Volledig scherm
Gerard Tertoolen, verkeerspsycholoog © Marnix Schmidt

Waarom maken automobilisten foto’s van ernstige ongelukken?

OIRSCHOT – Een zwaar ongeval fotograferen of filmen en vervolgens met de rest van de wereld delen via sociale media. Waarom doen mensen dat? Verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen spreekt van een redelijk nieuw fenomeen. ,,We zijn verslaafd geraakt aan sociale media.”

Vandaag sloeg de politie voor de zoveelste keer alarm, nadat passerende weggebruikers een heftig ongeluk op de A58 bij Oirschot aan het filmen waren. Een groot probleem, zegt de Brabantse politie, omdat automobilisten hiermee mensenlevens in gevaar brengen.

Beloningssysteem in hersenen

Gerard Tertoolen doet als verkeerpsycholoog onderzoek naar ons gedrag in het verkeer en denkt te weten waar dit redelijk nieuwe fenomeen vandaan komt. ,,In het huidige tijdperk van Facebook en Twitter voelen we steeds meer de behoefte om alles te delen wat andere mensen niet meemaken”, zegt hij.

,,Telkens als we iets plaatsen op Facebook en we daarvoor likes krijgen, wordt ons beloningssysteem in onze hersenen geactiveerd. We krijgen een kick als andere mensen iets leuk vinden wat wij hebben meegemaakt. Voor sommige mensen werkt zoiets net zo verslavend als nicotine.”

Ethisch verantwoord?

Die verslaving gaat soms zo ver, dat men geen onderscheid meer kan maken tussen wat wel en niet ethisch verantwoord is. ,,Het geeft sommige mensen een fijn gevoel om anderen te laten weten dat ze getuige zijn van een fantastisch ongeluk. Dat zij iets heftigs meemaken en de mensen thuis niet. Ze voelen zich even speciaal.”

Het plaatsen van heftige foto’s of spannende ooggetuigenverslagen zijn volgens Tertoolen niet bedoeld om slachtoffers van ongelukken te helpen, maar puur om het eigen ego te strelen. ,,Zij slaan uit sensatiezucht het mechanisme om mensen in nood te helpen over. Dat is niet alleen verwerpelijk maar ook asociaal. Temeer omdat je gewonde mensen zomaar herkenbaar op internet zet.”

Kuddegedrag

Volgens de verkeerspsycholoog speelt bovendien het aantal betrokkenen een rol van betekenis: hoe meer mensen getuige zijn van een calamiteit, hoe kleiner de kans dat er wordt ingegrepen. ,,Wat je dan ziet is kuddegedrag. Niemand grijpt in, dus waarom zou ik zelf de helpende hand bieden?”

En dus krijg je het soort praktijken als op de A58. Niemand helpt, maar maakt spectaculaire foto’s en video’s van wrakstukken en plaatst ze op internet. Dat leidt niet alleen tot moreel verwerpelijke discussies, maar ook tot gevaarlijke situaties. ,,Er ontstaan files en die zijn niet alleen vervelend, maar het zijn ook potentiële bronnen van gevaar.”

Sancties

Dus, wat moet er gebeuren? ,,De politie moet hard optreden tegen dit soort gasten en zware sancties opleggen. Ook moeten de media hier aandacht aan besteden zodat mensen zich beseffen dat andermans leed geen reden moet zijn om een paar likes te scoren op Facebook.”

Tilburg e.o.