Volledig scherm
PSV gaat gelaten van het veld in Alkmaar, de titeldroom is voorbij. © EPA

PSV presteerde na de winterstop zwak, maar het seizoen als geheel was niet slecht

AnalyseWie vindt dat PSV een dramatisch slecht seizoen heeft gedraaid en dat daar geen speld tussen te krijgen is, hoeft dit stukje in principe niet te lezen. Hierna zal namelijk iets anders worden betoogd. Wie vindt dat het onder trainer Mark van Bommel allemaal goed was en na de winterstop niet zoveel minder en daarover ook niet wil discussiëren, zou ook iets anders kunnen gaan doen. Het betoog hierna is immers iets anders van toon. Het seizoen van PSV is namelijk mislukt, wat niet per se betekent dat het seizoen slecht was. 

PSV is na de winterstop op alle fronten minder gaan presteren. Minder spektakel, minder goals, meer tegengoals en vooral minder punten. De cijfers spreken voor zich: 60 goals voor de winterstop en 35 treffers daarna. In verliespunten gemeten is het verval nog veel duidelijker: 3 voor de winterstop en inmiddels 16 (!) daarna. Die drie voor de winter hadden er met wat minder mazzel en wat meer pech ook zomaar zeven of negen (Fortuna-uit, PEC-uit, Groningen-uit) kunnen zijn. En die 16 na de winter hadden er ook 14 of 12 kunnen zijn (Vitesse-uit en Emmen-uit). Maar dan nog, in topsport tellen zinnen die beginnen met als, dan, hoe en waarom allemaal niet. Het gaat om de resultaten en die zijn duidelijk. PSV heeft na de winterstop cijfers laten zien die het in de eerste seizoenshelft van 2016-2017 voor het laatst toonde en haalde een gemiddelde van twee punten per duel. Dat is voor PSV-begrippen ronduit zwak. 

Malaise

Qua goals heeft Luuk de Jong zich aan de malaise onttrokken, maar zelfs hij was als volop scorende nummer 9 kennelijk niet onomstreden bij trainer Mark van Bommel en zakte een linie om daar de aanhoudende problemen op te lossen. Van Bommel probeerde het dit seizoen op de positie van nummer tien met Gastón Pereiro, Érick Gutiérrez en Mohamed Ihattaren, maar om uiteenlopende redenen slaagden zij er allen niet in om een heel seizoen hun niveau te houden. Voor Ihattaren is dat helemaal geen schande. Hij is net zeventien en moet de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Geen onvertogen woord dus over dit grote talent, waaraan Van Bommel terecht een aantal kansen bood. Van hem kon echter niet worden verwacht dat hij PSV in de strijd met Ajax wel even de landstitel zou bezorgen. Zijn optredens hebben PSV geen punten gekost of opgeleverd. Gutiérrez is van nature geen nummer tien en zal dat waarschijnlijk ook nooit worden. Dat de trainer hem daar desondanks opstelde, had te maken met een terugval bij Pereiro en kwam mooi uit omdat Van Bommel het met ‘Guti’ niet echt zag zitten op een defensieve positie op het middenveld. Hij had de trainer bijvoorbeeld in het thuisduel met AZ niet overtuigd op die positie. Ook Van Bommel is er niet in geslaagd om Pereiro een constant seizoen te laten spelen, met de kanttekening dat dat Cocu ook nooit is gelukt. Wel kreeg de vorige trainer hem bijvoorbeeld scherp in de slotfase van seizoen 2017-2018, een van de redenen waarom PSV toen de titel kon grijpen. 

Indammen

De backs Angelino en Denzel Dumfries bleven strijden en gaven met De Jong vaak het goede voorbeeld. Wel kregen zij in offensieve zin problemen omdat tegenstanders zich aanpasten en de rushes naar voren wilden indammen. De invallers bij PSV (Malen), konden regelmatig hun stempel op de wedstrijd drukken, maar voetballend bleek PSV na de winter te weinig in staat om indruk te maken. Het systeem met twee controleurs ging nooit op de schop, omdat Van Bommel hierin heiliger dan heilig lijkt te geloven. Dat systeem was aanvankelijk een van de redenen waarom PSV niet veel goals tegen kreeg, maar na de winter is ook dat veranderd. Wederom omdat tegenstanders zich aanpasten en eerder druk zetten op de in balbezit niet bepaald excellerende defensieve pionnen van PSV op het middenveld. 

Verslechtering

Zeventien tegentreffers in zestien duels betekenden een forse verslechtering ten opzichte van de acht goals die Jeroen Zoet voor de winter tegen kreeg. De doelman zelf kende net als een groot deel van de ploeg na de winterstop niet zijn beste fase, zonder dat hij nou een serie blunders heeft gemaakt. Vooral het moment in de Johan Cruijff Arena met Daniel Schwaab, waarbij Ajax de 1-0 kon maken, was ongelukkig. Beide PSV'ers zouden naar elkaar kunnen wijzen, maar beslissend voor het eindresultaat was dat niet. Zoet pakte net een paar ballen van afstand te weinig, is het gevoelen over zijn tweede seizoenshelft. Schwaab, die normaal gesproken vertrekt bij PSV, kende lang opnieuw een degelijk seizoen, maar viel na de winterstop ook licht terug, net als Nick Viergever. Defensief in veel wedstrijden best degelijk, maar aan de bal niet opvallend. Een van de redenen waarom Van Bommel bij PSV de organisatie moest opbouwen zoals dat is gebeurd. 

Hendrix

De meeste problemen had PSV op het middenveld: Van Bommel wisselde erop los. Pablo Rosario was de constante waarde, maar viel na de winterstop in een aantal wedstrijden ook terug met als dieptepunt het duel van zondag met AZ. Jorrit Hendrix liep vast en werd voorbijgestreefd door Michal Sadílek, die in de meeste wedstrijden voldeed. Van Bommel liet met de keuze voor het duo zijn hart spreken. Vanuit het verkrijgen van grip wilde hij wedstrijden domineren, winnen en veel goals maken. Die grip was er na de winterstop te weinig, door tal van redenen. Zelden of niet zocht PSV op die posities de oplossing in de creativiteit, waarbij Van Bommel wat koppig en zonder veel uitleg de alternatieven leek te negeren. Mede daardoor begon op een gegeven moment het publiek in Eindhoven zelf maar om Érick Gutiérrez te joelen. Hendrix en Pereiro speelden in de slotfase ineens geen rol meer, waar Bart Ramselaar en Mauro Júnior al eerder doorgeselecteerd werden. ‘Guti’ keerde via een lange omweg nog terug in een bijrol. 

Rest nog de vaststelling dat Steven Bergwijn en Hirving Lozano na de winterstop ook niet de vorm hadden die ze voor de winterstop toonden, duidelijk minder rendement boekten en ook elkaar soms niet konden vinden. 

Extra beleg

De kans is groot dat Mark van Bommel ondanks al die kanttekeningen zijn eerste eredivisieseizoen met 83 punten gaat beëindigen, mits PSV woensdag van Heracles wint. Daarvoor verdient hij meer lof dan hij de komende weken waarschijnlijk zal krijgen. Het moge duidelijk zijn dat het bekertoernooi een onvoldoende is bij zijn evaluatie en dat PSV in Europa naar vermogen heeft gespeeld. Van Bommel blijft in zijn presentatie zichzelf en is een kleurrijk trainer in de dop, hoewel zijn gedrag tegen bijvoorbeeld de vierde man buiten Eindhoven de nodige irritatie oproept. Toch is de trainer niet een keer weggestuurd van de bank, waardoor het overdreven is om te stellen dat het enorm doorslaat. In tijden dat het goed gaat bij PSV, hoor je bijna niemand over dat soort dingen. Nu het minder gaat, krijgt Van Bommel dit als licht verzuurd beleg op toch al slecht smakend brood. 

  1. Van Bommel looft Ihattaren: ‘Doe het maar eens, op die leeftijd’

    Van Bommel looft Ihattaren: ‘Doe het maar eens, op die leeftijd’

    Wat was tijdens het gewonnen duel met Sporting Portugal (3-2) mooiste moment donderdagavond voor PSV-trainer Mark van Bommel? ,,De drie punten en wat er in de 43ste minuut gebeurde”, gaf hij aan tijdens zijn persconferentie na afloop. De supporters van PSV klapten uit respect voor de deze week overleden Fernando Ricksen. Van Bommel was daardoor geraakt. ,,Het publiek is trouw en ziet zulke momenten ook gebeuren in het voetbal. Ze tonen hun medeleven.”