Hoe een echte Van Gogh naar Den Bosch komt en waarom het weer geen zonnebloemen zijn

DEN BOSCH - De nieuwe aankoop van het Van Gogh-schilderij, de Collse Watermolen, door het Noordbrabants Museum werd deze week met gejuich ontvangen. Maar er blijven vragen hangen. Weer een landschap? En waar blijven die zonnebloemen? 

Het museum in Den Bosch slaagde erin om het schilderij voor 3,1 miljoen te verwerven op een veiling van Sotheby's in New York. De champagneflessen bleven dicht, want museumdirecteur Charles de Mooij wil  een feestje vieren als het pas aangeschafte werk over drie weken in zijn museum te zien is. 

Volledig scherm
De Collse watermolen van Vincent van Gogh. © Het Noordbrabants Museum

Tussen het gejuich en de presentatie in Den Bosch dringen zich een aantal vragen op zoals:

Hoe logisch is dat dat de provincie 1,5 miljoen euro bijdraagt? 

Volledig scherm
Brabantse gedeputeerde voor cultuur Henri Swinkels. © Erik van der Burgt / Verbeeld

Dit was een uitzondering, weet gedeputeerde voor cultuur Henri Swinkels zeker. Dat er een Van Gogh te koop komt, schaart hij onder de noemer once in a lifetime. De stevige bijdrage van 1,5 miljoen euro vanuit de provinciekas heeft volgens hem alles te maken met de haast die geboden was. ,,Pas twee weken geleden hoorden we van het Noordbrabants Museum over de veiling. Als er meer tijd was geweest zou je op zoek kunnen naar andere partners voor de aankoop. Nu bleef het bij de landelijke fondsen. En het museum moest snel duidelijkheid hebben hoeveel er bij de veiling ingezet kon worden." 

Het Noordbrabants Museum zet vol in op de landschappen en boerenportretten van Van Gogh. Waarom niet op de zonnebloemen? 

De taakverdeling is helder. Het Van Goghmuseum in Amsterdam toont de Brabantse schilder in vol ornaat. Van de somberte van de 'Aardappeleters' tot de wuivende korenvelden en zonnebloemen. Den Bosch laat Van Gogh van zijn meest donkere kant zien. Dat blijkt op de eerste etage van het Noordbrabants Museum waar Vincent van Gogh een eigen afdeling heeft. In de vaste expositie Het Verhaal van Brabant zijn tien werken (of werkjes) van de Brabantse schilder te zien, waarvan er maar liefst vier in bruikleen zijn van het Van Goghmuseum.

Tekst gaat verder onder de foto's. 

Volledig scherm
De Aardappeleters van Van Gogh hangt in het Goghmuseum Amsterdam. © Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)
Volledig scherm
Zonnebloemen Van Gogh 1889 uit Van Goghmuseum Amsterdam. © Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)

Deze week ging er ook nog een werk van Van Gogh voor 70 miljoen onder de hamer. Hoe zit dat? 

Volledig scherm
Laboureur dans un champ Van Gogh © RV

De roem van Van Gogh is gebaseerd op de werken die hij maakte in de periode 1888-1890: zijn Franse periode in Arles, St. Remy en Auvers. Daar maakte hij de schilderijen met zijn gedurfde, revolutionaire kleurgebruik. De mythe van de getormenteerde kunstenaar, prachtig gedocumenteerd in zijn brieven, deed de rest. Het joeg de prijzen voor zijn latere werk op tot recordhoogten. Russische oligarchen en Japanse verzekeringsmagnaten zien het als belegging. Deze week ging Laboureur dans un champ uit 1889 weg voor 70 miljoen euro, 25 miljoen meer dan verwacht..

Zijn vroege werk stond in het teken van het vak onder de knie krijgen. Pas in Nuenen begon Van Gogh zich te ontwikkelen maar het palet waarmee hij zijn taferelen schilderde was donker.

Die Collse watermolen hoe ligt die er nu bij?  

Precies zoals Vincent van Gogh het in het voorjaar van 1884 ving met olieverf op zijn doek.  De vraag is: lijkt de molen nu zo op het schilderij of andersom?  Want in 2003 moest er Europese subsidie aan te pas komen om de molen bij Coll in oude luister te herstellen. Uitgangspunt voor die grondige renovatie was:  het schilderij van Van Gogh.  Pas toen keerden de ramen terug, kleurden de zwarte dakpannen weer rood en kregen de oliemolen en de korenmolen hun waterrad terug.  

Volledig scherm
De Collse Watermolen in Nuenen. © Rob Engelaar
BD gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement