Volledig scherm
© Ailsa Rainer

Opinie: Pleziervaart kust doodse haven wakker

Za 24 aug: Tilburg moet afstappen van de Piushaven als museumhaven. Want anders blijft het daar een dooie boel.

gastopinie door Jan Paulusse

In het Brabants Dagblad en de Tilburgse Koerier lezen we bijna wekelijks iets over de Piushaven. Als we die artikelen moeten geloven, dan is de haven zo’n beetje het bruisende middelpunt van de stad.

Wie er gaat kijken ziet heel iets anders. De omgeving wordt gedomineerd door de nieuwbouw van fantasieloze flatgebouwen. Het zijn dezelfde lelijke blokkendozen als op dit moment in aanbouw zijn rond de Spoorlaan. Wanneer stuurt de gemeente Tilburg nu eindelijk eens die falende stedenbouwkundige de laan uit?

Naast deze foeilelijke nieuwbouw is er nog een ander probleem. Op het Tilburgse gemeentehuis is onvoldoende kennis aanwezig over het aanleggen en exploiteren van een stadshaven. Een gemeentelijk havenbedrijf ontbreekt. Het college laat zich voor elk wissewasje adviseren door dure ingehuurde adviseurs. Het resultaat is een haven zonder uitstraling.

De essentie van een echte haven is de aanwezigheid van boten, schippers en opvarenden. Het voortdurend in- en uitvaren van grote en kleinere schepen maakt ook het wonen aan een haven aantrekkelijk. Hier wringt in Tilburg de schoen.

De Piushaven is een lege industriehaven met her en der een afgedankt vrachtschip. Deze schepen doen al lang geen dienst meer als vaartuig. Zo’n oud binnenvaartschip is gemiddeld wel 30 meter lang en er wonen hooguit één of twee mensen aan boord. Soms zijn ze onbewoond. Dit is een volstrekt verkeerd gebruik van de beschikbare ruimte in de haven. Daarnaast ontnemen ze de passanten en de aanwonenden, het zicht op de havenkom. Omdat die afgedankte vrachtschepen nooit meer varen, gebeurt er niets op het water en is het in de Piushaven een dooie boel.

De nieuwe brug van Körmeling hoeft ook zelden te worden geopend. In de winter voor de intocht van Sinterklaas en in de zomer voor een vaste groep bootjes (uit Oosterhout) die onze kermis bezoeken. Het is triest, maar Tilburg heeft geen levende haven.

Ondertussen gaat de nieuwbouw gewoon door en al die appartementen moeten natuurlijk wel worden verkocht.

De gemeente Tilburg en de projectontwikkelaar hebben daarom iets bedacht. Om de schijn van bruisende activiteit te simuleren hebben ze een speciale juffrouw ingehuurd. Deze dame heeft de onmogelijke opdracht gekregen om te zorgen dat ‘er leven komt in de haven’. Dankzij haar activiteiten hebben we in de haven een stoet van geforceerde leukigheid voorbij zien komen. Zo deden de Tilburgse media ijverig verslag van potsierlijke taferelen zoals pratende huisjes, slapen op de brug, tennissen op de brug, naar de film kijken op het water, sterke verhalen vertellen en veel meer van die onzin.

Dit alles heeft niets te maken met het creëren van een aantrekkelijke stadshaven. Het is enkel bedoeld om potentiële kopers te verleiden hier een appartement aan te schaffen. Het zal ook duidelijk zijn dat, zodra de laatste flat verkocht is, de ingehuurde mevrouw is verdwenen.

Het kan echter nog gekker. Het college heeft nu het bespottelijke plan opgevat om maar liefst twee miljoen euro uit te geven voor het aanbrengen van een feestverlichting in de haven. Met name onder het viaduct is dat blijkbaar nodig. Op de onderkant van dit bouwwerk is met led-armaturen een ‘licht-game’ gepland die maar liefst 750.000 euro kost.

Daar zullen de vissen blij mee zijn.

Een nutteloze, geldverslindende idioterie die niets bijdraagt aan de haven. De gemeente geeft aan dat er nog dit jaar gestart moet worden, ‘anders krijgen we geen subsidie’. Een smoesje: die subsidie is niet hoger dan 200.000 euro. De rest van de rekening van 2 miljoen euro mogen de Tilburgers zelf betalen. De gemeenteraad mag er op 9 september over beslissen, komende maandag bespreekt een raadscommissie het.
De miljoenen voor deze zinloze feestverlichting zou Tilburg beter kunnen besteden aan het ontwikkelen van een serieuze stadshaven. Ten opzichte van andere steden is dat in Tilburg zelfs niet zo moeilijk. Vanwege de ruimte en de locatie kan hier een normaal gerunde stadshaven de gemeente zelfs geld opleveren.

Om dat te bereiken moet het stadsbestuur eerst afstand nemen van het in 2004 genomen besluit om de havenkom te ontwikkelen als een ‘museumhaven’. Dit onzalige besluit is de belangrijkste reden waarom het in de Piushaven zo stil is. Vanwege dat besluit komen uitsluitend afgedankte bedrijfsvaartuigen voor een ligplaats in aanmerking. Plezierjachten staan hierdoor buitenspel. Een museumhaven is als concept de dood in de pot. Nergens in Nederland komt zo’n haven van de grond. Zelfs in Den Helder is het concept failliet gegaan en hebben ze er afstand van genomen.

Wie de mislukking van een museumhaven wil zien kan ook naar Zierikzee rijden. Daar liggen een museumhaven en een normale recreatiehaven met pleziervaartuigen pal naast elkaar. De museumhaven is net als in Tilburg saai en vooral erg leeg. Er ligt zwerfvuil in het water, op de boten is het doodstil en bezoekers heb ik er nog nooit gezien. De pal ernaast gelegen recreatiehaven is zeer druk en levendig. Tientallen jachten en bootjes van allerlei formaat. Het is er gezellig, vanwege de gezonde wisselwerking tussen de passagiers van arriverende bootjes met de winkels en restaurantjes aan de kade.

In Tilburg is dus voor de verkeerde benadering gekozen. De oude en nieuwe bewoners aan de Piushaven hebben ook geen belang bij deze dooie, statische haven. Zij hebben er juist voor gekozen om te wonen aan een bedrijvige stadshaven. De forse meerprijzen van hun huizen en appartementen zijn hier ook op gebaseerd.

De Piushaven moet daarom worden ingericht als een haven voor de recreatievaart. Op dit moment varen de talrijke plezierbootjes op het Wilhelminakanaal Tilburg noodgedwongen voorbij. Dat komt doordat de twee bruggen niet vaak genoeg worden bediend. Op zondagen, midden in het vaarseizoen, slechts om de twee uur! Daar gaat geen enkele jachteigenaar met passagiers aan boord op liggen wachten.
Een stad als Breda is stilletjes jaloers op de Tilburgse mogelijkheden. Ze hebben daar bakken geld uitgegeven om hun haven weer bevaarbaar te maken voor de recreatievaart. Echter, vanwege één vast (niet te moveren) viaduct kunnen bezoekende bootjes niet tot in de havenkom varen. De Piushaven daarentegen is vanwege zijn industriële verleden ook voor grotere plezierjachten tot in het centrum van de stad bevaarbaar. Tilburg moet die kans aangrijpen. Jan Paulusse uit Tilburg is beoefenaar van de watersport.

BD gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement