Ossenaar Hans M. wilde niet ongemerkt uit het leven stappen. Burgemeester Lingewaard: ‘Stond perplex toen ik de ravage zag’

BEMMEL/OSS - Als hij ging, wilde hij niet ongemerkt uit het leven stappen. Dat is de 59-jarige Hans van M. op 22 augustus gelukt. De aanslag met een auto vol gasflessen op het gemeentehuis van Bemmel trok landelijke aandacht. Burgemeester Marianne Schuurmans van Lingewaard blikt terug, maar kijkt ook vooruit.

Twee witblauwe noodkantoren en een grijs blok voor de publieksfuncties onttrekken het gemeentehuis in Bemmel aan het zicht.

 Ruim anderhalf jaar zullen de saaie rechthoekige units herinneren aan de doldrieste zelfmoord actie van Hans van M., een man in psychische nood.

,,De schade was veel groter dan het zich in eerste instantie liet aanzien. Het herstel zal langer duren dan verwacht", zegt burgemeester Marianne Schuurmans van Lingewaard.

Perplex

Het is iets over twee uur in de nacht van dinsdag 21 op woensdag 22 augustus als bij de eerste burger automatische melding van de brandweer binnen komt. ,,Ik heb nooit gedacht aan een terroristische aanslag, maar stond wel perplex toen ik de ravage zag. Natuurlijk oefen je als gemeente rampscenario’s, maar hier kun je je niet op voorbereiden.”

Quote

Het is heel verdrietig wat er is gebeurd, maar het blijft je vader en je zoon.

Marianne Schuurmans, burgemeester Lingewaard

‘Het is goed zo’

Volledig scherm
De uitgebrande auto van Hans van M. na de aanslag op het gemeentehuis van Lingewaard in Bemmel. © ANP

De oud-inwoner van Lingewaard Hans van M. had zijn doelwit zorgvuldig uitgekozen. Het gemeentehuis belichaamt voor hem de muur van onverzettelijkheid waar hij elke keer tegenaan liep.

Problemen met zorginstellingen, politie en justitie en in de privésfeer. Hij kwam er niet meer uit. Enkele weken voor zijn zorgvuldige geplande actie schreef hij tientallen brieven, waarin hij zijn frustraties uit. Hij eindigde met: ‘Ik stop met schrijven, het is goed zo’.

Vanuit zijn woonadres in Oss reed Hans van M. op die dinsdagavond naar een vriend in het buitengebied van Lingewaard. Hier laadt hij de gasflessen in en prepareert zijn Nissan Micra. Waar hij zijn laatste uren doorbrengt weet niemand. Om twee uur die nacht boort Hans van M. hij zijn Nissan Micra de glazen pui in. Een ontploffing en een grote brand zijn het gevolg. 

Steun

Zodra de identiteit van Hans van M. bekend was ging Schuurmans op bezoek bij zijn familie. ,,De familie steunen is het enige dat je kunt doen. Het is heel verdrietig wat er is gebeurd, maar het blijft je vader en je zoon. Dit doe je alleen als je het gevoel hebt dat je geen kant meer op kunt. In goede doen had hij hier nooit voor gekozen.”

Zelf kreeg de burgemeester van Lingewaard steun van minister Kajsa Ollogren van Binnenlandse Zaken die haar meteen de dag na het gebeurde belde. Voor Schuurmans was het belangrijk dat Hans van M. niet de aanslag niet had gepleegd uit wraak op de gemeente. ,,Hij was niet boos op ons vanwege een uitkering of zorg die hij niet ontving. Zijn probleem lag heel duidelijk in de privésfeer en de zorginstellingen die hem niet konden bereiken.”

Schemergebied

En daarmee raakt Schuurmans meteen een teer punt, een ethisch dilemma, dat ze heeft besproken met het ministerie van Binnenlandse Zaken.

,,Zo lang iemand een gevaar is voor zijn omgeving of zichzelf hebben we middelen om hem vast te zetten. Op zeker moment komt hij vrij en hoeft hij zich niet te laten behandelen. De keuze om zelf te bepalen of je je wilt laten behandelen is een fundamentele vrijheid voor iedereen. Daar ga je niet snel aan tornen. Tegelijk zie je dat dit soort mensen niet zonder ambulante zorg of begeleiding kan. Zelf heb ik de oplossing ook niet voor handen, maar je zou iets moeten met dat schemergebied tussen opname en ontslag uit een instelling.”

Bijstandsuitkeringen

Volledig scherm
Burgemeester Marianne Schuurmans van Lingewaard. © Erik van 't Hullenaar

De aanslag van Hans van M. ging veel verder dan het beschadigen van een gebouw. Veel mensen zijn afhankelijk van de gemeente. Tijd om lang stil te staan bij de brand was er niet. ,,Een dag na de brand moesten alle bijstandsuitkeringen de deur uit. Mensen rekenen daar op. Alle vierduizend dossiers van mensen die recht hebben op zorg zaten onder het roet. Die moesten snel schoon. Onze eerste zorg waren de kwetsbare inwoners. Die mochten niet lijden onder het gebeurde.”

Ook de publieksbalies had de vuurbom in één klap weggevaagd. Tijdelijk konden mensen voor paspoort of rijbewijs terecht in het statige gemeentehuis van Bemmel. Dat zorgde tijdens de vrije inloop avonden voor lange rijen wachtenden. 

Het zal zeker een jaar duren voordat het gemeentehuis weer klaar is. ,,Wij moeten net als iedereen vergunningen aanvragen. De schade is veel groter dan we in eerste instantie dachten. En dan is het de vraag welke bedrijven de klus snel kunnen klaren. De drukte in de bouw is enorm.”

Leren jasjes

Het interieur van het gemeentehuis was van recente datum, maar toch zal de gemeente kiezen voor een andere indeling. ,,We hadden een werkvloer zonder afdelingen. Dat werkt heel efficiënt, want de lijntjes tussen de afdelingen zijn kort. Maar het heeft ook nadelen.

Destijds met de gesprekken met leden van een motorclub moest ik met die mannen in leren jasjes en een stel beveiligers erachteraan langs de medewerkers op zoek naar een vergaderruimte. Dat is niet handig. Bovendien hebben gasten vrij zicht op aantekeningen en beeldschermen van medewerkers. Dat gaan we anders doen. Boven komt de werkvloer en de vergaderzalen komen beneden.”

Volledig scherm
Marianne Schuurmans. © Erik van 't Hullenaar
  1. Golfers staan elkaar nooit meer in de weg na  uitbreiding Oijense Zij
    PREMIUM

    Golfers staan elkaar nooit meer in de weg na uitbrei­ding Oijense Zij

    OSS - Wat is het soms passen en meten, op de enige echte golfbaan van Oss. Wie alle negen holes wil afwerken, moet tot twee keer toe uitwijken naar de driving range, de oefenbaan. En dat is dan weer onhandig voor wie daar net een balletje staat te slaan. Zo loop je elkaar op drukke dagen eigenlijk steeds in de weg. Maar dat is vanaf komend voorjaar allemaal voorbij, want de golfbaan Oijense Zij breidt stevig uit.
  2. NEC steunt HVCH: 'We hebben grootste talenten opgehaald, nu willen we iets komen brengen’
    PREMIUM

    NEC steunt HVCH: 'We hebben grootste talenten opgehaald, nu willen we iets komen brengen’

    HEESCH - Nee, HVCH verwacht niet dat elk jeugdteam binnen een paar jaar twee klassen hoger speelt. Toch moet de samenwerking met NEC de vereniging uit Heesch vooruit helpen. Onlangs tekende HVCH en de profclub uit Nijmegen een overeenkomst die ze voor minimaal drie jaar aan elkaar verbindt. ,,We willen onze jeugd beter opleiden. Daar is structuur voor nodig", zegt Joris Priem, bestuurslid voetbalzaken van HVCH.