Volledig scherm
Andy Warhol, 'Queen Beatrix of the Netherlands', te zien in de tentoonstelling 'Vrouwen van Oranje' in museum Jan Cunen, onderdeel van de overkoepelende tentoonstelling 'Powervrouwen'. © -

Powervrouwen genoeg in Oss

OSS - Het was een heel gedoe in 2012 bij de heropening van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Schande spraken de mensen ervan. Het weinig flatteuze schilderij van een ouder wordende vrouw dat de gerenommeerde Belgische kunstenaar Luc Tuymans maakte van - toen nog - koningin Beatrix was een aanfluiting en een belediging. Beatrix zelf moest de gemoederen sussen door haar steun aan de kunstenaar uit te spreken. Het schilderij is nu geleend van het Stedelijk voor Vrouwen van Oranje, een van vier tentoonstellingen die zaterdag onder de overkoepelende titel Powervrouwen opent in het vernieuwde Museum Jan Cunen in Oss.  

Op de tweede verdieping van Jan Cunen hangen die vrouwen van Oranje. Emma, Wilhelmina, Juliana, Beatrix en Máxima. Staatsieportretten, tekeningen, foto's, door de jaren heen gemaakt van onze koninginnen, als dan niet in opdracht van het koninklijk huis. Karin van Lieverloo, artistiek directeur van het Osse museum, leende jaren geleden voor een expositie in het Valkhof in Nijmegen een prachtige tekening die Jan Toorop in 1923 met krijt maakte van Emma. Daarna bleef het idee van een koninginnen-expositie rondspoken in haar hoofd. ,,Nu kon ik het doen."

Jan Cunen combineert de Oranje-vrouwen met een kleine historische expo over de pil (,,symbool voor het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen", aldus Van Lieverloo) maar ook  foto's van Mickey Hoogendijk en beelden in brons en marmer van Margot Homan. Homan mag dan in Oss geboren zijn, het meest bekend is de kunstenares in Tilburg waar ze voor het Textielmuseum een robuust beeld in marmer neerzette van Miet van Puijenbroek, een powervrouw pur sang die het als wethouder in Tilburg opnam voor de arbeiders. Dat beeld kon natuurlijk niet naar Oss, maar Homans oeuvre staat bol van de powervrouwen. Serene beelden van sterke vrouwen. Er is bijvoorbeeld een voorstudie voor een beeld in gedroogde klei met  een aan piéta herinnerend motief waarop een vrouw een man in haar armen draagt. 

Homan werkt in een lange sculpturale traditie. Haar beelden doen denken aan die uit de Renaissance of de Griekse oudheid. Maar de beurtelings in het Italiaanse marmerstadje Pietrasanta en Tilburg werkende kunstenares geeft er een eigen draai aan. Prachtig is haar recente beeld Who needs wings dat een vrouwengestalte toont die inderdaad geen vleugels heeft maar toch lijkt te vliegen. 

De fiere vrouwen van Homan gaan op de benedenverdieping een onwaarschijnlijke verbindingen aan met het hedendaagse soms wat gelikte fotowerk van Nicky Hoogendijk. Actrice en presentator Hoogendijk, tegenwoordig in Los Angeles wonend, timmert laatste jaren vooral aan de weg met haar foto's. De onderwaterfoto's van kronkelend zwemmende vrouwen passen bij de sculpturen van Homan die zich ook vaak in de merkwaardigste bochten wringen. 

Powervrouwen, Museum Jan Cunen, Molenstraat 65, Oss. Vanaf 1/10 t/m 14 januari.

Volledig scherm
Margot Homan: De Gave © Margot Homan
Volledig scherm
Luc Tuymans' schilderij van Beatrix is geleend van het Stedelijk Museum Amsterdam.