Volledig scherm
PREMIUM
Boeren protesteren bij het provinciehuis in Den Bosch tegen de strenge stikstofregels. © ANP

Uit de PAS: de verleiding van het piramidespel

opinieDe enige houdbare ­reden waarom boeren nu terecht boos zijn? Ze zijn een piramidespel ingelokt dat op termijn nooit winstgevend kan zijn. Enkele stappen die het boerenprotest in goede banen kunnen leiden.

Beschroomd waag ik mij aan enkele kanttekeningen bij het boerenprotest van de voorbije weken tegen de lijn van de provinciale (en eigenlijk ook de landelijke) overheid. Dat betrof de uitstoot van schadelijke stikstofverbindingen bij Natura 2000-gebieden. Laat ik beginnen met een raar verhaal. Stel dat ik bij de ZLTO aan boord kom met een idee om de financiële nood te lenigen van boeren die óf hun stallen willen moderniseren óf willen stoppen met hun bedrijf. Mijn voorstel is: een ­piramidespel. De boer die begint werft tien deelnemers die hem ieder 1 ton betalen om mee te mogen doen. Dat geld valt tegenwoordig tegen lage rente te lenen bij de Rabobank. De tien boeren krijgen in de toekomst 9 ton terug als ze zelf ieder tien deelnemers werven. Enzovoorts. Serieus? Natuurlijk niet. Ik hoor Farmers Defence Force mijn straat al binnen rijden om mij ‘persoonlijk aan te pakken’. Een actie die overigens even onnozel en onnodig zou zijn als mijn idee. Want geen boer of bank die erin zal trappen, laat staan de ZLTO. Iedereen weet dat bij dergelijke trucs 90 procent van de deelnemers verlies maakt en alleen de top van de piramide profiteert. Daarom verbiedt de Wet op de Kansspelen het organiseren van een piramidespel zonder vergunning. De Kansspelautoriteit waarschuwt voor moderne vormen die erop lijken zoals Geldbloem, sinds november 2018 populair onder jongeren.