David van Dijk verlaat Geffen: ’Pastoor zijn met een burn-out is een eenzaam bestaan'

GEFFEN - Herstellend van een burn-out tóch gevraagd worden voor een nieuwe job in Reusel: de Geffense pastoor David van Dijk (43) moest wel even nadenken voor een volmondig 'ja, ik wil'.

Volledig scherm
Pastoor David van Dijk: ,,Ik kon plots niet meer vooruit kijken.'' © Van Assendelft

David van Dijk (43) kwam in 2010 naar de Geffense geloofsgemeenschap Heilige Maria Magdalena. Op 18-jarige leeftijd ging hij naar het seminarie van Den Bosch om na zijn priesterwijding juni 2000 als kapelaan te werken in Gassel, Beers, Vianen en Escharen: 'Onder de allerbeste leermeester: pastoor Wim Hulskorte, mijn mentor, vriend en tweede vader.’Daarna was hij acht jaar kapelaan in Maarheeze en Soerendonk.

In Geffen, Vinkel en later ook Heesch beleefde David van Dijk zijn meest gelukkige én ongelukkige tijden: 'Door fijne contacten met parochianen en de volksaard. Het overlijden van mijn 62-jarige moeder, oktober 2011, was echter een dieptepunt.’
Voeg zijn ongebruikelijke oneliners, de herderlijke keukenmuurtegeltjeswijsheden, de Chesterfield-peuken, de luid gebezigde krachttermen en zijn ongebreidelde dadendrang bijeen, roer het in een mix van menselijkheid en, voilà, je hebt pastoor David van Dijk gevangen in woorden. Een man ook die kan zwijgen als het graf: ,,Ik wist al wat langer van m'n nieuwe job, maar mocht nog niks zeggen.''

Dat-ie bijzonder is, is een apert understatement. Zelden een zielenherder horen zeggen dat vrouwen eigenlijk ook gewoon priester moeten kunnen worden, al was het maar vanwege het idee-fixe dat zij wél kunnen multitasken. Ook apart: een vloekende geestelijke met priesterboordje én gescheurde spijkerbroek in een rokerige ruimte waar het bordje met 'Hier vloekt men niet' streng over het bezoek waakt. Eentje die ook nog graag naar hardstyle luistert: ,,Ik laat de Geffense jeugd apps met die muziek op mijn mobieltje zetten.''

Hier zit dus niet echt een doorsnee-pastoor voor me? Die twee gecastreerde katers heeft met de namen van zijn huishoudsters Toos en Diny.
,,Nee, ik denk niet dat je me zo kunt noemen. Ik ben ook een nogal tierig ding. Dat hoort nou eenmaal bij mijn persoontje. Dat superdrukke, met werkweken van 75 uur, was wel een van de oorzaken waardoor ik die burn-out opliep. Nu ik na maanden van herstel en rust weer op de weg terug ben, moet ik ervoor waken dat het niet meteen weer volle bak vooruit is. Op dag zes na mijn herbegin had ik hier al meteen een uitvaart én een bruiloft in de abdij van Berne op een en dezelfde dag. Met aansluitend 's avonds twee eucharistievieringen in Vinkel en Heesch.''

Nog andere oorzaken voor de burn-out?
,,Achteraf bezien is het goed mogelijk dat ook de veertien maanden van lekkages aan deze pastorie hun duit in het zakje hebben gedaan.''

Quote

Het leek wel alsof alles aan dit gebouw ineens stuk ging

David van Dijk, pastoor

Lekkages?
,,Het klinkt misschien raar, maar ik was mijn thuisgevoel volledig kwijt. Het leek wel alsof alles aan dit gebouw ineens stuk ging. Tijdens de hoosbuien vóór de grote zomerdroogte van vorig jaar moest ik 's nachts emmers legen en vloeren dweilen, zat ik opgescheept met een kapotte badkamer en kreeg ik beschimmelde plafonds. Genoeg parochianen stonden klaar om te helpen, maar die bel je midden in de nacht niet uit bed om mee te hozen.
Het kerkbestuur vond ook dat er echt iets moest gebeuren. Maar wat? Opknappen kost klauwen met geld. Daarom spookte het constant door mijn hoofd dat deze pastorie op termijn wel eens verkocht of verhuurd zou kunnen worden. Of dat er appartementen in komen. Toen het bisdom me vroeg te verkassen, speelde dat zeker mee.''

Waren er ook privé oorzaken?
,,Mijn burn-out is een optelsom van ellendige zaken. De voorbije jaren verloor ik namelijk ook nog eens zo'n twintig familieleden en goeie vrienden. Ik vrees dat ik dat verlies wel in het hoofd maar niet in het hart verwerkt heb.''

En dat breekt op.
,,Klopt ja. Zie het als een griepje: opeens is je weerstand op. Januari dit jaar zag ik ineens de ruïne en puinhopen van mijn 'huis' van geluk en geborgenheid. En leegte. Heel veel leegte. Ik kon plots niet meer vooruit kijken, zag enorm op tegen contacten met mensen en mijn lichaam zei in de vorm van black-outs: genoeg, David.

Soms zat ik urenlang naar mijn computer te kijken, met witte letters op een zwart scherm. Nul energie. Emotioneel vlak. Maar wel met een bovendruk van 260 en een hart dat soms zomaar op hol sloeg. Doodmoe was ik. En tot overmaat van ramp ging m'n e-sigaret kapot, haha.''

Kon of wilde je er met niemand over praten?
,,Aanvankelijk interesseerden mensen me totaal niet meer. Ik ben dan ook bang dat ik een enkele parochiaan in die donkerste dagen misschien wel eens voor het hoofd heb gestoten omdat ik dacht: sodemieter een eind op. Maar uiteindelijk ben ik gaan praten. Met vrienden, parochianen, mijn huisarts. Eén vrouw vergeleek de burn-out met buikpijn: 'Geef een keer goed over, dan ben je het kwijt'. Nou, ik heb veel 'overgegeven'. In mijn eentje, ja. Pastoor zijn is dan helemáál een eenzaam bestaan.''

Quote

Koperpoet­sen in de buiten­lucht, in m'n ouw todden. Heerlijk

David van Dijk, pastoor

Toch krabbelde je op uit dat diepe dal.
,,Niet door medicatie, maar wel onder meer door conditietraining. En afleiding zoeken. Die vond ik bij priester-collega en oud-medeseminarist Pieter Scheepers die in Asten, op mijn geboortegrond, werkzaam is in de Franciscusparochie. Ik ben er het oude tabernakel van de kathedraal van de Peel, de Heilige Maria Presentatiekerk, gaan opknappen. Dat stond jarenlang in een vochtige kelder te verpieteren; het koper was donkerbruin en groen uitgeslagen door oxidatie. Met een gegoogeld middeltje - een papje van bloem, zout en azijn - ben ik eraan begonnen. Koperpoetsen in de buitenlucht, in m'n ouw todden. Heerlijk.‘’

Komt de nieuwe uitdaging in Reusel en ommelanden nu niet te snel?
,,Je weet dat jongere priesters kunnen worden overgeplaatst. Da's de realiteit en daar moet je je bij neerleggen. Hoe pijnlijk en vervelend ook.''