de Dominicaanse Republiek, Oeganda en Kenia. In ruwweg de helft van de monsters van producten uit deze landen zijn hormoonverstorende stoffen gevonden.

Volledig scherm
In 20 procent van de onderzochte chilipepers weren restanten van hormoonverstorende chemicaliën gevonden. © Shutterstock

In Nederland geteelde producten zijn niet per definitie veilig: in chilipepers (in 20 procent van de monsters), komkommers (18 procent van de monsters), appels (12 procent), spruitjes (11 procent) en aardbeien (9 procent) werden ook hormoonverstorende chemicaliën gevonden.

Dode letter

In een rapport dat milieuorganisatie Pan Europe vandaag publiceert krijgt de Europese Commissie het verwijt dat er sinds 2011 meer dan 180 bestrijdingsmiddelen op de markt zijn toegelaten zonder dat ze zijn getest op risico’s voor het hormoonsysteem. 

De EU bepaalde in 2009 dat hormoonverstorende stoffen niet in voedsel mogen zitten. Pan Europe noemt die verordening ‘een dode letter’. Het is een aanval op de gezondheid van burgers. 

De NVWA meldt op de eigen site dat er weinig overschrijdingen van de maximaal toegestane gehalten van resten van bestrijdingsmiddelen in groente en fruit uit Nederland en de EU zijn gevonden.

‘Overschrijdingen worden vooral gevonden in producten uit een aantal niet-EU-landen: vooral landen zoals Turkije, Colombia, Suriname, de Dominicaanse Republiek, Mexico en Kenia.’ De NVWA zegt risicoproducten uit deze landen extra vaak bij import te controleren.

Het Voedingscentrum heeft naar aanleiding van de publicatie in Trouw informatie op de site gezet over groenten en fruit. De gevonden waarden zijn zeer klein en geven geen aanleiding groente en fruit te mijden, aldus het kenniscentrum van de overheid. 

Het risico op het binnenkrijgen van de mogelijk schadelijke stoffen is het kleinst als je gevarieerd eet. Groenten en fruit mijden is niet nodig. ‘Het belangrijkste voedingsadvies is: eet gevarieerd volgens de Schijf van Vijf’, aldus het Voedingscentrum. ‘Hiermee verklein je ook de kans op hoge blootstelling aan schadelijke stoffen (zoals hormoonverstorende stoffen) via je voeding. Dus wissel ook verschillende soorten groente en fruit regelmatig af.’