Volledig scherm
Het verdriet in Bunschoten na het bekend worden van de dood van Savannah was onbeschrijfelijk. © ANP

Bossche verdachte moord Savannah laat niets los: ‘Het zwijgen van de verdachte is wreed voor de familie’

BUNSCHOTEN/ DEN BOSCH - Hij zwijgt en ontkent. De Bossche verdachte (17) van de moord op de 14-jarige Savannah Dekker uit Bunschoten liet ook vrijdag voor de rechtbank niets los.

Volledig scherm
De politie zocht onder meer in de sloot in Bunschoten waar Savannah werd gevonden, naar bewijsmateriaal. © Caspar Huurdeman

Er gaat sinds de zomer bijna geen verjaardag voorbij in Bunschoten-Spakenburg of het gaat erover. Waarom wil de jongen niet vertellen wat hij met ‘het meiske’ heeft gedaan? Vloeken doen ze in het christelijke vissersdorp niet, maar verwenst wordt de veronderstelde moordenaar van Savannah volop. Niemand snapt wat de toen nog 16-jarige puber bezielde om een onschuldige scholiere van 14 te vermoorden. Maar van zijn zwijgen worden ze pas écht hels. ,,Ongelooflijk dat dat jong nog steeds zijn mond houdt’’, klinkt het dan. ,,Vreselijk voor haar familie.’’

Met zijn hardnekkige beroep op het zwijgrecht ligt meteen het grootste verschil op tafel met de gewelddadige dood van streekgenote Romy Nieuwburg. Het ook 14-jarige meisje uit Hoevelaken werd, net als Savannah, omgebracht in het pinksterweekeinde. Van beide slachtoffers werd het lichaam gevonden in een sloot en in beide gevallen kwam een minderjarige in beeld als verdachte. Echter, in de zaak-Romy legde de vandaag tot jeugd-tbs veroordeelde dader kort na zijn aanhouding een volledige bekentenis af.

Duidelijkheid

Quote

Het is een bijzonder gegeven dat we als samenle­ving willen dat een verdachte praat

Peter van Koppen

Peter van Koppen, rechtspsycholoog en hoogleraar rechtspsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, wijst erop dat een verdachte nooit verplicht is om te praten. ,,Het is een bijzonder gegeven dat we als samenleving graag willen dat een verdachte praat. We lijken te denken dat we dan duidelijkheid krijgen. Dat is een illusie. Je krijgt een verhaal dat de verdachte goed uitkomt. Daar help je de nabestaanden ook niet mee.”

Ook de politie zou volgens Van Koppen bij veel bewijs de bekentenis van een verdachte niet nodig moeten hebben. ,,De politie lijkt altijd een bekentenis te willen. Alsof daarmee de zaak rond is. Maar een verdachte een halfjaar lang meerdere malen verhoren, is onverstandig. De politie zal de verdachte tijdens het verhoor veel informatie geven. Als een verdachte dan bekent, is het de vraag of het uit eigen geheugen is of wat hem is verteld.”

Van Koppen denkt niet dat een verdachte er iets mee wint, als hij zijn kaken stijf op elkaar houdt. ,,Rechters zien zwijgen steeds meer als een bewijsmiddel. Ik was laatst bij een zaak waar de rechter de verdachte drie jaar extra gaf voor het zwijgen. Het kan dus tegen je werken.”

Emeritus hoogleraar forensische psychiatrie Hjalmar van Marle, oud-directeur van de Van Mesdagkliniek en het Pieter Baan Centrum, stelt dat je uit het zwijgen van een verdachte geen conclusies kunt trekken over zijn karakter. ,,Die zijn niet aan elkaar te koppelen. Een verdachte kan door zijn advocaat geadviseerd worden te zwijgen. Dat kan zijn, omdat ze hopen dat de verdachte de maximale lengte van jeugddetentie voor een 16-jarige krijgt, namelijk drie jaar. Door te zwijgen denken ze wellicht dat hem geen jeugd-tbs en eventuele verlenging tot volwassenen-tbs kan worden opgelegd. Een rechter moet dat besluit met goede argumenten onderbouwen en dat is lastig, als een verdachte niet praat of meewerkt.”

Quote

In de tienertijd zijn schuld en schaamte machtige krachten. Een belangrij­ke reden van zijn zwijgen kan zijn dat hij niet durft te praten

Hjalmar van Marle

Volgens Van Marle kan bij deze verdachte meespelen dat hij een tiener is. ,,In de tienertijd zijn schuld en schaamte machtige krachten. Een belangrijke reden van zijn zwijgen kan zijn dat hij niet durft te praten.” Als een verdachte al een halfjaar zwijgt, is de kans volgens Van Marle klein dat hij alsnog praat. ,,Toch is het mogelijk, wellicht na het horen van een slachtofferverklaring.”
Voor nabestaanden is het volgens Van Marle juist belangrijk dat een verdachte praat. ,,Zwijgen is voor nabestaanden wreed. Voor hun verwerking is het belangrijk om van de verdachte te horen hoe het is gebeurd, waarom, of iemand heeft geleden en of diegene nog iets heeft gezegd voor de dood. De verwerking zal veel langer duren, als iemand zwijgt. Zij zullen dan altijd met vragen blijven zitten.”

Praten is volgens Van Marle ook in het belang van de verdachte. ,,Ook boeven lijden traumatische schade door hun eigen daden. Een psychiater moet vaststellen of iemand een kronkel heeft en of er sprake is van recidivegevaar. Als de verdachte niet praat, is dat lastig, terwijl dat voor de maatschappij belangrijk is.”

In de zaak-Savannah kregen ondervragers de inmiddels 17-jarige uit Den Bosch niet aan het praten. Toch verzwaarde het OM in september de aanklacht van doodslag naar moord. Donderdag werd via een aan RTL Nieuws gelekt rapport van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) bekend dat nog steeds onduidelijk is waaraan Savannah is bezweken. Er zou in staan dat ‘het zowel een natuurlijke dood als een onnatuurlijke dood als gevolg van geweld of verdrinking kan zijn geweest’. Desondanks kan volgens persofficier Natasja van Collenburg van het OM nog altijd het bewijs voor een gewelddadige dood worden geleverd.

De verlopige hechtenis van de verdachte is gisteren in een zitting met twee maanden verlengd. Ook besloot de rechtbank dat hij ter observatie wordt opgenomen in het Pieter Baan Centrum.

Reconstructie

Uit een eerder uitgelekte reconstructie van de gebeurtenissen blijkt dat de verdachte zijn chatvriendin Savannah, die zich op school ziek had gemeld, donderdagmiddag 1 juni om twee uur bij een bushokje aan de Blauwe Reiger in Bunschoten treft. Een kwartier later kopen de twee iets te drinken bij het Gulftankstation op bedrijventerrein De Kronkels. Om tien voor drie is Savannah voor het laatst online op haar telefoon. Ruim een halfuur later registreren bewakingscamera’s op het bedrijventerrein op drie plekken een jongen die voorbijrijdt op een damesfiets, die identiek is aan die van Savannah.

Kort voor vieren stuurt de verdachte het meisje een Instagrampost over een bus die niet zou rijden. Volgens onderzoekers is het één van de dwaalsporen die hij aanbrengt. Als de politie hem vrijdagmiddag belt, na hints van vriendinnen van Savannah, verklaart hij haar de laatste weken niet te hebben gesproken. In een afgeluisterd telefoongesprek horen rechercheurs zaterdagavond hoe hij met een vriendin bespreekt om te liegen over met wie en waar hij was.

Als het lichaam van Savannah zondagochtend is gevonden, vraagt de verdachte ’s avonds op Facebook of hij met iemand mee kan rijden naar het buitenland. Bij zijn aanhouding in de nacht van zondag op maandag vindt de politie in zijn slaapkamer Savannahs bankpas, halfverbrande identiteitskaart, een tweede pasje en een sleutelbos met haar fietssleutel.

BD gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement