Volledig scherm
De Binnendieze. Foto Marc Bolsius © marc bolsius

Den Bosch, het Venetië van het noorden?

In de rubriek Door de lezer schrijven lezers over wat hen bezighoudt. Deze keer Jack van Hooft uit Vlijmen.

Op doorreis in Noord- Italië besloten we ook een paar dagen in Venetië door te brengen. Weer, want we waren er al eerder, ruim een kwarteeuw geleden. Dit tweede bezoek viel wat tegen. Het verstrijken van de jaren had de stad zichtbaar geen goed gedaan. Het lang geleden al ingezette verval van de eens zo imposante en weelderige huizen en paleizen langs de vele kanalen bleek ondertussen meedogenloos voortgeschreden. Gammele daken, veel grauw en bladderend stucwerk op de gevels, scheefhangende deuren die, net als veel kozijnen en luiken, rottend en verveloos oogden. En dat niet alleen bij de duidelijk leegstaande panden. Slechts een sporadische steiger toonde aan dat er wat restauratiewerk gedaan werd.

Aan lager wal

Blijkbaar beschikken de resterende inwoners van deze ooit zo rijke en welvarende stad niet meer over de nodige middelen om zelfs maar het aller noodzakelijkste onderhoud uit te laten voeren. Aan lager wal geraakt, zogezegd. Letterlijk ook, want de stad is al jaren bezig langzaam maar onstuitbaar in de lagune weg te zakken. Van menig nog bewoond gebouw is de benedenverdieping daarom al lang niet meer in gebruik. Het alomtegenwoordige water kabbelt er tegenwoordig regelmatig minstens tot kniehoogte doorheen.

Al deze narigheid vormt voor toeristen echter geen reden om de stad te mijden. Integendeel, veel Italianen komen ‘een dagje Venetië doen’ en gigantische cruiseschepen overal vandaan lossen dagelijks hordes Europeanen, Aziaten en massa’s te dikke Amerikanen. Met name die laatste groep lijkt maar moeilijk te kunnen bevatten dat Venetië geen themapark op zijn retour is, maar een echte en bewoonde, zij het enigszins in verval geraakte stad.

Het drukke verkeer

Ja, en dan zijn er de snelle, luxe watertaxi’s, glanzend blank gelakt, daarnaast de veel eenvoudigere en voordeligere waterbussen en natuurlijk de karakteristieke, ranke gondels, traditiegetrouw handmatig voortbewogen door even traditiegetrouw in zwarte broek en streepjeshemd geklede gondolieri’. Met tientallen, nee honderden, vormen al deze boten en bootjes het drukke verkeer op de talloze kanalen en kanaaltjes die samen het fijnmazige stratennet van de stad vormen.

Vanaf een bruggetje uitkijkend over zo’n ‘straat’, voerde een flits van nostalgie mij terug naar het Den Bosch van mijn jeugd. Niet omdat de romantische gondels me deden denken aan de platte schuiten vol drab en opgeviste rotzooi die destijds door gemeentemannen in blauwe overalls met grote regelmaat door de Binnendieze, of liever de Diest, geboomd werden, maar veeleer door het water, door de gore kleur en vooral de penetrante geur ervan.

Open riool

En geuren kunnen in een oogwenk heel sterke herinneringen oproepen. Ouderen weten het nog wel: de Diest was niet altijd die rustieke, toeristen trekkende, heldere stadsrivier van nu. Ooit was het niet meer dan een smerig open riool; troebel, met allerlei troep en viezigheid van al dan niet onbestemde herkomst erin. Een morsdode rivier, als je de ratten ter grootte van een modaal konijn tenminste niet meetelde. Een rivier die in warme zomermaanden behoorlijk onwelriekend kon zijn.

Ik weet het maar al te goed: wij woonden er pal naast. De romantisch klinkende straatnaam ‘Nachtegaalslaantje’, er stond maar één woonhuis, het onze, kon dat niet echt compenseren.

Tekort gedaan

Net als andere waterrijke steden zoals Brugge en Amsterdam wordt ook Den Bosch soms quasi wervend als ‘het Venetië van het noorden’ bestempeld. Ofschoon niet erg in voor zulke kwalificaties, heb ik tegen deze geen al te grote bezwaren. Omgekeerd zou ik er als chauvinistische Bosschenaar wél problemen mee hebben, mocht Venetië ooit besluiten zich te afficheren als ‘het Den Bosch van het zuiden’. Onze fraaie en goed onderhouden stad met haar stoere omwalling en de, in alle betekenissen van het woord, nu schone waterlopen van de Diest met zijn unieke overkluizingen, zou daar ernstig tekort mee gedaan worden! 

BD gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement