Boeren die altijd een stap voor zijn: opa Janus, vader Jan en zoon Arjan te Heukelom

HEUKELOM - In Heukelom komt in 2019 een koeientuin. Andermaal innovatie bij de familie Van Esch, gisteren al beloond met een Agrofoodpluim van de provincie.

Janus van Esch te Heukelom had 850 kippen en was daarmee de grootste pluimveehouder van Brabant. Het was de tijd waarin de schaal van de landbouw niet zoveel groter was dan die van een ei.

Maar Janus was een boer die vooruit wilde. Als een van de eersten bouwde hij voor zijn koeien langs de Spoordijk een ligboxstal. Decennia later ging zijn zoon Jan een kinderdagverblijf combineren met zijn melkveehouderij: ook innovatief.

En nu gaat kleinzoon Arjan pionieren. En wel in een koeientuin, waarin de poep en de pies uit elkaar worden gehouden als in de tijd vóór de ligboxstal. Arjan is 21 en studeert nog aan de HAS, maar de familietraditie is bij hem in goede handen: ,,Stilstand is achterstand, hebben ze me geleerd.”

kwam gedeputeerde Anne-Marie Spierings naar Heukelom om vader Jan, moeder Ingrid en zoon Arjan de maandelijkse Agrofoodpluim uit te delen. Het plan voor een koeientuin - als alles meezit, ligt hij er begin 2019 - getuigt volgens de D66-bestuurder van ‘lef’. Prachtig vindt ze het dat de koe als ‘bosdier’ in ere wordt hersteld.

Wolken van ammoniak

Toen zijn zoon Jan 18 jaar was, liet Janus van Esch het leven in een auto-ongeluk. Van ‘ammoniakemissie’ had de man nog nooit gehoord. Toch ontkiemde dat milieuprobleem in de ligboxstallen van zijn tijd. De koeien liepen er vrijelijk rond, maar aan hun drijfmest ontsnapten wolken van ammoniak. 

Net als in de aloude grupstallen, waar de koeien troosteloos kop aan kop stonden, zullen gier en vaste mest in de koeientuin weer aan de bron gescheiden worden. Vloermatten, zacht als weidegras, houden de poep bij de pies weg. Een robot gaat de vaste mest bij elkaar borstelen.

Jan van Esch en zijn vrouw Ingrid leggen zich al toe op hun kinderdagverblijf Tierelier. Zoon Arjan wil vanaf 2019 als melkveehouder in een koeientuin gaan pionieren.
Volledig scherm
Jan van Esch en zijn vrouw Ingrid leggen zich al toe op hun kinderdagverblijf Tierelier. Zoon Arjan wil vanaf 2019 als melkveehouder in een koeientuin gaan pionieren. © Beeld Werkt

,,Zo besparen we ons niet alleen de kosten van mestverwerking”, zegt Arjan van Esch, die de zestig zwartbonte Holsteiners van Annemijn tot Sjoukje moeiteloos uit elkaar weet te houden. ,,De vaste mest kan als bodemverbeteraar verkocht worden en ook de urine kunnen we aan de grasteelt kwijt.”

Quote

Buiten naar binnen halen

Arjan van Esch

Het klinkt gedeputeerde Spierings als muziek in de oren. De provincie zet in op verduurzaming van de landbouw. ‘Een sluitende keten’, zonder milieuschade. Ze denkt dat ook de consument het prachtig gaat vinden: koeien die door een overkapte tuin sjokken. ,,Buiten naar binnen halen”, zo zegt Arjan van Esch dat. Vader Jan aanvaardt de loftuitingen gretig, maar kan het niet nalaten de gedeputeerde ook even streng toe te spreken.

Van Esch: ,,Blijf in gesprek met de landbouw.”

Spierings: ,,Dat doen we. Ik ben ervan overtuigd dat de sector sterk genoeg is om overeind te blijven.”

Van Esch: ,,We worden anders wel op de proef gesteld.”

Maar gold dat, aan het begin van de agrarische revolutie, ook al niet voor Janus van Esch?

Nieuwsgierige blik met gedeputeerde Anne-Marie Spierings in de jongveestal van de familie Van Esch in Heukelom
Volledig scherm
Nieuwsgierige blik met gedeputeerde Anne-Marie Spierings in de jongveestal van de familie Van Esch in Heukelom © Tom Tacken
BD gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

Tilburg e.o.