Volledig scherm
Herman-Jozef van den Broek © Paul Spapens

Herman van den Broek, 27 jaar lang pastoor van Moergestel, is overleden

MOERGESTEL - Juni van dit jaar genoot Herman-Jozef van den Broek nog met volle teugen van zijn diamanten priesterfeest. ,,Lekker gevulde kerk", zei hij na afloop. ,,Lekker meevieren. En stil af en toe. Ik heb ervan genoten.” Zaterdagmiddag overleed de emeritus-pastoor van Moergestel na een ziekbed op 85-jarige leeftijd. 

In 2000 nam Van den Broek afscheid van de Moergestelse parochie, waarin hij 27 jaar lang was voorgegaan. Hij bleef aanvankelijk in het dorp wonen, maar week later uit naar Tilburg.  In 1998 had hij bij zijn 40-jarig priesterfeest nog de Parel van Oisterwijk gekregen: de eerste Moergestelnaar die daarmee na de gemeentelijke herindeling werd onderscheiden.

Quote

Lekker meevieren. En stil af en toe. Ik heb ervan genoten.

Herman-Jozef van den Broek

Van den Broek kwam uit het Land van Maas en Waal. Hij werd in 1933 geboren in Boven-Leeuwen als nakomertje in het gezin van de dorpswachter, die ook een halve eeuw lang het kerkkoor dirigeerde. Dat hij de kerk in ging, leek in de sterren te zijn geschreven. Na het seminarie in Haaren kwam hij terecht in de St. Annaparochie in Tilburg. Zijn oog viel daarna op Moergestel: ,,Een prachtig dorp en toch dicht bij de stad.”

Hij wilde liever ‘pastor’ dan ‘pastoor’ genoemd worden. Dat laatste klonk hem te formeel in de oren, zei hij in 1998 tegen het Brabants Dagblad (zie hieronder).

‘Geen commentaar’

Dieptepunten in het pastoraat van Van den Broek waren er ook. Escalatie van een conflict met een pastoraal werker kon hij niet voorkomen. In 2011 raakte een van zijn trouwste vrijwilligers ook in opspraak. Bij beide kwesties koos Van den Broek ervoor zich van commentaar te onthouden. ‘Zinloos’ vond hij het om zulke verhalen in de openbaarheid te bespreken.

De laatste jaren van zijn leven als pastor wijdde hij aan de Congregatie van de Zusters van Liefde in Schijndel.

Brabants Dagblad, 13 juni 1998

De pastoor die liever pastor wil zijn

Pastor Herman van den Broek staat dit weekeinde in Moergestel drie maal in het zonnetje. Hij viert zijn 65e verjaardag, hij is 25 jaar bij de parochie Moergestel en hij is 40 jaar priester.

Hij is een beetje moe van het over zichzelf praten, onthult pastor Herman van den Broek aan het begin van het interview. Maar vooruit, het hoort nu eenmaal bij een jubileum. Als de verslaggeefster maar vooral niet vergeet te vermelden dat het feest dit weekeinde samen wordt gevierd, met de hele Moergestelse gemeenschap. Zijn preek van aanstaande zondag gaat niet voor niets 'gedeeld priesterschap' heten.
Typerend voor Van den Broek, voor wie de parochie voor alles gaat. Het is ook een van de redenen waarom hij nooit pastoor genoemd wilde worden. ‘Dat klinkt zo formeel, alsof je aan het hoofd van de organisatie staat. Pastor klinkt veel vriendelijker en toegankelijker.’
Herman Jozef van den Broek werd in 1933 in Boven Leeuwen geboren. Na het gymnasium was het voor hem vrijwel vanzelfsprekend dat hij ‘de kerk’ in ging, zoals zovelen in die tijd. Hij kwam na zijn opleiding in Haaren terecht in de St. Annaparochie in Tilburg.
Toen hij als langst zittende pastoor werd gevraagd naar een andere parochie te zoeken, viel zijn oog op Moergestel. ‘Een prachtig dorp en toch dicht bij de stad. Ik studeerde in Tilburg aan de Theologische Faculteit, had er veel goede bekenden. Maar ik had ook het gevoel dat ik een stad in de buurt nodig had voor mijn ontwikkeling. Zaken als een schouwburg en een bioscoop horen daar naar mijn mening ook bij.’
In Moergestel veranderde zijn taak als pastoor door de ontkerkelijking. De parochie moest democratischer worden. Zijn taak lag daarom in het opzetten van een netwerk met vrijwilligers, die op allerlei terreinen ingezet konden worden.
Daarnaast was de pastor gedurende 18 jaar deken van Oisterwijk. Allemaal redenen voor hem om in Moergestel te blijven. ‘Men denkt wel eens ik in Moergestel minder met ontkerkelijking te maken heb, omdat men denkt dat het een agrarische gemeenschap is. Daar is niets van waar. Slechts drie procent van de Moergestelse bevolking is boer. En ook hier is het zoeken naar vrijwilligers.’
Voor pastoraal werk moet men sterk in de schoenen staan. Verdriet en vreugde liggen er dicht bij elkaar. ‘Zes maal per maand heb ik een doop, maar elke week heb ik ook een of meerdere begrafenissen. Daarnaast bezoek ik wekelijks ernstig zieken. Tegen vrijwilligers zeg ik altijd dat ze het verdriet zo veel mogelijk daar moeten laten waar het is, maar dat ze op het moment dat het nodig is wel zoveel mogelijk steun moeten geven.’
Zes jaar geleden werd op een stuk grond achter de kerk het parochiecentrum gebouwd, waar de pastor zijn werkkamer heeft. Maar rustig werken is er dezer dagen niet bij. De pastor mag de kerk niet in vanwege de bloemversiering. Ook de liederen die de koren in het parochiecentrum zingen, mogen de pastor nog niet ter ore komen. Aanstaande zondag zullen ze over het St. Jansplein klinken.
Van den Broek ziet zijn taak in de toekomst liggen bij het bekwaam maken van mensen in pastorale taken. ‘Ik heb met het kerkbestuur afgesproken dat ik het beleidsplan tot het jaar 2000 nog zal uitvoeren. Ik zou me kunnen voorstellen dat ik daarna eruit geschreven wordt. Daar hou ik rekening mee. Ik heb ook nog zat andere ambities.’

Kirsten Poorta

Tilburg e.o.