Volledig scherm
Koning Willem-Alexander © ANP

Jubeltoon maakt plaats voor realisme in Troonrede

De penvoerder van de Troonrede wordt steeds minder uitbundig. Er komt een einde aan de periode van de zeven steeds vetter wordende jaren. ,,De realiteit is ook dat Nederland in een fase van gematigder groei komt.’’

Het kabinet is niet te beroerd successen te schetsen, zoals het Pensioenakkoord en het Klimaatakkoord, maar doet het niet meer met overslaande stem. Geserreerd goed nieuws is de boodschap, maar bescheidenheid over wat er mogelijk is.

Het is een unicum dat het kabinet tot driemaal aangeeft dat er grenzen zijn aan de maakbaarheid van de samenleving door de Haagse politiek. ,,De levens van zeventien miljoen Nederlanders passen niet in een mal’’, laat het kabinet de koning zeggen. En: ,,Geen enkel leven voegt zich naar de mediaan van een statistisch model.’’ Het kabinet benadrukt daarmee dat je in werkelijkheid niet alles kunt kneden vanuit de ambtelijke machinekamers. Als klap op de vuurpijl: ,,De regering realiseert zich terdege dat niet elk vraagstuk met een financiële injectie is opgelost.’’

Het dagelijkse leven van de Nederlander en wat hem overkomt is van een grotere impact dan de koopkracht voor het komend jaar of welk ander cijfer ook, zo erkent het kabinet.

In deze video vertelt de koning over de komende periode van ‘gematigde groei’:

Bezorgde middenklasse

De zogeheten veel bezongen middenklasse waar politiek Den Haag al maanden de mond van vol heeft, wordt niet bij naam genoemd. Maar de representanten daarvan worden neergezet en gezien. Het kabinet wil de posities van de leraar, de politieagent, de mensen die in verpleeghuizen werken en de militairen verbeteren.

Toch zijn er beren op de weg. Na zeven steeds vettere jaren na de recessie is het kabinet het zicht op de dreigingen niet verloren. Misschien omdat het geld nog zachtjes tegen de plinten van de minister van Financiën klotst, wil het kabinet het r-woord van de recessie nog niet in de mond nemen.

De alinea dat Nederland door zijn internationale economie nu eenmaal kwetsbaar is, kan ieder jaar worden ingeplakt in de Troonrede. De vrees wordt versterkt omdat de economie afkoelt en stokt. Het is weliswaar 1,5 procent groei, bijna 1 procent minder dan vorig jaar, maar die wordt vrijwel zeker naar beneden bijgesteld.

Het coalitiekabinet kraaide vorig jaar: ,,De regering wil dit sterke land nog sterker maken.’’ Rutte en de zijnen maken nu pas op de plaats, temperen overspannen verwachtingen en geven een regelrechte winstwaarschuwing af. Het kabinet strooit niet meer met struise deltaplannen en plannen van aanpak, maar ‘komt met voorstellen.’

Ambities

Toch zegt het kabinet niet: weg met ons. Het derde kabinet Rutte durft het aan nog forse ambities uit te spreken. Voor de langere termijn wil het kabinet spijkers met koppen slaan. Met volgend jaar het investeringsfonds voor een sterkere economie en een brede groeiagenda nog voor dit jaar.

Zonder het regeerakkoord aan te passen, zegt de koning: ,,Een aantal concrete plannen voor de korte termijn komt bovenop het regeerakkoord.’’ Daarmee aangevend dat het statische moment van eens in de vier jaar nieuwe plannen maken niet meer van deze tijd is.

Volg hier alle ontwikkelingen rond Prinsjesdag.

Hier lees je de volledige Troonrede, hier al onze stukken over Prinsjesdag.