Boxtelaar Frans van der Aa bouwt accordeons voor grootsten der aarde: ‘Een houten klankbodem is voor de Vogeltjesdans.’

VideoFrans van der Aa uit Boxtel behoort tot de zeven beste bouwers van diatonische accordeons ter wereld. Alleen topaccordeonisten kunnen er eentje bij hem bestellen. 

De 68-jarige Boxtelaar zijn VanderAa-accordeons vanuit de Boxtelse Lijsterbesgaard over de hele wereld. Nu al 38 jaar. Zijn 287ste exemplaar is bijna klaar, driehonderd is zijn einddoel. 

Geen blij kermisgeluid

De accordeons van Van der Aa produceren geen blije kermisachtige geluiden, maar diepe volle klanken. En daarin zit het geheim van de meester. Het begon allemaal met de gitaar van zijn zus die ze meenam toen ze ging trouwen, hoewel ze er nooit op speelde. De toen 17-jarige Van der Aa speelde er des te meer op en bouwde toen maar zijn eigen gitaar. Met hamer en nijptang. ,,Ik had de LTS gedaan en was erg handig."

Quote

Voor Ierse accordeons gebruik ik Barunda teakhout

Frans van der Aa

Na de LTS ging Van der Aa naar de Grafische School in Eindhoven, het latere SintLucas, en werkte vervolgens jarenlang als reclametekenaar. In zijn vrije tijd bouwde hij muziekinstrumenten. Na een bezoek aan een groot Frans folkfestival met muzikanten en instrumentenbouwers, onder wie een accordeonbouwer, legde hij zich daarna eveneens toe op het bouwen van accordeons: het instrument dat hij uiteindelijk het liefst bespeelde.

Het roer om 

De Boxtelaar begon als amateurbouwer van accordeons. Totdat op zijn werk werd besloten dat de reclameontwerpers hun tekenstiften aan de wilgen moesten hangen om zich toe te leggen op het tekenen met een Apple Mac. ,,Dat wilde ik niet." Van der Aa gooide het roer om en schreef zich als accordeonbouwer, -stemmer en -reparateur in bij de Kamer van Koophandel. ,,Ik ging door als professional."

Al snel liep zijn bedrijf als een tierelier. En nu bouwt hij zijn laatste twaalf accordeons alleen nog maar voor topspelers over de hele wereld. Wie denkt dat accordeons allemaal op elkaar lijken, heeft het mis. ,,Voor Ierse accordeons gebruik ik Barunda teakhout", legt Van der Aa uit. ,,Dat hout geeft de klank sterk door." Esdoorn is juist het ideale hout voor Franse accordeons. 

Quote

Om hogere tonen een volle klank te geven, bevestig ik op speciale plekken rubbertjes

Frans van der Aa

Nóg mooiere klanken 

De bouwer is voortdurend bezig met het krijgen van nóg mooiere klanken. ,,Ik gebruik een speciaal materiaal voor de klankbodem. Geen hout, want dat geeft een te blije klank. Dat wil ik niet. Prima voor de Vogeltjesdans, maar niet voor Franse en Ierse muziek." 

Welk materiaal hij daarvoor gebruikt, houdt hij geheim. En om de hoge tonen eveneens een vollere klank te geven, heeft Van der Aa een andere originele oplossing bedacht. ,,Op speciale plekken bevestig ik rubbertjes."

Ook een mooi exterieur 

Behalve mooie klanken hebben de accordeons ook een mooi exterieur. De hand van de grafisch ontwerper is duidelijk terug te zien in de prachtig versierde grill. ,,Daar gebruik ik de computer bij."

Volledig scherm
De Boxtelse accordeonbouwer Frans van der Aa aan de slag in zijn werkplaats. © Jan Zandee