Volledig scherm
Foto ter illustratie. Nog te vaak worden bij de drinkwaterwinning te hoge hoeveelheden gifstoffen in het grond- en oppervlaktewater aangetroffen, meldt het PBL. © Shutterstock

Landbouwgif bedreigt drinkwater

De drinkwaterkwaliteit in Nederland loopt gevaar doordat boeren nog altijd volop landbouwgif gebruiken. Beloftes van het kabinet om het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen terug te dringen, worden niet waargemaakt.

Quote

Uit metingen blijkt dat glyfosaat nog steeds de belangrijk­ste probleem­stof voor de drinkwater­win­ning is

Aaldrik Tiktak, PBL

Dat staat in een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dat vandaag wordt gepubliceerd. In 2013 legde het kabinet in een nota vast dat boeren minder vaak landbouwgif zouden gebruiken en dat de drinkwaterkwaliteit zou verbeteren. Maar van beide doelen blijkt vooralsnog weinig terechtgekomen.

Nog te vaak worden bij de drinkwaterwinning te hoge hoeveelheden gifstoffen in het grond- en oppervlaktewater aangetroffen, meldt het PBL. Het kabinet wilde dat deze normoverschrijdingen tussen 2013 en 2018 zouden halveren, maar dat is niet gelukt. Vorig jaar was zelfs sprake van een lichte stijging.

Glyfosaat

De grote boosdoener: glyfosaat. Deze onkruidverdelger - waarvan Roundup de bekendste merknaam is - wordt door veel akkerbouwers gebruikt. Zij spuiten het middel op hun land, met gele akkers en weilanden tot gevolg. In Amerika lopen tienduizenden rechtszaken tegen verkoper Bayer-Monsanto, omdat het landbouwgif kankerverwekkend zou zijn.

,,Uit metingen blijkt dat glyfosaat nog steeds de belangrijkste probleemstof voor de drinkwaterwinning is’’, zegt PBL-onderzoeker Aaldrik Tiktak. Volgens het PBL is het gebruik van glyfosaat in de landbouw ‘oneigenlijk’, omdat er alternatieven zijn. Regeringspartij D66 dringt aan op een gedeeltelijk verbod op het gif, maar daar wil het kabinet nog niet aan.

,,Burgers maken zich zorgen, en boeren ook: zij zien hun gereedschapskist aan middelen bedreigd’’, zei minister Carola Schouten van Landbouw eerder deze maand tijdens een debat. Schouten wil het gebruik van glyfosaat wél terugdringen, maar een verbod gaat volgens haar te ver. De Europese Unie besloot eind 2017 om glyfosaat vijf jaar langer toe te staan.

Minder bijen

Landbouwgif is goedkoper dan alternatieve middelen. ,,En boeren geven ook aan dat gewasbeschermingsmiddelen vaak beter werken dan alternatieven waarbij geen gif wordt gebruikt’’, zegt Tiktak.

Door landbouwgif neemt vermoedelijk ook het aantal bijen en andere vliegende insecten af. Probleem daarbij is dat boeren weinig werk maken van het aanleggen van bloemrijke ‘akkerranden’. Dat aantal is de laatste jaren afgenomen. Volgens het PBL moet er meer subsidie voor worden vrijgemaakt.

Niet alleen de kwaliteit van ons drinkwater loopt gevaar. Het raakt ook langzaam op, vertelt dr. Louise Vet van Wageningen UR in deze aflevering van De Universiteit van Nederland. Bekijk de video: