Volledig scherm
Bevrijdingsdag in Nederland wordt vandaag gevierd onder een laag bewolking. © RGBStock

Tien redenen om de vrijheid te vieren

GASTOPINIENederlanders maken zich grote zorgen over oorlog en terrorisme. Het kán inderdaad weer fout gaan. Maar een terugblik op wat we sinds 5 mei 1945 hebben bereikt, zou ons optimistisch moeten stemmen. 

Zeker de laatste decennia is er een ongelofelijke vooruitgang geboekt. Er zijn zeker tien redenen te noemen om vandaag samen onze vrijheid te vieren:

Een: er is minder oorlog. Wanneer we een oorlog definiëren als een gewapend conflict met meer dan 10.000 doden per jaar, dan worden in het voorjaar van 2017 nog vier oorlogen uitgevochten. Dat zijn de oorlogen in Syrië, in Irak, in Afghanistan en de drugsoorlog in Mexico. Zo weinig waren het er nog nooit. Een kwart eeuw geleden voerden we nog meer dan twintig oorlogen. De Westerse wereld is volledig oorlogsvrij.

Twee: er vallen minder doden door oorlog. In 1950 stierven bijna 600.000 mensen in oorlogen en door terrorisme. In 2015 waren dat er 168.000. En dat terwijl de bevolking in die 65 jaar verdriedubbelde. Anders gezegd: in 1950 stierven per 100.000 mensen 23 mensen door oorlogsgeweld, vandaag zijn dat er 2,3.

Drie: het aantal kernwapens nam fors af. De Tweede Wereldoorlog eindigde met de atoombommen op Japan. Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog bezaten Rusland en de Verenigde Staten samen 65.000 kernwapens. Deze arsenalen werden sterk afgebouwd. Vandaag bezitten beide landen samen rond de 10.000 kernwapens. Dat zijn er nog steeds 10.000 te veel, maar het is óók een daling van 85 procent.

Vier: terrorisme wordt teruggedrongen. Ook terroristen kunnen verslagen worden. Wereldwijd stierven in 2014 bijna 33.000 mensen door terreur. Omdat Boko Haram in Nigeria sterk werd teruggedrongen, waren het er 16.000 in 2016. Ook dat zijn er 16.000 te veel, maar het is wel een halvering.

Vijf: er is minder terreur in Europa. Met Parijs, Nice en Berlijn nog op ons netvlies zou je het niet zeggen: in Europa daalde het aantal slachtoffers van terreur. In de zestien jaar na 11 september 2001 vermoordden terroristen 683 Europeanen. In de zestien jaar die aan 11 september voorafgingen, brachten terroristen nog 2.120 Europeanen om het leven.

Quote

In 1940 waren er wereldwijd negen democratieën. Vandaag zijn het er 87.

Zes: er is weinig terrorisme in Nederland. Terreur, zo is de officiële definitie, is bedoeld om angst aan te jagen. Op grond van deze definitie vielen in Nederland van 1970 tot 1990 32 slachtoffers door terrorisme. Van 1990 tot 2017 was dat er één: Theo van Gogh.

Zeven: er worden minder mensen vermoord. Onze moordzucht neemt al eeuwenlang af. Vijfhonderd jaar geleden werden in Nederland 45 keer meer mensen vermoord dan nu. En het worden er steeds minder. In Nederland halveerde het aantal moorden van 239 in 1996 tot 108 in 2016.

Acht: de helft van de wereldbevolking leeft in een democratie. Hoewel de wereldwijde democratisering lijkt te stagneren -Poetin, Erdogan - is het aantal democratische landen fors gegroeid. In 1940 waren er wereldwijd negen democratieën. Vandaag zijn het er 87.

Negen: de doodstraf wordt minder vaak uitgevoerd. In Nederland werd de doodstraf voor het laatst voltrokken in 1952. Inmiddels is de doodstraf afgeschaft in 155 van de 195 landen wereldwijd. Van de veertig landen die de doodstraf nu nog kennen, brengen 25 landen hem ook ten uitvoer. Maar zelfs in deze landen - op China na - daalt het aantal executies. In 2015 stierven meer dan 1.600 mensen door de hand van een beul, in 2016 waren het er iets meer dan 1.000. Een daling van 37 procent. In de Verenigde Staten werd vorig jaar 32 keer de doodstraf opgelegd, terwijl de overheid twintig mensen ombracht. Dat was het laagste aantal sinds 1973.

Tien: de vrijheid voor homoseksuelen nam flink toe. Hoewel de strijd voor gelijke rechten voor LGBT's - lesbians, gays, bisexuals en transgenders - nog lang niet is gestreden, verdwijnt homoseksualiteit in steeds meer landen uit het strafrecht. Nederland liep in 2001 voorop, in 22 landen is het homohuwelijk nu legaal.

Inderdaad, we zijn er nog lang niet. Maar de vooruitgang in vrede en veiligheid is onmiskenbaar. Dat moeten we vieren. En er is geen betere dag om dat te doen dan vandaag.

Marianne Lamers, cultureel antropoloog en journalist en werkt bij World's Best News Nederland.

  1. Tijd voor een dringende  voorjaarsopruiming
    PREMIUM
    opinie

    Tijd voor een dringende voorjaars­op­rui­ming

    Mocht de brexit onverhoopt zijn beslag krijgen, dan zou deze oude man die ooit nog Nederlands studeerde, die niet met een sodastream bottle rondloopt maar water uit de kraan drinkt, die afziet van een hypotheek-date maar wel een afspraak maakt met de meesterbarbier die spijtig genoeg inmiddels zijn schaar niet langer laat blinken in zijn kapperszaak maar in zijn barbershop, jawel, dan zou deze oude man het liefst veel ­Engels zwerfvuil bijeenschrapen en op de valreep willen terugsturen.