Volledig scherm
ANP XTRA KOEN SUYK © Unknown

Provincie: voeg daad bij woord

GASTOPINIE - Een fonds van tientallen miljoenen euro's is bij lange na niet voldoende om de Brabantse veehouderij versneld te verduurzamen.

Door: Ruud Tijssens

De Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben na heftige debatten besloten tot een versnelde verduurzaming van de veehouderij. De sector zal in 2022 aan alle milieueisen moeten voldoen. Dit is echter zeker niet het einde van de discussie. Besluiten zullen juridisch aangevochten worden, en waar noodzakelijk zullen wij leden en klanten daarin ook bijstaan.

Als Agrifirm hebben we ons in deze discussie in Noord-Brabant gemengd. Dat doen we niet snel, maar deze keer was er naar ons gevoel alle reden toe. Laat ik allereerst (opnieuw) benadrukken dat we als Agrifirm de verduurzaming van de landbouw en de verbetering van de maatschappelijke acceptatie zeer serieus nemen. Er lopen in de sector ook al verschillende grote programma's om daar invulling aan te geven: de Duurzame Zuivelketen heeft ambitieuze doelen, Vitale Varkenshouderij heeft een allesomvattend programma in de steigers staan en de ontwikkeling van Goed Nest Kip heeft de sector in korte tijd volledig veranderd. Als Agrifirm zijn we hier intensief bij betrokken en we steunen deze programma's voluit.

De nu gekozen 'versnelling' door de provincie Noord-Brabant baart ons ernstige zorgen:

1. De versnelling introduceert rechtsonzekerheid. Als boer en industrie denk je bepaalde rechten te hebben, en daarop baseer je investeringen, afschrijvingen en leningen. Alhoewel de provincie haar best heeft gedaan om de scherpe kantjes van het voorstel af te halen, is het creëren van rechtsonzekerheid zeer fundamenteel. Dit verlamt de ondernemingszin, en zal structureel de verduurzaming van de sector schaden. Kan en zal een ondernemer nog wel investeren als het niet zeker is of deze investering op een redelijke termijn af te schrijven en te financieren is? We maken ons zorgen over de precedentwerking van de Brabantse aanpak. Die kan zich zo naar andere provincies verplaatsen.

2. Door de versnelling wordt de focus verlegd van langere termijn duurzame oplossingen naar het voldoen aan kortetermijnnormen ten aanzien van ammoniakemissie. En daardoor worden de duurzame, maatschappelijk geaccepteerde investeringen op de langere baan geschoven. Er kan maar één keer geïnvesteerd worden. En wat nu uitgeven wordt, is niet meer beschikbaar voor investeringen in langetermijnoplossingen.

Financiële berekeningen van Agrifirm Exlan wijzen op drie belangrijke zaken:

Versnelde afschrijving en daarmee versnelde aflossing. Hier is veel discussie over, ook met de provincie Noord-Brabant. Het beleid van de provincie zou moeten zijn om versnelde afschrijving te voorkomen. Versneld afschrijven is vaak ook versneld aflossen. De vraag is of dat überhaupt wel mogelijk is. En versnelde aflossing betekent ook dat dit vermogen niet beschikbaar is om te investeren.

Versnelde investering om aan de emissienormen vanaf 2022 te voldoen. Dit leidt tot extra investeringen van circa 300 miljoen euro. Maar dan voldoen de stallen alleen maar aan die nieuwe norm. De vraag is hoe lang die nieuwe norm blijft gelden.

Richting echt duurzame, maatschappelijk geaccepteerde oplossingen dient nog veel meer geïnvesteerd te worden. Nieuwe stalsystemen zijn in ontwikkeling. Zonder fijnstof- en endotoxine-uitstoot en met een optimaal stalklimaat, goed voor dier en mens. De meerkosten daarvan worden geschat op 800 miljoen euro.

Onze zorg is dat met name deze laatste ontwikkeling tot stilstand dreigt te komen, terwijl de sleutel naar maatschappelijke acceptatie juist daar ligt.

De sector staat voor een enorme opgave. Hoe hiermee om te gaan? Een fonds van tientallen miljoenen euro's? Als Agrifirm pleiten we voor serieus flankerend beleid. Er zijn vele knoppen om aan te draaien. Voorkomen van versnelde afschrijving, vangnetten voor stoppende ondernemers, hulp aan jonge boeren, het subsidiëren van extra operationele kosten van duurzame stallen, innovatie stimuleren, en ja, een stevig fonds om daarmee de eigen vermogenspositie van de boer te versterken. Maar vooral ook aansluiten bij de nationale initiatieven van de Duurzame Zuivelketen, Vitale Varkenshouderij en de vele door boeren gedreven duurzaamheidsinitiatieven.

De provincie steunt ondernemerschap en ze vindt ook dat boeren bij Brabant horen. Daarom roepen we de provincie op om de daad bij het woord te voegen, en om serieus werk te maken van flankerend beleid.

Ruud Tijssens is directeur bij de Koninklijke Agrifirm Group.