Hans verloor zijn kaak: De schaamte blijft, maar slijt

VIDEOZa 29 sept: Aan een kaakoperatie hield Hans van Lierop een gemutileerd gezicht over. Een jaar na de operatie slijt de schaamte en waagt 'ie zelfs de sprong in het diepe: als 'posterboy' van een campagne rond hoofd-halskanker. ,,Ik word hier sterker van." 

Schaamte kan overweldigend zijn. Dat leerde Hans van Lierop het afgelopen jaar. Het jaar waarin zijn gezicht na 65 jaar ingrijpend veranderde. Nadat zijn rechterkaak met kankergezwel en al werd verwijderd. 

Maar schaamte kan je uiteindelijk sterker maken. Dat leerde hij ook. 

Pijnlijke kies

Zo ver is het nog niet als Hans van Lierop halverwege 2017 naar het ziekenhuis gaat om een kies te laten trekken. In 2000 heeft hij keelkanker gehad, de kies ligt in het bestraalde gebied en mag daarom niet door een gewone tandarts worden behandeld. 

Volledig scherm
Hans van Lierop op de poster voor de campagne. © Allard Willemse

De kies wordt getrokken, maar de pijn verdwijnt niet. Hij krijgt verschillende malen antibiotica voorgeschreven, moet een tijdje behandeld worden in een zuurstoftank maar de pijn wil maar niet weg. Tegen die tijd slikt hij tien paracetamols plus de 'nodige morfine'. 

Een dokter ziet dat het zo niet langer kan. Na onderzoek wordt een biopte afgenomen en blijkt het om kaakkanker te gaan. ,,Het gezwel was inmiddels vijf centimeter", vertelt Van Lierop thuis aan de keukentafel. ,,Het was kantje boord: als er uitzaaiingen waren gevonden, had ik alleen nog een hand gekregen. Ter afscheid. Dan was het over."

De operatie is slopend. Drie teams zijn 22 uur met zijn lichaam bezig. Al zijn tanden worden getrokken, een stuk uit zijn kaak gezaagd. Er wordt huid uit zijn arm en been gehaald, tezamen met een ijzeren plaat wordt daarmee zijn gelaat zo goed als mogelijk gereconstrueerd.  

Blikken

De schade is blijvend. De rechterkant van zijn gezicht is aangetast, hij heeft geen tanden meer. ,,Het praten wordt beter. Ik moet rustig praten en in ABN." Hij lacht: ,,Geen plat Valkenswérds..." De 66-jarige kan alleen nog zacht voedsel tot zich nemen: vis, pasta, puree. ,,Mijn smaakzin is gelukkig niet aangetast. Dat was nog veel erger." 

Bovenal: hij leeft nog. Al rijst - na zijn ontslag uit het ziekenhuis - wel de vraag hoeveel levensvreugde resteert. Onder de mensen komen, de stad in gaan is angstaanjagend. Hij doet voor hoe hij zich met kleding tot aan zijn neus probeerde te bedekken. ,,Zodat niemand mij kon zien. Ik had het gevoel dat heel Tilburg naar mij keek. Dat is frustrerend, daar heb ik heel veel moeite mee gehad. Ik schaamde me."

Hij weet het zelf als volwassen, nuchtere, kerel: hij hoeft zich niet voor anderen te verbergen. Zich niet te schamen. Maar dat beseffen is niet hetzelfde als het voelen. Want gestaard wordt er. Daar zijn gradaties in: van de blik die in het voorbijgaan langs glijdt tot het haast wellustige staren om leed op te zuigen. 

,,Jij komt hier binnen, je kijkt een keer en gaat verder. Maar we hebben meegemaakt dat we in het restaurant zaten en dat de mensen zaten te smoezen en bleven kijken. Toen zijn we gegaan, daar kon ik niet tegen." 

Slijten

Quote

Ik drink niet, rook niet, we leven heel gezond, hebben een eigen moestuin, we eten heel gevarieerd. Ja, dan heb je pech gehad

Hans van Lierop

Spreek me gewoon aan, denkt Van Lierop dan. ,,Laatst zat er een jongen naar me te kijken. Op een gegeven moment komt hij naar mij toe: 'Ik zit allemaal zo naar jou te kijken en ik vraag me af wat er gebeurd is. Ik kom het u gewoon vragen.' Toen heb ik mijn verhaal verteld. Dat vond ik heel prettig." 

Hij komt steeds meer buiten. De schaamte is er nu - een jaar later - nog steeds, maar het slijt. ,,En als mensen onbeleefd staren, dan kijk ik ze recht in de ogen aan. Dan is het heel snel voorbij, maar dat durfde ik eerst niet." 

Lef kan hem niet ontzegd worden. Nog maar net uit het dal opkrabbelend, staat zijn gezicht pontificaal op posters door heel het land. De patiëntenvereniging HOOFD-HALS, voor mensen met kanker in het hoofd- halsgebied, vroeg hem als boegbeeld voor de jaarlijkse Make Sense-campagne. De vereniging wil de ziekte meer onder de aandacht brengen 'omdat 70 procent van de Nederlanders het gebied rondom hun keel, mond en neus niet (genoeg) op verdachte plekjes checkt'. 

,,Het thema is dit jaar het uiterlijk na de operatie. De posters - ik doe het samen met twee andere patiënten - komen in alle Nederlandse ziekenhuizen te hangen." De beslissing om mee te doen was geen makkelijke: ,,Maar dit maakt me sterker."

Hij is sowieso een taaie, vertelt hij met een glimlach. Bijna terloops komt ter sprake dat 'ie in 2016 ook door het oog van de naald ging. Toen werd darmkanker geconstateerd. 

,,Ik drink niet, rook niet, we leven heel gezond, hebben een eigen moestuin, we eten heel gevarieerd. Ja, dan heb je pech gehad. Daar kun je niet meer van maken." Na een korte stilte: ,,Pech én geluk, want ondertussen zit er wel een engeltje op mijn schouder. Ik ben er nog."

Blogs